Internationale ME/Fibromyalgia Dag: hoe ontstaat het en wat zijn de klachten?

Laatst bijgewerkt: mei 2014
fibromyalgie-skelet-170_400_03.jpg

nieuws Fibromyalgie of weke delen reuma: hoe ontstaat het en wat zijn de klachten?

Fibromyalgie betekent letterlijk pijn in bindweefsel en spieren. Daarom wordt het soms ook weke delen reuma genoemd.
De pijn komt vooral voor in de spieren, het bindweefsel en in en rondom de gewrichten, terwijl er geen beschadigingen of vergroeiingen zijn. De klachten kunnen erg op en neer gaan en zijn niet altijd even ernstig.

Typisch voor fibromyalgie is dat verschillende klachten tegelijkertijd voorkomen: pijn, stijfheid, slaapstoornissen, hoofdpijn, darmproblemen, … Typisch is ook de verhoogde drukpijngevoeligheid op een aantal specifieke punten. Deze pijnlijke plekken, de zogenaamde “tenderpoints” of “drukpunten” worden soms toegeschreven aan plaatselijk verhoogde spanningstoestanden van spieren en pezen.
Iedereen kan fibromyalgie krijgen. Het komt voor bij ongeveer twee op de honderd volwassenen, vooral bij vrouwen. De aandoening openbaart zich meestal bij mensen tussen de 25 en 40 jaar.
Er zijn geen medicijnen om de aandoening te genezen. Wel kunnen de klachten verminderen met pijnstillers, matige beweging en rust. Kerndoel van de behandeling is dat u uw pijn onder controle krijgt. Een ander belangrijk doel is dat u makkelijker kunt bewegen.

Oorzaken: hoe ontstaat fibromyalgie?
De oorzaak van fibromyalgie is tot op heden nog niet gekend. Bij mensen met fibromyalgie zijn geen afwijkingen in de spieren en gewrichten te vinden.
Diverse hupothesen werden bestudeerd, zoals een ontregeling van het immuunsysteem, veranderingen in de bindweefselstructuur, tekort aan zuurstof in de spieren, storing in het metabolisme van bepaalde stoffen die een werking hebben op de bloedvaten en het zenuwstelsel.

Omdat de spanning van de spieren niet in de spieren zelf wordt geregeld, maar in de hersens, wordt nu gedacht dat het iets te maken heeft met hoe de hersenen de spieren aansturen. Het lijkt erop dat er bij mensen met fibromyalgie iets is veranderd in de wisselwerking tussen de hersenen en hormonale klieren. Waardoor deze veranderingen ontstaan en hoe we ze kunnen beïnvloeden, is nog niet bekend.
Sommige onderzoekers denken dat fibromyalgie een verstoring is van het mechanisme waarmee we externe prikkels filteren. Ook is het mogelijk dat het lichaam bepaalde prikkels voelt als pijn, terwijl deze normaal gesproken geen pijn doen.

Wat merkt u van fibromyalgie?
Geen twee mensen met fibromyalgie zijn hetzelfde. Dat betekent ook dat de klachten sterk kunnen verschillen. U heeft waarschijnlijk last van (chronische) vermoeidheid, pijn en stijfheid. Maar fibromyalgie kan meer klachten geven.

• Pijn
Spierpijn, pijn in en rondom de gewrichten of waar pezen aan de gewrichten aanhechten, komen bij vrijwel alle mensen met fibromyalgie voor. De pijn ontstaat meestal in uw rug, nek of schouders, of in uw borstbeen, aan de zijkant van uw heupen of aan de binnenkant van uw knie. De pijn kan stekend, brandend of zeurend zijn.

• Stijfheid
De meeste mensen met fibromyalgie hebben last van ochtendstijfheid in het hele lichaam, of als u lang in dezelfde houding heeft gezeten of gestaan. Regelmatig bewegen is van groot belang.

• Krachtverlies
Uw spieren kunnen minder krachtig zijn. Daardoor kunt u meer moeite hebben met bepaalde handelingen.

• Vermoeidheid
Vermoeidheid en snel uitgeput zijn, is een klacht die bij vrijwel iedereen met fibromyalgie voorkomt.
Een combinatie van fibromyalgie met het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) komt vaak voor.

• Slaapproblemen
Veel mensen met fibromyalgie hebben slaapproblemen: soms komen ze niet goed in slaap, of ze worden vaak wakker door de pijn.

• Temperatuurgevoeligheid
Veel mensen ervaren dat de klachten verergeren bij temperatuurswisselingen.

• Concentratiestoornissen en/of geheugenverlies
Veel mensen hebben problemen om zich te concentreren of lijden aan geheugenverlies.

• Stemmingsklachten
Als u lichamelijke klachten heeft, zoals pijn en vermoeidheid kan dit uw humeur behoorlijk bederven. U kunt bijvoorbeeld angstig worden of depressief.

• Darmklachten
Ruim de helft van de leden heeft last met darmklachten, zoals krampen, diarree en/of verstopping.

