Prikkelbare darmsyndroom (PDS): wat doen tegen klachten?

dossier

Buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree, verstopping, winderigheid… Als je het prikkelbare darmsyndroom (PDS) hebt, weet je hoe vervelend deze klachten kunnen zijn. Gelukkig zijn er manieren om ze beter onder controle te krijgen.

Lees ook: Wat is het prikkelbare darm syndroom (PDS)?

Prikkelbare darmsyndroom (PDS) in het kort

Bij het prikkelbare darmsyndroom (PDS) reageren je darmen overgevoelig op prikkels, zoals voeding, stress en hormonale schommelingen. Ze trekken sneller samen en geven pijnsignalen sterker door. Dat kan leiden tot buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree, verstopping, winderigheid of een afwisseling daarvan.


Belangrijk om te weten: bij PDS is er geen ontsteking of beschadiging van de darmen. De klachten zijn vervelend, maar er is geen onderliggende ziekte. Wat de klachten uitlokt, verschilt per persoon. Vaak spelen meerdere factoren samen een rol, zoals bepaalde voedingsmiddelen, spanning of stress, en bij vrouwen ook hormonale veranderingen.

Lees ook: Stress: het verschil tussen gespannen en overspannen zijn

Wat helpt echt bij PDS?

123-vr-ouder-pijn-maag-buik-kramp-30-15.jpg

Er bestaat helaas geen snelle wonderoplossing voor prikkelbare darmsyndroom, maar veel mensen merken duidelijke verbetering wanneer ze hun voeding, beweging en stressniveau aanpakken. Meestal werkt een combinatie van kleine aanpassingne het best.

Dieet bij prikkelbare darmsyndroom

Wat je eet heeft een directe invloed op je darmen. Rustiger eten, goed kauwen en grote, zware maaltijden vermijden kan al helpen om de klachten te verminderen. Veel mensen merken ook dat vet en sterk bewerkt voedsel, alcohol en grote hoeveelheden suiker hun darmen extra prikkelen.

Omdat de triggers sterk verschillen per persoon, kan het handig zijn om via een voedingsdagboek een tijdje bij te houden wat je eet en wanneer de klachten zich voordoen. Zo ontdek je sneller welke voedingsmiddelen bij jou problemen veroorzaken. Typische voedingsmiddelen die bij veel mensen met PDS klachten uitlokken zijn onder andere:

  • ui en knoflook
  • koolsoorten
  • peulvruchten
  • tarweproducten
  • melk en zachte kazen
  • zoetigheden met veel suiker
  • frisdrank
  • producten met kunstmatige zoetstoffen, zoals sorbitol


Lees ook: Helpt het FODMAP-dieet bij prikkelbaredarmsyndroom?

FODMAP-dieet bij prikkelbare darm

Het FODMAP-dieet is een tijdelijk voedingspatroon waarbij bepaalde koolhydraten worden beperkt die in de darmen slecht worden opgenomen en klachten kunnen veroorzaken. Bij veel mensen met PDS zorgt dit voor minder opgeblazen gevoel, pijn en stoelgangproblemen. Omdat het dieet vrij strikt is, volg je het wel best onder begeleiding van een diëtist. Na verloop van tijd voeg je stap voor stap weer voedingsmiddelen toe om te zien wat jouw lichaam wel of niet goed verdraagt.

Lees ook: Nieuwe dieet-app bij prikkelbare darm werkt beter dan medicatie

Beweging brengt je darmen op gang

Regelmatige lichaamsbeweging brengt je darmen op gang en helpt je ontspannen. Je hoeft daarvoor niet intensief te sporten. Elke dag wandelen, fietsen, zwemmen of rustige yoga kan al veel effect hebben.

Stress en PDS

De darmen zijn zeer gevoelig voor spanning en stress. In drukke of stressvolle periodes merken veel mensen dat hun PDS-klachten toenemen. Ontspanning, zoals rustige ademhalen, voldoende slapen en bewust rustmomenten inbouwen, kan helpen om je darmen tot rust te brengen. Ook technieken zoals mindfulness, gesprekstherapie of hypnotherapie gericht op darmklachten kunnen bij sommige mensen verlichting geven.


Lees ook: Wetenschappers hebben oorzaak prikkelbaredarmsyndroom gevonden

Medicatie als tijdelijke ondersteuning bij PDS

Als je last hebt van hevige klachten, kan je arts tijdelijk medicijnen voorschrijven tegen krampen, diarree of verstopping. Medicatie kan verlichting geven in moeilijke periodes, maar het is meestal geen oplossing op de lange termijn. Een gezonde leefstijl en aangepaste voeding blijven de belangrijkste basis om PDS-klachten onder controle te houden.


Helpen probiotica bij prikkelbare darmsyndroom?

Probiotica kunnen bij sommige mensen helpen om PDS-klachten te verlichten, vooral bij een opgeblazen gevoel en winderigheid. Het effect verschilt wel sterk van persoon tot persoon. Soms is het dus even zoeken naar een product dat voor jou werkt. Je arts of apotheker kan je hierbij adviseren.


PDS: wanneer moet je naar de dokter?

Het prikkelbare darmsyndroom is vervelend, maar niet gevaarlijk. Het tast je darmen niet aan en veroorzaakt geen blijvende schade. Er is dus meestal geen reden tot paniek. Toch is het belangrijk om je arts te raadplegen wanneer je PDS-klachten verergeren of wanneer je nieuwe klachten krijgt. Neem zeker contact op met je arts bij:


  • onverklaarbaar gewichtsverlies
  • bloed in de stoelgang
  • aanhoudende nachtelijke diarree
  • hevige of toenemende buikpijn
  • koorts of aanhoudende vermoeidheid


Je arts kan dan nagaan of er geen andere darmziekte aan de oorzaak ligt.

Leven met PDS: wat je moet onthouden

  • PDS is vervelend, maar onschuldig. Het tast je darmen niet aan en veroorzaakt geen blijvende schade.
  • Veel mensen kunnen hun klachten onder controle houden met aangepaste voeding, voldoende beweging en minder stress.
  • Probeer je persoonlijke triggers te leren kennen, bijvoorbeeld via een voedingsdagboek.
  • Vaak zorgen verschillende kleine veranderingen samen voor duidelijke verbetering.
  • Met de juiste aanpak is het perfect mogelijk om comfortabel te leven met prikkelbare darmsyndroom.


Bronnen:
https://www.nhs.uk 
https://www.mayoclinic.org
https://www.health.harvard.edu
https://www.voedingscentrum.nl
https://gi.org
https://www.monashfodmap.com


auteur: Josefien De Bock, gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: maart 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram