Gerelateerde artikels
Psylliumvezels tegen constipatie, cholesterol en om af te vallen?
In dit artikel
Psylliumvezels tegen constipatie, cholesterol en om af te vallen?
- Psylliumvezels, psyllium husk of vlozaadvezels
- Helpt psyllium tegen constipatie?
- Kan psyllium helpen bij diarree?
- Kan psyllium je cholesterol verlagen?
- Heeft psyllium invloed op je bloedsuiker?
- Helpt psyllium om af te vallen?
- Hoe psyllium gebruiken
- Dosering: hoeveel psyllium per dag?
- Kan psyllium bijwerkingen hebben?
- Samengevat: is psyllium gezond?
dossier Veel mensen gebruiken psyllium als voedingssupplement of als extra bron van vezels, vooral bij constipatie. Psyllium kan ook helpen om je cholesterol en bloedsuikerspiegel beter op peil te houden. Wat is psyllium, waar is het goed voor en hoe gebruik je het op de juiste manier?
Lees ook: Hoe gezond is chiazaad?
Psylliumvezels, psyllium husk of vlozaadvezels
Psyllium is een natuurlijke bron van vezels, afkomstig van de zaden van Plantago ovata. Dit eenjarige plantje wordt vooral in India geteeld, maar komt ook voor in West-Azië en rond de Middellandse Zee. De zaden worden ook wel vlozaad genoemd omdat de kleine, donkere zaadjes enigszins op vlooien lijken. Het woord psyllium is dan ook afgeleid van het Griekse woord psylla, dat ‘vlo’ betekent.
Voor voedingssupplementen worden meestal de buitenste vliesjes van de zaden gebruikt. Die zaadhuiden worden vermalen tot psylliumvezels. Psyllium bestaat voor een groot deel uit oplosbare vezels. Zodra die met water in contact komen, nemen ze veel vocht op en vormen ze een gelachtige substantie. Die gel kan de ontlasting meer volume en vocht geven, waardoor de stoelgang vlotter verloopt. Daarnaast kunnen de oplosbare vezels de opname van cholesterol en koolhydraten in de darm vertragen. Dat kan bijdragen aan een lager cholesterolgehalte en een stabielere bloedsuikerspiegel.
Psyllium is in de winkel verkrijgbaar onder verschillende namen, zoals psylliumvezels, psyllium husk, vlozaadvezels en ispaghula. Je kan het kopen als hele vezels of als fijngemalen poeder.
Lees ook: Extra veel vezels: hoe gezond is fibermaxxing?
|
Wat is het verschil tussen psyllium en lijnzaad?Psyllium en lijnzaad zijn allebei plantaardige bronnen van vezels, maar ze zijn niet hetzelfde:
|
Helpt psyllium tegen constipatie?
© Getty Images / Psyllium wordt gebruikt om de stoelgang te verbeteren, en om cholesterol en de bloedsuikerspiegel te verlagen.
Psyllium kan helpen om de stoelgang zachter en regelmatiger te maken. De vezels nemen water op in de darmen en vergroten zo het volume van de ontlasting. Daardoor kan die gemakkelijker door de darm bewegen. Psyllium wordt daarom gebruikt als zogenoemd volumevergrotend laxeermiddel. Het kan een optie zijn bij constipatie, zeker wanneer je via je gewone voeding onvoldoende vezels binnenkrijgt. Belangrijk is wel dat je er voldoende bij drinkt. Zonder voldoende vocht kan psyllium de ontlasting juist harder maken en zelfs obstipatie veroorzaken.
Lees ook: Vezels in voeding: functie en hoeveel hebben we nodig?
Kan psyllium helpen bij diarree?
Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar je kan psyllium ook gebruiken bij diarree. De vezels nemen overtollig vocht in de darmen op, waardoor dunne ontlasting steviger kan worden. Psyllium werkt dus niet simpelweg laxerend. Het helpt vooral om de consistentie van de stoelgang te beïnvloeden.
Heb je plots hevige of aanhoudende diarree? Dan is het uiteraard belangrijk om eerst de oorzaak te achterhalen in plaats van de klachten zomaar met een vezelsupplement op basis van psyllium te behandelen.
Lees ook: Hoe kan je diarree behandelen?
Kan psyllium je cholesterol verlagen?
De oplosbare vezels in psyllium nemen in je darmen vocht op en vormen daar een gel. Daardoor kan je lichaam minder cholesterol opnemen. Uit onderzoek blijkt dat vooral de totale cholesterol en de LDL-cholesterol, ook wel de ‘slechte’ cholesterol genoemd, hierdoor kunnen dalen. Psyllium kan dus helpen bij een te hoge cholesterol, maar alleen als onderdeel van een gezonde leefstijl met evenwichtige voeding en voldoende beweging. Het is geen vervanging voor eventuele cholesterolverlagende medicijnen die je arts heeft voorgeschreven.
Lees ook: Wanneer is je cholesterolgehalte te hoog?
Heeft psyllium invloed op je bloedsuiker?
Psyllium kan ervoor zorgen dat je lichaam koolhydraten trager afbreekt en opneemt. Daardoor stijgt je bloedsuikerspiegel na een maaltijd minder snel. Uit onderzoek blijkt dat psyllium vooral bij mensen met diabetes type 2 kan helpen om de bloedsuikerspiegel en HbA1c-waarde te verlagen. Die waarde geeft aan hoe hoog je bloedsuikerspiegel gemiddeld was in de afgelopen twee tot drie maanden.
Psyllium vervangt geen behandeling voor diabetes. Gebruik je medicijnen om je bloedsuikerspiegel te verlagen? Overleg dan met je arts of apotheker of het voor jou zinvol kan zijn om psyllium te gebruiken.
Lees ook: Hoe vaak moet iemand met diabetes de bloedsuiker controleren?
Helpt psyllium om af te vallen?
Psyllium neemt veel vocht op en zet uit in de maag en darmen. Daardoor kan het ervoor zorgen dat je je langer verzadigd voelt. Toch is er geen sluitend wetenschappelijk bewijs dat psyllium helpt om af te vallen. Zo bleken uit een studie bij mensen met diabetes wel gunstige effecten op verschillende metabole waarden, maar geen significante daling van het lichaamsgewicht of BMI. Psyllium is dus geen wondermiddel om af te vallen. Het kan wel een handige manier zijn om extra vezels aan je dagelijkse voeding toe te voegen.
Lees ook: Vezels in voeding: functie en hoeveel hebben we nodig?
Hoe psyllium gebruiken
Psyllium is verkrijgbaar als losse vezels, poeder, capsules en als ingrediënt in sommige vezelsupplementen. Gebruik je losse psylliumvezels of poeder? Meng die dan met water of een andere vloeistof en drink het mengsel meteen op. Psyllium neemt namelijk snel vocht op en wordt daardoor steeds dikker en moeilijker om te drinken.
Het belangrijkste is dat je voldoende drinkt wanneer je psyllium gebruikt. Als de vezels te weinig vocht krijgen, kunnen ze opzwellen voordat ze goed door je slokdarm en darmen zijn gegaan. Dat kan slikproblemen veroorzaken en zelfs tot een verstopping leiden.
Gebruik je voor het eerst psyllium? Begin dan liever met een kleine hoeveelheid en bouw geleidelijk op. Je darmen moeten soms wennen aan extra vezels. Door rustig te beginnen, verklein je de kans op een opgeblazen gevoel, winderigheid of buikkrampen.
Je kan psyllium ook aan yoghurt, havermout of andere gerechten toevoegen. Hou er ook dan rekening mee dat de vezels veel vocht opnemen en zorg dat je er voldoende bij drinkt.
Lees ook: In welke voeding zit veel vezels?
Dosering: hoeveel psyllium per dag?
De gebruikelijke dosering voor psyllium husk bij volwassenen ligt tussen 3 en 15 gram per dag, vaak verdeeld over één tot drie inname-momenten. De juiste hoeveelheid hangt af van het product en van de reden waarom je psyllium gebruikt.
Begin je net? Start dan met ongeveer 2 tot 3 gram per dag, wat overeenkomt met ongeveer één theelepel. Bouw de hoeveelheid daarna geleidelijk op tot de gewenste dosering. Zo kunnen je darmen rustig wennen en verklein je de kans op ongewenste neveneffecten zoals een opgeblazen gevoel, winderigheid of buikkrampen.
Volg altijd de aanbevolen dosering op de verpakking of het advies van je arts of apotheker. Producten verschillen immers in samenstelling en concentratie. Neem niet meer dan de aanbevolen hoeveelheid. Een hogere dosis werkt niet noodzakelijk beter en kan net leiden tot maag- en darmklachten.
Gebruik je medicijnen? Neem psyllium dan niet tegelijkertijd in. Hou bij voorkeur een pauze van 30 tot 60 minuten tussen psyllium en je medicijnen. Als je twijfelt, vraag je best advies aan je arts of apotheker.
Gebruik je medicijnen? Neem psyllium dan niet tegelijkertijd in. Hou bij voorkeur een pauze van 30 tot 60 minuten tussen psyllium en je medicijnen. Als je twijfelt, vraag je best advies aan je arts of apotheker.
Lees ook: SIBO: winderigheid en een opgeblazen gevoel
Kan psyllium bijwerkingen hebben?
De meeste mensen verdragen psyllium goed. Zeker wanneer je plots veel extra vezels inneemt, kan je in het begin wel last krijgen van winderigheid, een opgeblazen gevoel of buikkrampen. Begin daarom met een kleine hoeveelheid en bouw die geleidelijk op. Drink ook altijd voldoende. Neem je psyllium met te weinig vocht, dan kunnen de vezels sterk opzwellen en slikproblemen of een verstopping veroorzaken.
Een allergische reactie op psyllium komt niet vaak voor, maar het is wel mogelijk. Stop met het gebruik en zoek medische hulp als je na het innemen bijvoorbeeld huiduitslag, jeuk, zwelling of ademhalingsproblemen krijgt. Probeer psylliumpoeder tijdens het mengen ook niet in te ademen, omdat herhaald contact via de luchtwegen een allergische reactie kan uitlokken.
Lees ook: Verstopping of constipatie: oorzaken en tips
|
Wanneer gebruik je beter geen psyllium?Psyllium is niet voor iedereen geschikt. Gebruik het niet zonder medisch advies als je moeite hebt met slikken of als je een vernauwing of verstopping in je maag-darmkanaal hebt. Ook bij bepaalde darmklachten is het belangrijk om eerst een arts te raadplegen. Denk bijvoorbeeld aan een plotselinge verandering van je stoelgang die langer dan twee weken aanhoudt, onverklaard bloedverlies via de anus of wanneer je na het gebruik van een laxeermiddel geen stoelgang meer kan maken. Krijg je na het innemen van psyllium pijn op de borst, moet je braken of krijg je moeite met slikken of ademen? Neem dan meteen contact op met een arts.
|
Samengevat: is psyllium gezond?
Psyllium is een vezelrijk product dat vooral kan helpen bij constipatie. Het kan ook bijdragen aan een lager cholesterolgehalte en een betere bloedsuikercontrole. Begin met een kleine hoeveelheid, bouw rustig op en drink er altijd voldoende bij. Gebruik je medicijnen of heb je maag- of darmproblemen? Vraag dan eerst advies aan je arts of apotheker.
Bronnen:
https://www.ema.europa.eu
https://medlineplus.gov
https://gastro.org
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
https://www.voedingscentrum.nl
https://richtlijnen.nhg.org
https://www.apotheek.nl
https://info.mumc.nl
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
