Gerelateerde artikels
Pesticiden op het werk verhogen het risico op ALS
nieuws
Blootstelling aan herbiciden en insecticiden op de werkplek is gekoppeld aan een 60% tot 70% hoger risico op ALS, melden onderzoekers op 4 augustus in het tijdschrift Occupational & Environmental Medicine. Over het algemeen hebben mannen die aan deze chemicaliën zijn blootgesteld mogelijk twee keer zoveel kans om ALS te ontwikkelen als mannen die er niet aan zijn blootgesteld.
De bevindingen dragen bij aan het groeiende bewijs dat beroepsmatige blootstelling aan pesticiden het risico op ALS kan verhogen. Volgens de onderzoekers onderstrepen de resultaten het belang van maatregelen om de blootstelling aan pesticiden op het werk te beperken.
Ziekteverloop ALS
ALS, ook bekend als de ziekte van Lou Gehrig (vernoemd naar de bekende Amerikaanse honkballer die in 1939 de diagnose kreeg), is een degeneratieve aandoening waarbij de motorische zenuwcellen in de hersenen en het ruggenmerg geleidelijk afsterven. Mensen met ALS krijgen te maken met spierzwakte, trillingen, stijfheid en krampen. In een later stadium ontstaan ook problemen met spreken, slikken en ademhalen.
Gemiddeld leven mensen twee tot vijf jaar na de diagnose. De overleving varieert echter sterk:
Ongeveer 50% leeft drie jaar of langer na het begin van de symptomen.
Ongeveer 20 tot 30% leeft vijf jaar of langer.
Ongeveer 10 tot 20% leeft tien jaar of langer.
Een klein aantal mensen leeft langer dan twintig jaar, maar dat is uitzonderlijk.
Bekende voorbeelden zoals Stephen Hawking zijn dan ook zeer uitzonderlijk en niet representatief voor het gemiddelde ziekteverloop.
Pesticiden als oorzaak van ALS
Het is al langer bekend dat pesticiden schadelijk kunnen zijn voor hersencellen, maar over de langetermijneffecten op de hersenen en het zenuwstelsel is nog relatief weinig onderzoek beschikbaar.
Voor deze overzichtsstudie voegden onderzoekers de gegevens samen van acht eerdere studies met meer dan 1.700 mensen met ALS en drie studies met meer dan 450 mensen met niet-gespecificeerde motorneuronziekten. Daaruit bleek dat blootstelling aan pesticiden op de werkplek gepaard ging met een 60% hoger risico op ALS.
Uit drie studies bleek bovendien dat blootstelling aan hoge concentraties pesticiden het risico op ALS bijna verdrievoudigde ten opzichte van geen blootstelling. Bij lagere concentraties leek het risico ongeveer te verdubbelen.
Bij analyse van afzonderlijke soorten pesticiden bleek dat herbiciden het risico op ALS met ongeveer 70% verhoogden. Voor insecticiden en fungiciden werd een risicoverhoging van ongeveer 60% gevonden.
De onderzoekers benadrukken wel dat meer onderzoek nodig is om de risico's van landbouwchemicaliën beter in kaart te brengen. Ze pleiten voor gedegen onderzoek waarin de mate van blootstelling nauwkeurig wordt gemeten en rekening wordt gehouden met andere factoren die het risico op ALS mogelijk beïnvloeden.
Bronnen:
France Labrèche, Pamela Prud'homme, Maryse Gagnon, Nicolas Dupré, Sabrina Gravel (2026). Occupational exposure to pesticides increases the risk of amyotrophic lateral sclerosis: a systematic review and meta-analysis. Occup Environ Med.; Aug 4:oemed-2025-110662.
https://www.erfelijkheid.nl
https://als.be
Philip Van Damme et al. (2024). European Academy of Neurology (EAN) guideline on the management of amyotrophic lateral sclerosis in collaboration with European Reference Network for Neuromuscular Diseases (ERN EURO-NMD). Eur J Neurol.; Mar 12;31(6):e16264.
bron: Dr. ir. Eric De Maerteleire
