Gerelateerde artikels
Netvliesloslating: symptomen, oorzaken en behandeling
In dit artikel
Netvliesloslating: symptomen, oorzaken en behandeling
dossier Een netvliesloslating (ook wel ablatio retinae of amotio retinae genoemd) is een ernstige oogaandoening waarbij het netvlies loskomt van de onderliggende weefsellaag. Zonder behandeling kan een netvliesloslating leiden tot blijvend gezichtsverlies of zelfs blindheid. Gelukkig geeft je oog vaak waarschuwingssignalen, zoals lichtflitsen, plots veel zwevende vlekjes of een donkere schaduw in je gezichtsveld. Hoe herken je een netvliesloslating, wie loopt meer risico en welke behandelingen zijn er mogelijk?
Wat is een netvliesloslating?
© Getty Images / netvliesloslating
Het netvlies is een dun laagje aan de achterkant van je oog. Je kan het vergelijken met de sensor van een fototoestel: het vangt het licht op dat via je oog binnenkomt en zet dat om in elektrische signalen. Die signalen worden via de oogzenuw naar je hersenen gestuurd, zodat je kan zien.
Bij een netvliesloslating komt een deel van het netvlies los van de onderliggende weefsellaag die het van zuurstof en voedingsstoffen voorziet. Daardoor kan dat deel van het netvlies niet meer goed functioneren. Zonder snelle behandeling kan het beschadigd raken, met blijvend gezichtsverlies als gevolg.
Lees ook: Een scheur in je netvlies: wat zijn de symptomen?
Oorzaken netvliesloslating
De meeste netvliesloslatingen beginnen met veranderingen in het glasvocht. Dat is de heldere, gelachtige substantie die de binnenkant van je oog opvult. Naarmate je ouder wordt, wordt het glasvocht vloeibaarder en krimpt het. Daardoor kan het loskomen van het netvlies. Meestal is dat een normaal onderdeel van het verouderingsproces en veroorzaakt het geen ernstige problemen.
Soms trekt het glasvocht echter zo hard aan het netvlies dat er een scheurtje ontstaat. Via zo’n scheurtje kan vocht onder het netvlies terechtkomen. Daardoor laat het netvlies geleidelijk los van de oogwand. Hoe groter de loslating, hoe meer het gezichtsvermogen in gevaar komt.
Lees ook: Inwendige oogontsteking (uveïtis)
Wat zijn de risicofactoren voor een netvliesloslating?
Een netvliesloslating kan op elke leeftijd voorkomen, maar komt vaker voor bij bepaalde mensen. Je risico is groter als:
- je ouder bent dan 50 jaar;
- je sterk bijziend bent;
- je eerder een netvliesloslating hebt gehad;
- een netvliesloslating in je familie voorkomt;
- je in het verleden een cataractoperatie hebt ondergaan;
- je al een ernstig oogletsel hebt gehad of aan je oog bent geopereerd.
Lees ook: Glasvochttroebelingen (floaters): zwarte vlekjes of draadjes zien
Wat zijn de symptomen van een netvliesloslating?
Een netvliesloslating doet meestal geen pijn, maar veroorzaakt vaak wel typische waarschuwingssignalen:
- lichtflitsen, vooral aan de rand van je gezichtsveld;
- plots veel zwevende vlekjes, draadjes of spinnetjes (ook wel floaters of mouches volantes genoemd);
- een donkere schaduw of een “gordijn” dat langzaam voor een deel van je gezichtsveld schuift;
- een plotse achteruitgang van je gezichtsvermogen;
- vervormd zien, waarbij rechte lijnen golvend of vervormd lijken.
Welke symptomen iemand heeft, hangt af van de plaats en de omvang van de netvliesloslating. In het begin merk je soms nog weinig, maar als een groter deel van het netvlies loskomt, gaat je zicht steeds verder achteruit.
Lees ook: Glasvochttroebelingen (floaters): zwarte vlekjes of draadjes zien
Wanneer moet je meteen een oogarts raadplegen?
