Gezwollen ooglid: ooglidontsteking of blefaritis

dossier

Blefaritis is een ontsteking van de ooglidrand, meestal ter hoogte van de wimperaanzet. De aandoening treft vaak de Meibom-klieren, kleine kliertjes in de oogleden die de olieachtige laag van de traanfilm produceren.

Wanneer deze klieren minder goed functioneren of verstopt raken, neemt de kwaliteit van de traanfilm af en kan een ontsteking ontstaan. Dit wordt een Meibomklierdysfunctie genoemd en wordt tegenwoordig beschouwd als een van de belangrijkste oorzaken van chronische blefaritis.

Er worden doorgaans twee vormen onderscheiden:

  1. Anterieure blefaritis: ontsteking aan de basis van de wimpers.
  2. Posterieure blefaritis: ontsteking die voornamelijk de Meibom-klieren aantast.

Blefaritis is meestal niet gevaarlijk voor het gezichtsvermogen. Zonder behandeling kan de aandoening echter het risico verhogen op complicaties zoals bindvliesontsteking (conjunctivitis), een chalazion, terugkerende strontjes (hordeola) of, in zeldzame gevallen, een ontsteking van het hoornvlies (keratitis).

Lees ook: Bultje op ooglid? Het verschil tussen een chalazion en hordeolum

Oorzaken van blefaritis

123_ooglid_ontsteking_blefaritis_2022.jpg

Verschillende factoren kunnen een blefaritis veroorzaken of het risico erop verhogen, waaronder:

  • een Meibomklierdysfunctie;
  • rosacea;
  • seborroïsch eczeem;
  • atopisch eczeem;
  • bepaalde allergieën, bijvoorbeeld voor cosmetica of verzorgingsproducten;
  • blootstelling aan irriterende stoffen zoals stof, rook of luchtvervuiling;
  • een overmatige aanwezigheid van microscopische Demodex-mijten, die van nature aan de basis van de wimpers leven;
  • bepaalde bacteriële infecties van de ooglidrand.

Mensen met droge ogen hebben eveneens een verhoogd risico op blefaritis. Beide aandoeningen hangen namelijk vaak nauw met elkaar samen.

Lees ook: Inwendige oogontsteking (uveïtis)

Symptomen blefaritis

De klachten kunnen verschillen van persoon tot persoon, maar de meest voorkomende symptomen zijn:

  • jeuk aan de oogleden;
  • een branderig of geïrriteerd gevoel;
  • rode ogen;
  • zwelling van de ooglidrand;
  • overmatig tranen;
  • het gevoel dat er zand of een vreemd voorwerp in het oog zit;
  • droge ogen;
  • verhoogde gevoeligheid voor licht (fotofobie);
  • vermoeide ogen.

Daarnaast kunnen schilfers of korstjes ontstaan aan de basis van de wimpers. Bij het ontwaken kunnen de oogleden aan elkaar kleven door opgedroogde afscheiding die zich tijdens de nacht heeft opgehoopt.

Bij chronische blefaritis kunnen ook de volgende klachten optreden:

  • uitvallende wimpers;
  • wimpers die in een verkeerde richting groeien;
  • terugkerende strontjes of chalazia.

Jeuk en een branderig gevoel zijn vaak het meest uitgesproken in de ochtend, terwijl klachten die verband houden met droge ogen doorgaans in de loop van de dag verergeren.

Lees ook: Droge ogen: symptomen, oorzaken en behandeling

123_ooglid_puistje_2022.jpg

Een strontje of hordeolum ziet eruit als een puistje of bult op je ooglid

Hoelang duurt blefaritis?

Blefaritis is vaak een chronische aandoening. De klachten kunnen enkele weken of maanden aanhouden, maar ook jarenlang regelmatig terugkeren.

Sommige mensen hebben slechts af en toe een opstoot, terwijl anderen last hebben van terugkerende episodes. Hoewel een definitieve genezing niet altijd mogelijk is, kunnen de symptomen meestal goed onder controle worden gehouden met een goede ooglidhygiëne. Regelmatige verzorging helpt bovendien het risico op nieuwe opstoten te verminderen.

Lees ook: Iridocyclitis (oogontsteking): symptomen en complicaties

Behandeling van blefaritis

De behandeling van blefaritis is in de eerste plaats gericht op een goede dagelijkse ooglidhygiëne.


  • Warme kompressen: Breng meerdere keren per dag gedurende 5 tot 10 minuten een schoon kompres met warm (niet heet) water aan op de gesloten oogleden. De warmte maakt de afscheiding van de Meibom-klieren vloeibaarder, waardoor deze gemakkelijker kan worden afgevoerd.
  • Reinig de oogleden dagelijks: Maak na de warme kompressen de ooglidranden voorzichtig schoon om korstjes, huidschilfers en overtollig talg te verwijderen. Dit kan met fysiologisch serum, steriele kompressen, speciale oogliddoekjes voor de dagelijkse ooglidhygiëne of reinigingsgels die geschikt zijn voor de oogleden. Ook wanneer de klachten zijn verdwenen, blijft een goede ooglidhygiëne belangrijk om nieuwe opstoten te voorkomen. 
  • Vermijd irriterende factoren. Om verdere irritatie te voorkomen, is het raadzaam om niet in de ogen te wrijven, tijdens een opstoot tijdelijk geen oogmake-up te gebruiken, cosmetische producten die een allergische reactie kunnen veroorzaken te vervangen en de hygiënevoorschriften voor contactlenzen strikt op te volgen.
  • Behandel droge ogen: Kunsttranen, ooggels of oogzalven kunnen de symptomen van droge ogen verlichten, een klacht die vaak samengaat met blefaritis.
  • Medicatie: In sommige gevallen kan de oogarts een behandeling voorschrijven, zoals een antibiotische oogzalf, speciale oogdruppels, antibiotica via de mond, vooral bij oculaire rosacea of een ernstige verstoring van de werking van de Meibom-klieren. Wanneer blefaritis veroorzaakt wordt door een overgroei van Demodex-mijten, kan een specifieke behandeling noodzakelijk zijn.
  • Behandel onderliggende aandoeningen: Als blefaritis samenhangt met aandoeningen zoals rosacea, seborroïsch eczeem of atopisch eczeem, kan een goede behandeling van deze aandoeningen ook de oogklachten verminderen.


Lees ook: Verschillende soorten oogontsteking en de symptomen

Wanneer naar de dokter?

Neem contact op met een huisarts of oogarts als:

  • de klachten ondanks een goede ooglidhygiëne blijven aanhouden;
  • de pijn toeneemt;
  • de roodheid erger wordt;
  • het gezichtsvermogen vermindert;
  • je steeds gevoeliger wordt voor licht;
  • je regelmatig een strontje of chalazion krijgt.


Zoek zo snel mogelijk medische hulp wanneer je plots slechter ziet, hevige oogpijn krijgt of wanneer er een vermoeden bestaat van een ontsteking van het hoornvlies (keratitis).

Lees ook: Mag je oogdruppels die over datum zijn nog gebruiken?

Bronnen:
https://www.msdmanuals.com
https://www.mayoclinic.org
https://www.nhs.uk
https://www.merckmanuals.com
https://my.clevelandclinic.org


Laatst bijgewerkt: juli 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram

[ X ]

Blijf op de hoogte!

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.



Nee, bedankt