Waarop moet je letten na een tekenbeet?

Laatst bijgewerkt: mei 2019
Fotolia_tekenbeet-huid-04-15.jpg

dossier Als je gebeten bent door een teek, dan moet je die zo snel mogelijk verwijderen. Indien de teek binnen de 24 uur verwijderd werd (en de teek dus geen bloedmaal heeft opgezogen) is er geen risico dat je besmet bent en de ziekte van Lyme krijgt. Controleer na ieder verblijf in de natuur grondig de huid en verwijder eventuele teken op de juiste manier. Let vooral op warme lichaamsplooien (achter de oren, oksels, liezen, tussen en onder de borsten, buik, navel, knieholten, bilspleet, balzak…). Controleer bij kinderen ook de hoofdhuid en de hals.

Hoe een teek verwijderen?
• Gebruik geen alcohol, jodium, olie of andere middelen voordat je de teek verwijdert.
• Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid beet, bij voorkeur met een puntige pincet of een speciaal tekenverwijderinstrument (te koop in de apotheek of de buitensportwinkel). Als je geen pincet of tekentang hebt, probeer dan de teek zo dicht mogelijk op de huid bij de kop vast te houden tijdens het verwijderen. Knijp bij het verwijderen niet in het achterlichaam van de teek en trek er niet aan.
• Trek de teek er langzaam uit. Als er een stukje van de monddelen van de teek in de huid achterblijft, is dat ongevaarlijk. Dat komt er vanzelf weer uit, net als bij een splinter.
• Ontsmet het beetwondje met 70% alcohol of jodium.
• Noteer de datum waarop je bent gebeten in uw agenda.
• Houd daarna tot 3 maanden na de tekenbeet de huid rondom de beet in de gaten.
• Wat je zeker niet mag doen:
- de teek verbranden met bv. een sigaret
- de teek proberen te verdoven of te doden met alcohol, jodium, azijn, nagellak enz. voordat je de teek verwijdert.

Op welke klachten moet je letten?
Als een tekenbeet niet op tijd wordt ontdekt en behandeld, bestaat de kans op meer ernstige verschijnselen waarbij spieren, gewrichten, het zenuwstelsel en het hart kunnen worden aangetast. De meeste van die verschijnselen zijn waarschijnlijk omkeerbaar als je ze laat behandelen. Hoe langer je wacht met de behandeling, hoe langer het herstel zal duren.

• Een klein rood plekje (minder dan 5 cm) op de plaats van de tekenbeet is een normale huidirritatie. Wordt dat plekje niet groter en verdwijnt het binnen enkele dagen weer, dan is de kans zeer klein dat je de ziekte van Lyme hebt.
Indien de beet na een paar dagen niet genezen is of pijnlijk aanvoelt, raadpleeg je het best je huisarts. Dit kan wijzen op een lokale infectie (door andere bacteriën).

• Indien na enkele dagen een rode of blauwrode, meestal ringvormige uitslag (Erythema migrans) verschijnt rond de tekenbeet die langzaam groter wordt, moet je zo snel mogelijk je huisarts raadplegen. De vlek verschijnt meestal na enkele dagen tot twee weken na de tekenbeet, maar dat kan ook pas na 3 maanden zijn. Het is dus belangrijk de plek van de tekenbeet een tweetal maanden goed in de gaten te houden. Je moet dan zo snel mogelijk starten met een antibioticakuur (gedurende 14 dagen). Een bloedtest om na te gaan of je effectief besmet bent, heeft geen zin omdat de besmetting in het bloed op dat ogenblik meestal nog niet kan worden vastgesteld.
De ring verdwijnt uiteindelijk van zelf, maar het betekent wel dat je - als je niet behandeld wordt - de 'ziekte van Lyme' hebt.
Door een behandeling met een antibioticum verdwijnt de huiduitslag meestal binnen de 7 à 14 dagen. Indien de huiduitslag correct wordt behandeld met antibiotica, dan zijn latere verwikkelingen zoals gewrichtsontsteking of zenuwontsteking uitermate klein.

De huiduitslag is niet altijd goed te zien. Bovendien krijgt niet iedereen die door een besmette teek is gebeten deze huiduitslag. Ook zonder het verschijnen van de rode ring kan je de ziekte van Lyme krijgen.

• Een kleine blauwrode, verharde zwelling (lymfocytoom) op de oorlel (bij kinderen) of de borst of tepel (bij volwassenen) is een ander typisch verschijnsel van de Lyme-ziekte. Als dit optreedt moet je onmiddellijk de huisarts raadplegen voor een antibioticakuur.

• Krijg je in de weken of maanden na een tekenbeet griepachtige klachten zoals hoofdpijn, keelpijn, vermoeidheid, gezwollen klieren en/of koorts? Raadpleeg dan zo snel mogelijk je huisarts voor een antibioticakuur, ook als je geen huiduitslag hebt gezien. Hoe langer je wacht met de behandeling, hoe langer het herstel zal duren.
Ook bij deze verschijnselen is het niet nodig om eerst een bloedtest uit te voeren om te kijken of je effectief besmet bent.

• Krijg je in de weken of maanden na een tekenbeet gewrichtspijn in armen of aan de knie, hartritmestoornissen of tekenen die wijzen op aantasting van het centrale zenuwstelsel (zoals scheefstand van het gezicht, dubbelzien, tintelingen in armen en benen…), dan moet je onmiddellijk uw huisarts raadplegen. Dit kan wijzen op ernstige complicaties ten gevolge van de ziekte van Lyme.

De arts zal eerst een bloedtest doen om na te gaan of je effectief besmet bent geweest. Indien die test positief is, dan moet je antibiotica nemen. Soms zal het nodig zijn om de antibiotica intraveneus toe te dienen (wat een opname in het ziekenhuis vereist).
Afhankelijk van de symptomen is volledig herstel in dit stadium niet altijd mogelijk.

Wanneer contact opnemen met je huisarts na een tekenbeet?
Neem contact op met je huisarts:
• als het je niet lukt om een teek te verwijderen;
• als je een teek hebt verwijderd die waarschijnlijk al 24 uur of langer in de huid heeft vastgezeten;
• als in de buurt van een tekenbeet binnen enkele dagen tot drie maanden een rode of blauwrode vlek of ring ontstaat die binnen enkele dagen groter wordt;
• als je je binnen drie maanden na een tekenbeet grieperig gaat voelen met koorts, hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid;
• als je lang na een tekenbeet dubbel gaat zien of een scheef gezicht krijgt;
• als je lang na een tekenbeet pijn, tintelingen of minder kracht in je arm of been hebt;
• als je lang na een tekenbeet een of meer dikke en pijnlijke gewrichten krijgt, meestal aan je armen of benen.

Preventief antibiotica nemen?
• In België wordt het preventief toedienen van antibiotica na een tekenbeet afgeraden.
• Volgens de Europese wetenschappelijke studiegroep Eucalb (European Concerted Action on Lyme Borreliosis) is preventieve toediening van antibiotica alleen verantwoord in streken waar aangetoond is dat er veel teken voorkomen die besmet zijn met een agressief type van de ziekmakende bacterie.
• In de richtlijn Lymeziekte van de Nederlandse Commissie van het Centraal Begeleidingsorgaan (CBO) wordt aangeraden om na een tekenbeet preventief antibiotica toe te dienen indien de teek langer dan 24 uur op de huid heeft gezeten. Antibiotica vermindert het risico op lymeziekte wanneer ze binnen 72 uur na het verwijderen van de teek wordt gegeven. Voor niet-zwangere personen van 8 jaar of ouder wordt één dosis van 200 mg doxycycline aangeraden. Voor zwangeren en kinderen tussen zes maanden en acht jaar oud één dosis azitromycine van 500 mg of 10 mg/kg bij kinderen.

Neem alleszins nooit op eigen houtje antibiotica, maar bespreek dit altijd met je huisarts.

Bronnen:



verschenen op : 12/04/2015 , bijgewerkt op 03/05/2019


pub