Gerelateerde artikels
Kan het MIND-dieet je risico op dementie verlagen?
In dit artikel
Kan het MIND-dieet je risico op dementie verlagen?
dossier
Kan wat je eet je risico op dementie verlagen? Dat is een vraag waar onderzoekers zich al jaren over buigen. Vooral het MIND-dieet krijgt de laatste jaren veel aandacht omdat het zou kunnen helpen je hersenen langer gezond te houden.Wat houdt dit voedingspatroon precies in en wat mag je ervan verwachten?
Lees ook: Wat is het verschil tussen dementie en alzheimer?
Wat is het MIND-dieet?
Eigenlijk is het MIND-dieet geen ingewikkeld dieet, maar vooral een gezonde manier van eten. Het bouwt voort op het mediterrane dieet en het DASH-dieet, twee voedingspatronen die al langer bekendstaan om hun gezondheidsvoordelen. Het is een afkorting van Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay.
In het MIND-dieet ligt de nadruk op groenten, volkorenproducten, peulvruchten, noten, olijfolie en vis. Rood en bewerkt vlees, gefrituurde voeding, zoetigheden en andere ultrabewerkte producten beperk je zoveel mogelijk. Groene bladgroenten en bessen worden extra aanbevolen. Onderzoekers vermoeden namelijk dat die een gunstig effect kunnen hebben op de gezondheid van de hersenen.
Lees ook: Kan de juiste voeding dementie voorkomen?
Wat mag je wel en niet eten bij het MIND-dieet?
© Getty Images
Het MIND-dieet is geen streng dieet met lange lijstjes van wat wel en niet mag. De bedoeling is vooral dat je vaker kiest voor gezonde voeding. Zo staan groenten centraal, met een bijzondere plaats voor groene bladgroenten zoals spinazie, sla en boerenkool. Ook bessen staan extra vaak op het menu. Verder raadt het dieet aan om regelmatig peulvruchten, volkorenproducten, noten, vis en olijfolie te eten.
Rood en bewerkt vlees, gefrituurde voeding, gebak, snoep en andere sterk bewerkte producten passen minder goed binnen het MIND-dieet. Je hoeft ze niet volledig te vermijden, maar eet ze liever met mate. Het idee is dus niet om perfect te eten, maar om stap voor stap vaker te kiezen voor voedingsmiddelen die goed passen binnen een gezond voedingspatroon. In oudere versies van het MIND-dieet was ook één glas wijn per dag toegestaan. Vandaag is dat niet langer het advies: gezondheidsorganisaties raden alcohol niet aan als onderdeel van een gezonde levensstijl.
Lees ook: Ultrabewerkte voeding: hoe herkennen? (voorbeelden)
Werkt het MIND-dieet echt?
Onderzoekers proberen die vraag al enkele jaren te beantwoorden. De eerste resultaten zijn veelbelovend, maar nog niet sluitend. Mensen die zich het best aan het MIND-dieet houden, lijken minder vaak dementie te ontwikkelen. Dat betekent alleen niet automatisch dat het dieet dementie ook echt voorkomt.
De meeste onderzoeken volgen grote groepen mensen gedurende meerdere jaren. Onderzoekers brengen hun eetgewoonten in kaart en kijken vervolgens wie later dementie ontwikkelt. Dergelijke studies tonen wel een verband, maar bewijzen niet dat het voedingspatroon zelf de oorzaak is. Mensen die gezond eten, leven namelijk vaak ook gezonder op andere vlakken: ze bewegen meer, roken minder, slapen beter en blijven sociaal en mentaal actiever. Ook dat kan bijdragen aan een lager risico op dementie. Onderzoekers proberen daar zoveel mogelijk rekening mee te houden, maar ze kunnen nooit alle invloeden uitsluiten.
Dat neemt niet weg dat de onderzoeksresultaten bemoedigend zijn. Uit verschillende studies blijkt dat mensen die het MIND-dieet het nauwgezetst volgen gemiddeld minder kans hebben om dementie of de ziekte van Alzheimer te ontwikkelen. Ook wie het dieet niet perfect volgt, lijkt er mogelijk al baat bij te hebben. Hoe groot dat effect precies is, blijft voorlopig onduidelijk. Daarvoor is bijkomend onderzoek nodig.