Krijg je plots lichtflitsen, veel nieuwe floaters of een donkere schaduw in je gezichtsveld? Wacht dan niet af, maar neem nog dezelfde dag contact op met een oogarts of ga naar de spoeddienst. Een netvliesloslating is een oogheelkundig spoedgeval. Hoe sneller de behandeling start, hoe groter de kans op een goed herstel van je gezichtsvermogen.
Hoe wordt een netvliesloslating vastgesteld?
Bij een vermoeden van een netvliesloslating onderzoekt de oogarts je oog grondig. Eerst krijg je oogdruppels die je pupil tijdelijk verwijden. Zo kan de arts het netvlies beter bekijken en nagaan of er een scheurtje in het netvlies zit of dat het netvlies al losgekomen is.
Soms is het netvlies niet goed zichtbaar, bijvoorbeeld door een bloeding in het glasvocht. In dat geval kan een echografie van het oog meer duidelijkheid geven. Dat onderzoek is pijnloos en duurt meestal maar enkele minuten.
Lees ook: Glaucoom (tunnelzicht): de eerste symptomen
Hoe wordt een netvliesloslating behandeld?
Volledige loslating netvlies
- Laserbehandeling: Zit er alleen een klein scheurtje in het netvlies en is het netvlies nog niet of nauwelijks losgekomen? Dan kan de oogarts het scheurtje meestal behandelen met een laser. Hiermee maakt hij kleine littekens rond het scheurtje. Die zorgen ervoor dat het netvlies beter op zijn plaats blijft en voorkomen dat er vocht onder het netvlies terechtkomt, wat kan leiden tot een netvliesloslating. De behandeling duurt meestal niet langer dan een kwartier en gebeurt zonder opname in het ziekenhuis.
- Operatie: Is het netvlies al losgekomen? Dan is een operatie meestal de enige manier om het weer vast te maken. Welke techniek de oogarts kiest, hangt af van de plaats, de omvang en de oorzaak van de netvliesloslating. Zo kan hij een siliconen bandje rond de oogbol aanbrengen (cerclage) of een gasbel in het oog plaatsen. Soms is het ook nodig om het glasvocht gedeeltelijk of volledig te verwijderen. Dat heet een vitrectomie en is tegenwoordig de meest toegepaste behandeling. Na sommige ingrepen moet je enkele dagen een bepaalde houding aannemen, zodat het oog goed kan genezen. Heb je een gasbel in het oog gekregen? Dan mag je tijdelijk niet vliegen of duiken, omdat de gasbel door drukverschillen kan uitzetten.
Hoe sneller je behandeld wordt, hoe groter de kans dat je goed blijft zien. Verwacht wel niet dat je zicht meteen weer normaal is. Dat kan weken tot maanden duren.
Lees ook: Wat zijn halo’s na ooglaseren of lensimplantaat?
Kan je een netvliesloslating voorkomen?
Een netvliesloslating kan je niet altijd voorkomen. Het belangrijkste is dat je alert bent voor waarschuwingssignalen en er niet mee blijft rondlopen.
Ben je sterk bijziend of heb je een verhoogd risico op een netvliesloslating? Laat je ogen dan regelmatig controleren, zeker als je nieuwe klachten krijgt. Krijg je plots lichtflitsen, veel nieuwe floaters of merk je een donkere schaduw in je gezichtsveld? Neem dan meteen contact op met een oogarts. Hoe sneller je een netvliesloslating laat behandelen, hoe groter de kans dat je goed blijft zien.
Samengevat
Een netvliesloslating is een ernstige oogaandoening die snel behandeld moet worden. Let op alarmsignalen zoals lichtflitsen, een plotse toename van floaters of een donkere schaduw in je gezichtsveld. Bij dergelijke klachten wacht je best niet af, maar laat je je oog zo snel mogelijk onderzoeken. Een snelle diagnose en behandeling maken een groot verschil voor het behoud van je gezichtsvermogen.
Bronnen:
https://www.msdmanuals.com
https://oogfonds.nl
https://www.aao.org
https://www.nhs.uk
https://www.nei.nih.gov
https://www.mayoclinic.org
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
