Zelfonderzoek teelballen

Laatst bijgewerkt: februari 2011

nieuws Alle mannen vanaf 15 jaar zouden hun teelballen regelmatig moeten controleren op teelbalkanker. Alhoewel dit een vrij zeldzaam soort kanker is, is het de meest frequent voorkomende kanker bij mannen tussen 15 en 44 jaar. Recent onderzoek in Nederland toonde aan dat zaadbalkanker bij mannen in de leeftijd 15-34 jaar met 38,2% veruit de meest voorkomende vorm van kanker en in de groep 25-34 jaar zelfs met 41,9%. Steeds meer mannen krijgen zaadbalkanker. In 2008 waren dat in Nederland totaal 683 mannen, een verdubbeling sinds 1989. Ook in andere landen komt zaadbalkanker steeds vaker voor. In België wordt het totaal aantal nieuwe kankers geschat op een kleine 300.

Indien vroeg ontdekt, kan de ziekte door operatief ingrijpen en chemo- of radiotherapie bij vrijwel 100% van de patiënten worden genezen. Ook als er al uitzaaiingen zijn, is genezing nog mogelijk.
Het is niet geheel duidelijk waardoor zaadbalkanker wordt veroorzaakt. Mannen bij wie de zaadballen niet of te laat zijn ingedaald - dus niet vóór de geboorte - lopen een verhoogd risico. Mannen die al eens eerder teelbalkanker hebben gehad, hebben een wat grotere kans om opnieuw teelbalkanker te krijgen. Soms komt teelbalkanker bij meerdere mannen in één familie voor.

Teelbalkanker wordt beslist niet veroorzaakt door zelfbevrediging (masturbatie). Ook is teelbalkanker geen geslachtsziekte. Evenals alle andere soorten kanker is teelbalkanker niet besmettelijk. Daarover hoeft men zich dus geen zorgen te maken. Ook niet als er bij het vrijen sperma in het lichaam van de partner komt.

Het zelfonderzoek

Dat kan het beste gebeuren tijdens of na een warm bad of douche, als de huid van het scrotum ontspannen is. Neem de zaadballen in de palm van uw hand en let op grootte, vorm en gewicht. Het is normaal dat één van beide testikels iets groter is dan de andere. Onderzoek ze vervolgens afzonderlijk door ze één voor één voorzichtig tussen duim en vingers te rollen. Hierbij kunt u de bijbal (epididymis) voelen, een worstvormig orgaan deels boven, deels achter de testikel.

Mogelijke klachten

• Een klein, hard, pijnloos knobbeltje ongeveer zo groot als een erwt in één van de testikels,

• een teelbal voelt zwaarder of harder aan dan normaal.

• De teelbal is groter dan normaal

• een doffe pijn in de onderbuik of de liesstreek,

• lichte tot hevige pijn in de zaadbal

Als deze klachten zich voordoen, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Lang niet alle knobbeltjes in de zaadbal wijzen op kanker

Verder onderzoek

Als een man met één van deze klachten bij zijn huisarts komt, zal deze een algemeen lichamelijk onderzoek doen. Daarbij zal de arts speciale aandacht besteden aan de klachten. De arts kan doorgaans meteen vaststellen of het knobbeltje het gevolg is van een andere oorzaak, zoals een hernia, een cyste, spataderen rond de testikel of een infectie.
Indien nodig wordt de patiënt daarna verwezen naar een uroloog, voor nader onderzoek.

• een echografie van de teelbal met behulp van geluidsgolven. Echografie is een eenvoudig en niet belastend onderzoek. Bij twijfel over de diagnose geeft echografie van de balzak bijna 100% zekerheid.

• bloedonderzoek: de aanwezigheid van tumormerkstoffen in het bloed kan wijzen op teelbalkanker en/of uitzaaiingen. Bij een routine bloedonderzoek worden deze stoffen niet opgespoord. Daarvoor is een speciaal onderzoek van het bloed nodig.

• Weefselonderzoek: Om met zekerheid vast te stellen of er sprake is van teelbalkanker is weefselonderzoek nodig. Hiervoor is het noodzakelijk dat de teelbal, de bijbal en de zaadstreng tijdens een operatie via de lies, uit de balzak worden verwijderd. Deze organen worden onder de microscoop onderzocht door een patholoog. Tevens wordt vastgesteld om welk type teelbalkanker het gaat en wordt de uitgebreidheid van de ziekte bepaald. Het verwijderen van een teelbal leidt niet tot vermindering van de geslachtsdrift en evenmin tot erectiestoornissen. Als er één teelbal is verwijderd, blijft een man in staat om kinderen te verwekken.

Om eventuele uitzaaiingen na te gaan kunnen nog andere onderzoeken nodig zijn, zoals een CT-scan, een rontgenonderzoek van de borst en een botscan

Behandeling

Bij patiënten met een sterk vermoeden van teelbalkanker wordt de aangetaste teelbal verwijderd voor weefselonderzoek, zoals hierboven aangegeven.
Afhankelijk van het type kanker en het stadium is een aanvullende behandeling van radiotherapie of chemotherapie gewoonlijk noodzakelijk. In deze gevallen moet voor het opstarten van de behandeling de bewaring van sperma overwogen worden.




Wil je onze artikels graag ontvangen in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Gezondheid NV / Mediahuis.
volgopfacebook

volgopinstagram