Gerelateerde artikels
Onverteerd voedsel in ontlasting: oorzaken en wanneer naar dokter?
In dit artikel
Onverteerd voedsel in ontlasting: oorzaken en wanneer naar dokter?
- Onverteerd voedsel in je ontlasting: dit moet je weten
- Onverteerd voedsel in je ontlasting, is dat normaal?
- Oorzaken van onverteerd voedsel in ontlasting
- Wanneer is onverteerd voedsel in je ontlasting een symptoom?
- Wanneer ga je naar de dokter?
- Wat kan je doen als je vaak voedselresten in je stoelgang ziet?
- Veelgestelde vragen over onverteerd voedsel in de ontlasting
dossier
Maïskorrels, velletjes van paprika of tomaat, zaadjes … Soms herken je nog stukjes van wat je gegeten hebt in je stoelgang. Meestal is dat volkomen normaal. Het gaat vaak om voedingsvezels die je lichaam niet volledig kan verteren. Heb je daarnaast ook andere klachten, zoals aanhoudende diarree, vettige stoelgang of gewichtsverlies? Dan ga je best naar de dokter. Soms wijzen die klachten op een probleem met de spijsvertering of neemt je lichaam bepaalde voedingsstoffen onvoldoende op.
Onverteerd voedsel in je ontlasting: dit moet je weten
|
Onverteerd voedsel in je ontlasting, is dat normaal?
Onverteerd voedsel in je stoelgang is meestal geen reden tot paniek. Tijdens de spijsvertering wordt je eten eerst fijngemaakt en daarna door spijsverteringsenzymen verder afgebroken. Zo kunnen de voedingsstoffen via de dunne darm in je lichaam worden opgenomen. Wat niet wordt opgenomen, gaat verder naar de dikke darm en verlaat uiteindelijk je lichaam via de stoelgang.
Sommige plantaardige bestanddelen worden echter nauwelijks verteerd. Vooral voedingsvezels kunnen er bijna hetzelfde uitzien als toen je ze opat. Zolang je verder geen klachten hebt, is dat geen probleem. Krijg je ook langdurige diarree, verlies je gewicht of verandert je stoelgang opvallend? Dan is het wel verstandig om dat te laten nakijken.
Lees ook: Is drijvende stoelgang beter of slechter?
Oorzaken van onverteerd voedsel in ontlasting
© Getty Images - Onoplosbare vezels (aanwezig in de schil van planten, zaden en de schil van fruit) kunnen onverteerd in de ontlasting terechtkomen.
1. Voedingsvezels
Voedingsvezels zijn koolhydraten die onder meer voorkomen in fruit, groenten, volkorenproducten, peulvruchten en zaden. Onze spijsverteringsenzymen kunnen ze niet volledig afbreken. Sommige vezels worden gedeeltelijk afgebroken door bacteriën in de dikke darm. Andere passeren je spijsverteringsstelsel grotendeels intact. Dat geldt bijvoorbeeld voor cellulose, een vezel waaruit de celwanden van planten zijn opgebouwd. Je vindt die onder meer in de schil van groenten en in het omhulsel van bepaalde zaden.
Maïs is daar een goed voorbeeld van. De buitenkant van een maïskorrel bevat veel cellulose en is moeilijk verteerbaar. De binnenkant, die rijk is aan zetmeel, wordt wel grotendeels verteerd. Wat je achteraf in je stoelgang ziet, is dus vaak gewoon het lege vliesje van de maïskorrel.
Dat betekent uiteraard niet dat vezels slecht zijn. Integendeel: ze geven je stoelgang meer volume, dienen als voeding voor je darmbacteriën en helpen je darmen goed te werken.
Ben je plots veel meer vezels gaan eten? Dan kan je tijdelijk meer voedselresten in je stoelgang opmerken. Je darmen hebben immers wat tijd nodig om te wennen aan grotere hoeveelheden rauwe groenten, zaden of peulvruchten. Ook een opgeblazen gevoel en winderigheid komen dan vaker voor. Dat kan enkele weken duren.
Lees ook: Vezels in voeding: functie en hoeveel hebben we nodig?
|
Welke voedingsmiddelen herken je het vaakst in je stoelgang?· Maïs, ook suikermaïs uit blik en popcorn. · Schilletjes van paprika, tomaat, erwten en druiven. · Hele zaden, zoals lijnzaad, sesamzaad, zonnebloempitten, pompoenpitten en chiazaad. · Peulvruchten, zoals kikkererwten, bonen en linzen, en quinoa. · Noten die je onvoldoende hebt gekauwd, zoals amandelen, walnoten en hazelnoten. · Rauwe, vezelrijke groenten, zoals wortelen, selder, boerenkool en spinazie. |
2. Te weinig kauwen of te snel eten
Je spijsvertering begint al in je mond. Door goed te kauwen, maak je je eten kleiner. Ondertussen begint je speeksel al met de afbraak van zetmeel. Slik je grote stukken voedsel door, dan kunnen de spijsverteringssappen er moeilijker bij. De kans is daardoor groter dat je later nog onverteerde stukjes in je stoelgang terugvindt.Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer je haastig eet of tijdens het eten naar een scherm kijkt. Ook gebitsproblemen of een slecht passend kunstgebit kunnen ervoor zorgen dat je minder goed kauwt.
3. Een snelle darmtransit
Soms gaat voedsel sneller dan normaal door je darmen. Je lichaam heeft dan minder tijd om het voedsel te verteren. Dat kan onder meer gebeuren door:
· buikgriep of tijdelijke diarree;
· het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), vooral als je vaak diarree hebt;
· stress of angst;
· laxeermiddelen of bepaalde medicijnen, zoals metformine;
· grote hoeveelheden zoetstoffen, zoals sorbitol.
Lees ook: Prikkelbare darmsyndroom (PDS): wat doen tegen klachten?
En onverteerd voedsel in ontlasting van baby’s?
Ook bij baby's die vaste voeding beginnen te eten, is het heel normaal om af en toe een erwtje, stukje wortel of maïskorrel in de luier terug te vinden. Jonge kinderen kauwen nog niet zoals volwassenen. Daardoor kunnen vezelrijke groenten soms gedeeltelijk onverteerd in hun stoelgang terechtkomen.
Zolang je baby verder geen klachten heeft, hoef je je geen zorgen te maken. Heeft je kindje aanhoudende diarree, komt het onvoldoende bij, moet het herhaaldelijk braken of voelt het zich duidelijk niet goed? Bespreek dat dan met je arts.
Lees ook: Stoelgang van je baby: wat is normaal en wanneer moet je je zorgen maken?
Wanneer is onverteerd voedsel in je ontlasting een symptoom?
Meestal zijn zichtbare voedselresten in je stoelgang onschuldig. Soms wijzen ze op een probleem met de spijsvertering of neemt je lichaam bepaalde voedingsstoffen onvoldoende op. Zeker als je ook andere klachten hebt, laat je dat best nakijken.
Op welke symptomen moet je letten?
· Aanhoudende of regelmatig terugkerende diarree.
· Vettige of olieachtige stoelgang die moeilijk door te spoelen is.
· Veel stoelgang met een sterke geur.
· Gewichtsverlies zonder duidelijke reden.
· Aanhoudende vermoeidheid of tekenen van een tekort aan voedingsstoffen.
· Regelmatig terugkerende buikpijn.
· Een aanhoudend, sterk opgeblazen gevoel.
· Bloed in je stoelgang.
· Een langdurige, ongewone verandering van je stoelgang.
Lees ook: Bloed in de stoelgang: mogelijke oorzaken
Mogelijke ziektes of aandoeningen
1. Coeliakie. Dit is een auto-immuunziekte waarbij gluten, onder meer uit tarwe, gerst en rogge, de wand van de dunne darm beschadigen. Daardoor kan je lichaam voedingsstoffen minder goed opnemen. De aandoening komt vrij vaak voor, maar wordt nog lang niet altijd herkend.
2. Exocriene pancreasinsufficiëntie. Bij deze aandoening maakt de alvleesklier onvoldoende spijsverteringsenzymen aan, vooral enzymen die nodig zijn om vetten te verteren. Dat kan onder meer voorkomen bij chronische pancreatitis (een langdurige ontsteking van de alvleesklier), mucoviscidose en, minder vaak, alvleesklierkanker.
3. De ziekte van Crohn. Dit is een chronische ontstekingsziekte van de darmen. Als de ontsteking in de dunne darm zit, dan kan je lichaam voedingsstoffen minder goed opnemen. Typische klachten zijn buikpijn, diarree en gewichtsverlies.
4. Het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). Bij PDS kan je last hebben van diarree en een versnelde darmtransit. Daardoor kunnen er vaker stukjes onverteerd voedsel in je stoelgang zitten. PDS veroorzaakt doorgaans geen problemen met de opname van voedingsstoffen.
5. Bacteriële overgroei in de dunne darm (SIBO). Bij SIBO zitten er te veel bacteriën in de dunne darm. Die kunnen de normale opname van voedingsstoffen verstoren.
6. Het dumpingsyndroom. Na een maagoperatie, zoals een sleeve of gastric bypass, kan voedsel te snel vanuit de maag in de darmen terechtkomen. Dat noemen we het dumpingsyndroom.
7. Een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie). Als je schildklier te veel hormonen aanmaakt, kan je darmtransit versnellen. Je moet dan mogelijk vaker naar het toilet of krijgt diarree. Daardoor kunnen er meer herkenbare voedselresten in je stoelgang zitten. Op zich is dat echter geen typisch symptoom van een te snel werkende schildklier.
8. En lactose-intolerantie? Lactose-intolerantie zorgt op zich niet voor herkenbare stukjes voedsel in je stoelgang. Je krijgt eerder last van een opgeblazen gevoel, winderigheid en diarree na het eten of drinken van melkproducten. Door die diarree kan voedsel wel sneller door je darmen gaan, waardoor er soms meer onverteerde resten zichtbaar zijn.
Wanneer ga je naar de dokter?
Zie je af en toe stukjes onverteerd voedsel in je stoelgang, maar voel je je verder goed? Dan hoef je daarvoor niet naar de dokter.
Maak wel een afspraak bij je huisarts als:
· je daarnaast klachten hebt zoals aanhoudende diarree, gewichtsverlies, vettige stoelgang, bloed in je stoelgang, regelmatig terugkerende buikpijn, ongewone vermoeidheid of een langdurige verandering van je stoelgang;
· je ouder bent dan 50 en je stoelgang langdurig verandert;
· iemand in je familie coeliakie, een chronische inflammatoire darmziekte (zoals de ziekte van Crohn) of dikkedarmkanker heeft;
· je eerder een operatie aan je spijsverteringsstelsel hebt ondergaan.
Je arts bekijkt op basis van je klachten en medische voorgeschiedenis of verder onderzoek nodig is. Dat kan bijvoorbeeld een bloedonderzoek of stoelgangonderzoek zijn. Soms zijn aanvullende onderzoeken van het spijsverteringsstelsel nodig. Welke onderzoeken zinvol zijn, verschilt van persoon tot persoon.
Lees ook: Slijm bij de ontlasting kan wijzen op gezondheidsprobleem
Wat kan je doen als je vaak voedselresten in je stoelgang ziet?
Zie je regelmatig stukjes voedsel in je stoelgang en heb je verder geen klachten? Dan kunnen deze tips helpen:
- Neem rustig de tijd om te eten en kauw goed.
- Eet groenten vaker gekookt in plaats van rauw.
- Schil groenten met een dikke schil of mix ze in een soep of puree.
- Maal lijnzaad en sesamzaad fijn. Zo kan je lichaam er ook meer voedingsstoffen uit opnemen.
- Laat peulvruchten weken voordat je ze kookt.
- Bouw de hoeveelheid vezels in je voeding geleidelijk op.
- Drink voldoende water.
|
Blijf voldoende vezels eten Het is niet nodig om minder vezels te eten omdat je af en toe voedselresten in je stoelgang ziet. Vezels zijn belangrijk voor een goede darmwerking en veel mensen eten er zelfs te weinig van. Volgens de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) is 25 gram vezels per dag voldoende voor een normale darmwerking bij volwassenen. De Belgische Hoge Gezondheidsraad raadt minstens 25 gram per dag aan, en bij voorkeur 30 gram om bepaalde chronische ziekten te helpen voorkomen.
Lees ook: Vezels in voeding: functie en hoeveel hebben we nodig? |
Veelgestelde vragen over onverteerd voedsel in de ontlasting
Waarom zie je soms hele maïskorrels in je stoelgang?
Een maïskorrel heeft een buitenste vliesje van cellulose, een onoplosbare vezel die je lichaam niet kan verteren. De binnenkant, die rijk is aan zetmeel en andere voedingsstoffen, wordt wel grotendeels verteerd. Wat je in je stoelgang ziet, is dus vaak alleen het lege vliesje van de maïskorrel.
Betekent onverteerd voedsel in je ontlasting dat je voedingsstoffen niet goed opneemt?
Nee, niet als je stoelgang verder normaal is en je je goed voelt. Als je lichaam voedingsstoffen onvoldoende opneemt, merk je doorgaans ook andere klachten, zoals aanhoudende diarree, vettige stoelgang, gewichtsverlies of tekorten aan bepaalde voedingsstoffen.
Is het normaal dat je een volledige pil terugvindt in je stoelgang?
Dat kan. Sommige medicijnen met een verlengde afgifte geven hun werkzame stof geleidelijk vrij. Het lege omhulsel verlaat daarna je lichaam via de stoelgang. Daardoor lijkt het soms alsof de pil nog helemaal intact is. Twijfel je, bijvoorbeeld omdat je diarree hebt of omdat de pil nog volledig gevuld lijkt? Vraag dan raad aan je apotheker of arts.
Moet je minder vezels eten als je vaak voedselresten in je stoelgang ziet?
Nee. Vezels zijn belangrijk voor een goede darmwerking en het is normaal dat je er soms resten van terugziet. Alleen in bepaalde medische situaties kan een vezelarm dieet nodig zijn, op advies van een arts of andere zorgverlener.
Kunnen onverteerde voedselresten in je ontlasting een symptoom zijn van kanker?
Als je verder geen klachten hebt, zijn zichtbare voedselresten op zich geen aanwijzing voor kanker. Heb je ook bloed in je stoelgang, verandert je stoelgang langdurig, verlies je zonder duidelijke reden gewicht of ben je ongewoon moe? Bespreek dat dan met je arts, zeker als je ouder bent dan 50.
Bronnen:
auteur:
Olivia Regout,
gezondheidsjournalist