Lees ook: Twaalf tips om je risico op dementie te verminderen
Waarom zou het MIND-dieet het risico op dementie kunnen verlagen?
Onderzoekers weten nog niet precies waarom het MIND-dieet mogelijk beschermt tegen dementie, maar ze hebben wel een aantal pistes. Zo bevat het MIND-dieet veel groenten, fruit, noten en olijfolie. Die leveren antioxidanten, gezonde vetten, vitamines en andere stoffen die ontstekingsreacties en oxidatieve stress helpen beperken. Beide processen worden in verband gebracht met de veroudering van de hersenen.
Daarnaast lijkt het MIND-dieet goed te zijn voor je hart en bloedvaten. Dat is belangrijk, want gezonde bloedvaten zorgen voor een goede doorbloeding van de hersenen. Ook dat kan bijdragen aan een lager risico op dementie. Waarschijnlijk is bovendien niet één voedingsmiddel verantwoordelijk voor het mogelijke effect. Het gaat eerder om de combinatie van verschillende gezonde voedingsmiddelen. Daarom heeft het weinig zin om op zoek te gaan naar één ‘superfood’ dat dementie zou kunnen voorkomen.
Lees ook: Hartvriendelijke voeding: welke producten zijn goed voor hart en bloedvaten?
Is het MIND-dieet beter dan het mediterrane dieet voor je hersenen?
Het MIND-dieet en het mediterrane dieet hebben veel gelijkenissen. In beide voedingspatronen ligt de nadruk op groenten, peulvruchten, volkorenproducten, noten, vis en olijfolie. Sterk bewerkte voeding, rood vlees en zoetigheden staan minder vaak op het menu. Het grootste verschil is dat het MIND-dieet extra aandacht geeft aan groene bladgroenten en bessen. Onderzoekers vermoeden dat die voedingsmiddelen een gunstig effect kunnen hebben op de gezondheid van de hersenen.
Betekent dat ook dat het MIND-dieet beter beschermt tegen dementie? Daar is voorlopig geen duidelijk bewijs voor. Zowel het mediterrane dieet als het MIND-dieet worden in studies gelinkt aan een lager risico op cognitieve achteruitgang. Welk voedingspatroon uiteindelijk de grootste voordelen biedt, is vandaag nog niet duidelijk.
Kan je je risico op dementie verlagen met het MIND-dieet?
Uit de eerste onderzoeksresultaten blijkt dat mensen die het MIND-dieet volgen gemiddeld minder vaak dementie lijken te ontwikkelen. Toch is dat geen garantie dat je de ziekte ermee kan voorkomen. Het betekent ook niet dat je het MIND-dieet perfect moet volgen. Zie het liever als een gezond voedingspatroon dat je op lange termijn kan volhouden. Meer groenten, peulvruchten, volkorenproducten, noten en olijfolie eten en minder ultrabewerkte voeding, rood vlees en zoetigheden op het menu zetten, is voor de meeste mensen al een stap in de goede richting.
Met andere woorden: verwacht geen wonderen van één voedingspatroon, maar zie het MIND-dieet als een van de manieren waarop je je hersenen op lange termijn zo gezond mogelijk kan houden.
Met andere woorden: verwacht geen wonderen van één voedingspatroon, maar zie het MIND-dieet als een van de manieren waarop je je hersenen op lange termijn zo gezond mogelijk kan houden.
Conclusie
Het MIND-dieet is geen magisch recept tegen dementie. Het sluit wel nauw aan bij wat we vandaag al weten over gezonde voeding: veel plantaardige producten, weinig ultrabewerkte voeding en gezonde eetgewoonten die je jarenlang kan volhouden. Dat is niet alleen goed voor je algemene gezondheid, maar mogelijk ook voor je hersenen.
Bronnen:
https://www.alzheimer-nederland.nl
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
