Hoe je huid beschermen bij eczeem?

dossier

Eczeem komt vaak met periodes van rust en opstoten. Op sommige dagen heb je nauwelijks last, op andere dagen lijkt je huid voortdurend te jeuken of te trekken. Gelukkig kan je met de juiste verzorging veel doen om je huid gezond te houden en opstoten te beperken. Deze tips zijn geschikt voor zowel kinderen als volwassenen met eczeem.

Lees ook: Eczeem: oorzaken, symptomen en behandeling

Waarom is een goede huidverzorging zo belangrijk?

Bij constitutioneel eczeem (atopisch eczeem) werkt de natuurlijke beschermlaag van de huid minder goed. Daardoor droogt je huid sneller uit en wordt ze gevoeliger voor irriterende stoffen, allergenen en bacteriën. Dat kan leiden tot jeuk, roodheid en nieuwe opstoten. Daarom is het zo belangrijk om je huid elke dag goed te verzorgen. Ook wanneer je eczeem onder controle is, heeft je huid baat bij een hydraterende crème of zalf. Zo blijft de huidbarrière beter beschermd en verklein je de kans dat het eczeem opnieuw opflakkert.

Lees ook: Welke soorten eczeem zijn er?

TIP 1: Smeer je huid elke dag goed in

  • Een hydraterende crème of zalf is de basis van een goede huidverzorging bij eczeem. Door je huid regelmatig in te smeren, blijft ze beter gehydrateerd en krijgt de huidbarrière de kans om zich te herstellen. Dat vermindert de jeuk en het helpt om nieuwe opstoten en huidinfecties te voorkomen.
  • Smeer je huid minstens één keer per dag in, ook wanneer je eczeem rustig is. Heb je een erg droge huid of zit je midden in een opstoot? Dan kan het goed zijn om twee keer per dag – of vaker indien nodig – te smeren. Je hoeft je huid daarvoor niet eerst opnieuw te wassen.
  • Kies bij voorkeur voor een product zonder parfum of andere stoffen die de huid kunnen irriteren. Twijfel je welke crème of zalf het meest geschikt is? Vraag dan advies aan je huisarts, dermatoloog of apotheker.


Crème, zalf of lotion: wat kies je bij eczeem?

  • Een zalf bevat veel vet en legt een beschermend laagje op de huid. Bij een erg droge huid of tijdens een opstoot is dit meestal de beste keuze.
  • Een crème bevat meer water, voelt minder vet aan en trekt sneller in. Veel mensen met eczeem gebruiken dit graag overdag.
  • Een lotion voelt fris en licht aan, maar bevat weinig vet. Voor een huid met eczeem is dat meestal niet voldoende, zeker wanneer je huid erg droog is.


Uiteindelijk is het belangrijkste dat je een product kiest dat je graag gebruikt en dat je ook consequent blijft smeren. Een crème die je elke dag gebruikt, werkt beter dan een zalf die ongebruikt in de kast blijft staan.

TIP 2: Smeer op de juiste manier

Niet alleen wat je smeert is belangrijk, maar ook hoe. Enkele tips:

  1. Was eerst je handen. 
  2. Breng de crème of zalf bij voorkeur aan op een licht vochtige huid, bijvoorbeeld meteen na het douchen.
  3. Verdeel de crème of zalf zachtjes over de huid. Hard wrijven is niet nodig.
  4. Gebruik voldoende product. Een te dun laagje beschermt de huid minder goed.
  5. Gebruik je een crème uit een pot? Neem die dan bij voorkeur met een propere spatel of lepel uit de verpakking. Zo voorkom je dat er bacteriën in de crème terechtkomen.
  6. Is je huid ontstoken of zie je pus, gele korstjes of veel vocht? Gebruik dan geen hydraterende crème of zalf op die plek, maar neem contact op met je huisarts.

Hoeveel crème heb je nodig bij eczeem?

Veel mensen smeren (onbewust) te weinig. Artsen gebruiken daarom vaak de vingertopeenheid (fingertip unit of FTU) als richtlijn. Dat is de hoeveelheid crème of zalf die je uit een tube knijpt vanaf de top van je wijsvinger tot aan het eerste vingerkootje. Met één vingertopeenheid kan je ongeveer een huidoppervlak ter grootte van twee handpalmen insmeren. Maak je niet te veel zorgen over de exacte hoeveelheid. Regelmatig en voldoende smeren is belangrijker dan perfect afmeten.

