Gerelateerde artikels
Witte vingers: het fenomeen van Raynaud
In dit artikel
Witte vingers: het fenomeen van Raynaud
dossier
Het fenomeen van Raynaud is een vaataandoening waarbij de bloedtoevoer naar de vingers of tenen wordt belemmerd, waardoor je gevoelloze en blauwe of witte vingers of tenen krijgt. Dat gebeurt voornamelijk in koud en vochtig weer, maar ook als je koude voorwerpen aanraakt of stress ervaart.
Symptomen fenomeen van Raynaud
Witte vingertoppen zijn een symptoom van het Raynaud-fenomeen
Het fenomeen van Raynaud begint meestal met één of enkele witte vingertoppen (of witte tenen) en verspreidt zich dan naar de andere. De wit- of blauwverkleuring is scherp afgelijnd.
In tweede instantie kunnen de vingers of tenen rood worden en opzwellen en tintelen, soms met een brandend gevoel.
Lees ook: Waarom hebben vrouwen meer last van koude handen en voeten?
Oorzaak witte vingers
Bij het fenomeen van Raynaud krijg je witte vingertoppen (of tenen) door een plots sterk samentrekken van de bloedvaten. Men denkt dat in meer dan 80% van de gevallen het om een versterkte normale reactie op koude gaat, maar er kunnen ook andere aandoeningen aan de basis liggen, of het kan een eerste symptoom zijn van een minder goede doorbloeding van de aders. Ook sommige geneesmiddelen (bv. bètablokkers) kunnen een dergelijke reactie uitlokken.
Oorzaak van het fenomeen van Raynaud
Er zijn twee vormen van het fenomeen van Raynaud.
Primaire vorm
Men spreekt van een primaire RF (PRF) wanneer er geen duidelijke ziekte of oorzaak aan ten grondslag ligt. Deze vorm wordt vaak geassocieerd met migraine bij dames en zal in dat geval meestal verdwijnen wanneer ze in de menopauze terechtkomen.
Lees ook: 14 mogelijke oorzaken van gezwollen vingers
Secundaire vorm
Bij de secundaire vorm (SRF) is de vaataantasting voornamelijk gelinkt aan bindweefselziekten. Zo kan de ziekte van Raynaud een symptoom zijn van sclerodermie of systeemsclerose. Secundaire Raynaud-fenomenen kunnen ook het gevolg zijn van o.a. arbeidsomstandigheden (drilboor) en bepaalde medicatie. De symptomen van een secundaire vorm van het fenomeen van Raynaud zijn vaak ernstiger dan die bij de primaire vorm.
Lees ook: Sclerodermie of systeemsclerose: symptomen en behandeling
|
Meestal begint de aandoening op vrij jonge leeftijd (gemiddeld 14 jaar), zelden na 40 jaar. Het komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Doorgaans gaat het om vrij milde aanvallen. Wanneer de aandoening voorkomt in de familie, is het risico verhoogd. Roken kan de symptomen verergeren of zelfs uitlokken. Wanneer de symptomen voor het eerst optreden na 30 jaar, gepaard gaan met intense pijn en asymmetrisch verloopt (dus niet aan beide handen of voeten), dan is er waarschijnlijk meer aan de hand. |
Is fenomeen van Raynaud te genezen?
© Getty Images / witte vingertop bij het syndroom van Raynaud
Uiteraard moeten lage temperaturen zo veel mogelijk worden vermeden (bijvoorbeeld door handschoenen en sokken te dragen). Roken wordt absoluut afgeraden. Ook geneesmiddelen die een samentrekking van de bloedvaten veroorzaken, moeten worden vermeden. Wisselbaden kunnen wel helpen, daarbij dompel je de vingers afwisselend in koud en warm water om de doorbloeding te verbeteren.
Lees ook: Wintertenen - Winterhanden (Perniones)
Behandeling fenomeen van Raynaud
Bij ernstige klachten kan de arts vaatverwijdende geneesmiddelen voorschrijven. Omwille van de mogelijke nevenwerkingen moet hiermee voorzichtig worden omgesprongen. In zeer ernstige gevallen kan een operatie worden overwogen waarbij de zenuwen die het samentrekken van de bloedvaten veroorzaken, worden doorgeknipt. Maar over het nut van een dergelijke operatie bestaat in medische kringen geen overeenstemming.
Bronnen:
https://www.hartstichting.nl
https://reumanederland.nl