• Gevoelloosheid / tintelingen in armen en benen
Sommige mensen klagen over een zwaar gevoel, gevoelloesheid of tintelingen in armen of benen,

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Er gaat vaak een hele zoektocht aan vooraf voordat u zeker weet dat u fibromyalgie hebt. Chronische vermoeidheid, pijn en stijfheid komen namelijk bij veel aandoeningen voor. Er bestaat geen test of bloedonderzoek om fibromyalgie
vast te stellen. Ook op röntgenfoto’s is niets te zien.
Om de diagnose te stellen zal uw arts aan de hand van uitgebreide vragen uw klachten in beeld brengen. Ook zal de arts een lichamelijk onderzoek uitvoeren. Daarnaast zal er een aantal onderzoeken plaatsvinden om uit te sluiten dat de pijnklachten door een andere aandoening of ziekte worden veroorzaakt.

Criteria voor vaststelling van fibromyalgie
• Chronische pijn en/of stijfheid op drie of meer plekken zowel boven als onder de taille, zowel links als rechts in het lichaam.
• De pijn en stijfheid zijn langer dan 3 maanden aanwezig.
• Het hebben van pijnpunten, zogenaamde tender points, op internationaal afgesproken plaatsen. Voor de diagnose pleit het bestaan van meer dan 11 van de 18 tender points. Internationaal heeft men afgesproken welke punten dat precies zijn.

pijnpunten-fibromyalgie-300.png

Nieuwe diagnostische criteria (fibromyalgiescore)
De fibromyalgiescore kan helpen om de diagnose duidelijk te maken, maar geeft ook een indruk over de ernst van de klachten. Hoe meer klachten en hoe intenser de klachten, hoe hoger de score. De fibromyalgiescore bestaat uit een optelsom van een pijnscore en een symptoomscore. De fibromyalgiescore is minimaal 12, de pijnscore is minimaal 3 en de symptoomscore is minimaal 5.

• De pijnscore
Er wordt nagegaan in welke negentien gebieden van het lichaam sprake was van pijn gedurende de afgelopen week (voor elk pijnlijk gebied een score van 1). Iemand met pijn in vier gebieden van het lichaam heeft dus een pijnscore van 4. De volgende negentien gebieden tellen mee in de score: borst, buik, bovenrug, onderrug, nek en zowel de linker als rechter schoudergordel, bovenarm, onderarm, heupgebied (bil, trochanter), bovenbeen, onderbeen en kaak. De laagst mogelijke pijnscore is 0 en de hoogst mogelijke score is 19.

• De symptoomscore
Van elk van de drie onderstaande symptomen wordt nagegaan of en zo ja hoe erg het aanwezig was gedurende de afgelopen week:
• moeheid
• niet uitgerust ontwaken
• moeite met nadenken en concentreren

Elk van deze drie symptomen wordt als volgt gescoord:
0 = afwezig
1 = in lichte of milde mate, meestal of periodiek in milde mate
2 = in matige tot aanzienlijke mate: vaak aanwezig en/of van aanzienlijke ernst
3 = in ernstige mate: ingrijpend, continue het leven verstorend.
Verder wordt nagegaan hoeveel extra symptomen iemand heeft.

Daarbij wordt een lijst gebruikt met 42 voornamelijk lichamelijke symptomen. Het scoren gaat als volgt:
0 = geen van deze symptomen
1 = weinig van deze symptomen
2 = aanzienlijk aantal van deze symptomen
3 = veel van deze symptomen
De symptoomscore is de som van de ernst van de drie symptomen (moeheid, niet uitgerust ontwaken en moeite met nadenken en concentreren) plus het aantal extra symptomen en heeft dus een bereik van 0 tot 12 punten. Als iemand bijvoorbeeld erg moe is (score 3), in matige tot aanzienlijke mate niet uitgerust ontwaakt (score 2), geen problemen met nadenken en concentreren heeft (score 0) en veel extra symptomen (score 3), dan is de symptoomscore 8.

De 42 lichamelijke symptomen die in aanmerking komen zijn: spierpijn, spastische darmklachten, moeheid, denk- en geheugenproblemen, spierzwakte, hoofdpijn, buikpijn en buikkrampen, doof gevoel/tintelingen, duizeligheid, slapeloosheid, depressie, hardlijvigheid, pijn in epigastrio, misselijkheid, nervositeit, pijn op de borst, vaag zien, koorts, diarree, droge mond, jeuk, piepende ademhaling, fenomeen van Raynaud, urticaria, oorsuizen, braken, zuurbranden, zweertjes in de mond, verdwenen/veranderde smaak, toevallen, droge ogen, kortademigheid, verminderde eetlust, huiduitslag, zonlichtallergie, hoorstoornissen, snel blauwe plekken, haaruitval, vaak plassen, pijn bij plassen en blaaskrampen.

• De fibromyalgiescore ontstaat door de pijnscore en de symptoomscore op te tellen. De fibromyalgiescore loopt van 0 (geen enkel symptoom van fibromyalgie) tot en met 31 (heel erge fibromyalgie).

zie ook artikel : Fibromyalgie

Bronnen
www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/vormen-van-reuma/fibromyalgie
www.fibromyalgie.be/
www.fesinfo.nl/
www.fibromyalgie.nl



verschenen op : 12/05/2014 , bijgewerkt op 14/05/2014


pub