123_hand_huid_jeuk_eczeem.jpg

TIP 3: Probeer zo weinig mogelijk te krabben

Jeuk is een van de meest vervelende klachten bij eczeem. Probeer toch zo weinig mogelijk te krabben. Door te krabben beschadig je de huid, waardoor de jeuk vaak alleen maar toeneemt. Zo beland je in een vicieuze cirkel: hoe meer je krabt, hoe meer je huid gaat jeuken. Niet krabben is uiteraard makkelijker gezegd dan gedaan, zeker ‘s nachts. Deze tips kunnen helpen:

  • Houd je nagels kort en schoon.
  • Koel je huid met een fris kompres of een koel washandje.
  • Draag eventueel katoenen handschoenen als je veel krabt tijdens je slaapt.
  • Heb je toch veel jeuk? Wrijf dan zacht over de huid in plaats van te krabben.

Merk je dat stress, vermoeidheid of een slechte nachtrust de jeuk verergeren? Dan kunnen voldoende rust en ontspanning ook helpen om de jeuk onder controle te houden.

Lees ook: Jeuk zonder uitslag of bultjes: oorzaken

TIP 4: Douchen en baden: minder is vaak beter

Douchen of een bad nemen is zeker niet verboden als je eczeem hebt. Integendeel: water helpt om vuil, zweet en allergenen van de huid te verwijderen. Enkele tips:

  • Hou een douche of bad liever kort, ongeveer vijf tot tien minuten.
  • Gebruik lauw water: heet water kan je huid uitdrogen en de jeuk verergeren.
  • Gebruik bij voorkeur een milde, ongeparfumeerde doucheolie of zeepvervanger in plaats van gewone zeep of badschuim. Hiermee reinig je je huid zonder de natuurlijke beschermlaag te veel aan te tasten.
  • Dep je huid na het wassen voorzichtig droog met een handdoek. Wrijf niet hard.
  • Breng na het douchen of baden meteen een hydraterende crème of zalf aan, terwijl je huid nog licht vochtig is. Zo help je het vocht beter in de huid vast te houden.

TIP 5: Zwemmen met eczeem mag, met enkele aandachtspunten

Ook als je eczeem hebt, mag je gerust gaan zwemmen. Door het chloorwater kan je huid wel wat uitdrogen, waardoor je achteraf meer last kan krijgen van jeuk. Deze tips kunnen helpen als je gaat zwemmen:

  • Smeer je huid vóór het zwemmen in met een hydraterende crème of zalf.
  • Spoel je huid na het zwemmen goed af met lauw water om chloor of zout te verwijderen.
  • Breng daarna opnieuw een hydraterende crème of zalf aan.


Is je eczeem erg ontstoken of heb je open wondjes? Bespreek dan met je arts of het op dat moment wel verstandig is om te gaan zwemmen.


TIP 6: Vermijd stoffen die je huid irriteren

Schoonmaakmiddelen, afwasproducten en sommige andere stoffen kunnen een gevoelige huid extra prikkelen. Heb je eczeem aan je handen? Draag dan handschoenen wanneer je afwast, schoonmaakt of met producten werkt die de huid kunnen irriteren. Ook tijdens creatieve activiteiten, zoals schilderen of knutselen met vingerverf, gebruik je best handschoenen om je huid te beschermen.

TIP 7: Kies huidvriendelijke kleding

Ook kleding kan je huid prikkelen. Kies daarom voor losse kleding uit zachte, ademende materialen zoals katoen. Wol voelt voor veel mensen met eczeem “kriebelig” aan en kan de jeuk verergeren. Ook strakke kleding of sommige synthetische stoffen kunnen de gevoelige huid extra irriteren.

Was nieuwe kleding altijd eerst voordat je ze draagt. Gebruik niet te veel wasmiddel en kies bij voorkeur voor een ongeparfumeerd product. Wasverzachter is meestal niet nodig en kan de gevoelige huid soms irriteren.

TIP 8: Warmte en zweten kunnen jeuk uitlokken

Warmte en zweten zijn voor veel mensen met eczeem een trigger. Je krijgt vaak meer jeuk wanneer je het te warm hebt of veel transpireert. Enkele tips:

  • Hou je slaapkamer koel.
  • Draag luchtige kleding in laagjes.
  • Vermijd, als dat kan, zware inspanningen tijdens de warmste uren van de dag.
  • Douche kort na het sporten om zweet van je huid te verwijderen en smeer je daarna opnieuw in met hydraterende crème of zalf.
  • Zorg voor voldoende ventilatie in huis. Vooral in de winter kan droge binnenlucht de huid extra uitdrogen.

