Gerelateerde artikels
Waarom hebben vrouwen meer last van koude handen en voeten?
In dit artikel
Waarom hebben vrouwen meer last van koude handen en voeten?
- Waarom koelen de handen en voeten van vrouwen sneller af?
- Hormonen en koude handen en voeten
- Hebben slanke vrouwen vaker koude handen en voeten?
- Het fenomeen van Raynaud
- Wanneer ga je best naar de dokter met koude handen en voeten?
- Koude voeten, moeilijk inslapen?
- Wat kan je zelf doen tegen koude handen en voeten?
dossier
Koude handen en voeten komen opvallend vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Veel vrouwen zullen het herkennen: zelfs wanneer het niet echt koud is, voelen hun handen of voeten ijzig aan. Dat is geen fabel of aanstellerij. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat vrouwen hier inderdaad gevoeliger voor zijn. Het komt door een combinatie van verschillen in doorbloeding, hormonen en lichaamsbouw. Vooral jonge en slanke vrouwen hebben vaker last van koude handen en voeten.
Lees ook: Witte vingers: het fenomeen of syndroom van Raynaud
Waarom koelen de handen en voeten van vrouwen sneller af?
Wanneer het koud wordt, trekken de kleine bloedvaten in de handen en voeten samen. Dat is een normaal beschermingsmechanisme van het lichaam om warmte vast te houden voor de vitale organen. Bij vrouwen reageren die bloedvaten sneller en sterker dan bij mannen. Hierdoor stroomt er minder warm bloed naar de uiteinden, waardoor de handen en voeten sneller afkoelen.
Onderzoekers gebruikten hiervoor thermische camera’s, die de temperatuur van de huid in kaart brengen. Daaruit blijkt dat de huidtemperatuur van vrouwenhanden gemiddeld ongeveer 1,5 tot 3 °C lager ligt dan die van mannen. De kerntemperatuur van het lichaam blijft wel gelijk, rond 37 °C. Met andere woorden: het lichaam zelf heeft het niet kouder, maar de uiteinden koelen wel sneller af.
Lees ook: Ijskoude duik: mag iedereen ijsberen en is het gezond?
Hormonen en koude handen en voeten
Ook hormonen spelen een belangrijke rol bij koude handen en voeten. Vrouwen produceren oestrogeen, en dat hormoon beïnvloedt hoe de bloedvaten reageren op temperatuur. Oestrogeen maakt de bloedvaten namelijk gevoeliger, waardoor ze sneller vernauwen bij koude. Die reactie helpt het lichaam om warmte vast te houden rond de vitale organen, zoals de baarmoeder en de eierstokken (voortplantingsorganen). Dat is evolutionair logisch, maar het heeft als bijwerking dat de handen en voeten van vrouwen sneller koud aanvoelen.
Die hormonale invloed verklaart ook waarom sommige vrouwen meer last hebben op bepaalde momenten van hun cyclus. Wanneer het oestrogeenniveau stijgt, bijvoorbeeld rond de ovulatie (eisprong), hebben veel vrouwen duidelijk meer last van koude handen en voeten. Daalt het oestrogeen, zoals tijdens de menstruatie, dan ervaren sommige vrouwen net minder koude.
Lees ook: Dagelijks een warm bad nemen is goed voor je
Hebben slanke vrouwen vaker koude handen en voeten?
Slanke vrouwen hebben vaker last van koude handen en voeten. Daar zijn verschillende redenen voor:
- Vrouwen hebben gemiddeld minder spiermassa, en spieren produceren warmte. Minder spiermassa betekent dus minder interne warmteproductie.
- Lichaamsvet werkt als een natuurlijke isolatielaag. Bij slankere vrouwen is er meestal minder isolerend vet rond de handen en voeten, waardoor warmte sneller verloren gaat. In combinatie met de gevoeligere bloedvatreactie bij vrouwen zorgt dat ervoor dat slanke vrouwen extra gevoelig zijn voor kou, zelfs bij milde temperaturen.
Lees ook: Huidziekten door de koude: witte vingers, kloven, jeuk, eczeem
Het fenomeen van Raynaud
Vrouwen hebben om de hierboven genoemde redenen ook vaker last van het fenomeen van Raynaud. Hierbij vernauwen de bloedvaten in de vingers (en soms in de tenen) extreem bij kou of stress. De vingers kunnen dan wit of blauw verkleuren en koud of zelfs gevoelloos aanvoelen. Wanneer de doorbloeding weer op gang komt, worden ze rood en kunnen tintelingen of pijn optreden. Raynaud is meestal onschuldig, maar kan wel hinderlijk zijn en soms medische opvolging vragen.
Lees ook: Witte vingers: het fenomeen of syndroom van Raynaud
Wanneer ga je best naar de dokter met koude handen en voeten?
Vrouwen die vaak last hebben van koude handen en voeten hoeven niet te panikeren. Maar het is verstandig om een arts te raadplegen als:
- je vingers of tenen regelmatig wit, blauw of paars verkleuren
- je pijn, wondjes of gevoelloosheid krijgt
- de klachten plots verergeren
- je koude handen en voeten samengaan met andere klachten, zoals extreme vermoeidheid
Lees ook: Kan het kwaad als je vingers verkleumen?
Koude voeten, moeilijk inslapen?
Om in slaap te vallen, moet je lichaam licht afkoelen. Dat gebeurt normaal doordat de bloedvaten in handen en voeten zich ’s avonds verwijden, zodat de warmte kan ontsnappen. Warme voeten helpen dat proces. Bij vrouwen met koude handen en voeten blijven die bloedvaten echter vaak te sterk vernauwd, waardoor de warmte minder goed kan worden afgegeven. Dat kan ervoor zorgen dat ze moeilijker inslapen. Warme sokken, een warm voetbad of lichaamswarmte (bijvoorbeeld van je partner) kunnen helpen om sneller in slaap te vallen.
Lees ook: 20 tips om beter te slapen
Wat kan je zelf doen tegen koude handen en voeten?
Je kan het probleem van koude handen en voeten op zich niet volledig oplossen, maar deze tips helpen wel:
- Hou je romp warm: een warme kern helpt ook handen en voeten warm te blijven.
- Blijf regelmatig bewegen: dat stimuleert de doorbloeding.
- Vermijd nicotine: roken vernauwt de bloedvaten.
- Warm je handen en je voeten geleidelijk op, niet plots.
- Gebruik warme sokken of handschoenen, ook binnenshuis indien nodig.
- Probeer stress te beperken: want stress kan je bloedvaten extra doen samentrekken.
Lees ook: Koude voeten en handen: oorzaak en behandeling
Conclusie
Dat vrouwen vaker last hebben van koude handen en voeten is geen toeval. Gevoeligere bloedvaten, hormonale invloeden en verschillen in lichaamsbouw, vooral bij slanke vrouwen, spelen samen een rol. Meestal is het onschuldig, maar het kan wel vervelend zijn en zelfs de slaap beïnvloeden.
Bronnen:
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