TIP 9: Geniet verstandig van de zon

Veel mensen merken dat hun eczeem verbetert door (beperkte) blootstelling aan zonlicht. Toch blijft het belangrijk om je huid goed te beschermen, want zonnebrand kan een opstoot uitlokken. Laat je huid daarom geleidelijk aan de zon wennen en vermijd de felste middagzon. Gebruik een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor (bij voorkeur SPF 30 of 50), die geschikt is voor de gevoelige huid en geen parfum bevat.

Gebruik je medicinale zalven tegen eczeem? Lees dan zeker ook de bijsluiter. Sommige producten maken de huid gevoeliger voor zonlicht.

Lees ook: Zonnecrème kopen: wat is een goede zonnecrème?

TIP 10: Hou je leefomgeving gezond

Je hoeft je woning niet helemaal stofvrij te maken om eczeem onder controle te houden. Alleen wanneer je ook een bewezen huisstofmijtallergie hebt, kunnen extra maatregelen zinvol zijn. Wel doe je er goed aan om je woning regelmatig te verluchten en sigarettenrook te vermijden. Ook droge verwarmingslucht kan je huid extra uitdrogen, zeker tijdens de wintermaanden. Merk je dat je eczeem telkens verergert wanneer je met bepaalde allergenen in contact komt? Bespreek dat dan met je huisarts of dermatoloog. Indien nodig kan die onderzoeken of er inderdaad een allergie meespeelt.

Speelt voeding een rol bij eczeem?

Veel mensen vragen zich af of bepaalde voedingsmiddelen eczeem kunnen veroorzaken of verergeren. Het antwoord is niet eenduidig. Bij de meeste mensen is voeding niet de oorzaak van eczeem. Bepaalde voedingsmiddelen zomaar gaan schrappen heeft meestal geen zin en kan zelfs leiden tot tekorten, zeker bij kinderen. Blijf dus zeker een gezond en gevarieerd voedingspatroon aanhouden.

Lees ook: Huid en voeding: kan je zien wat je eet?

Wanneer is een voedselallergie wel mogelijk?

Bij jonge kinderen met ernstig eczeem komt een voedselallergie vaker voor. Het gaat dan meestal om een allergie voor koemelk, ei, pinda, soja, tarwe of vis. Merk je dat jij of je kind na het eten van een bepaald voedingsmiddel telkens klachten krijgt, zoals jeuk huiduitslag buikpijn, braken of diarree? Bespreek dat dan met je huisarts of een allergoloog. Begin niet op eigen houtje met een eliminatiedieet. Alleen een arts kan onderzoeken of er echt sprake is van een voedselallergie.

Wanneer naar de dokter?

Met een goede dagelijkse huidverzorging krijg je eczeem vaak goed onder controle. Blijven de klachten aanhouden of verergeren ze? Dan kan een bezoek aan de huisarts of dermatoloog nodig zijn. Neem zeker contact op als:

  • het eczeem ondanks een goede huidverzorging niet verbetert;
  • de jeuk zo hevig is dat je er slecht door slaapt of het je dagelijkse activiteiten verstoort;
  • je huid rood, warm, pijnlijk of gezwollen wordt;
  • er gele korstjes, pus of veel vocht op je huid verschijnen;
  • je koorts krijgt of je je algemeen ziek voelt.

Je arts kan nagaan of er sprake is van een huidinfectie of een andere oorzaak van je klachten. Indien nodig schrijft hij of zij een aangepaste behandeling voor. Dat is vaak een ontstekingsremmende crème of zalf, bijvoorbeeld met een corticosteroïd. Bij ernstig of hardnekkig eczeem zijn er ook andere behandelmogelijkheden, zoals lichttherapie (fototherapie), calcineurineremmers, biologische geneesmiddelen of JAK-remmers.

Bronnen: 
https://www.aad.org
https://eadv.org
https://www.nhs.uk
https://dermnetnz.org
https://richtlijnen.nhg.org
http://www.uzleuven.be

auteur: Josefien De Bock, gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: juli 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram