Wereld Vegetarische Dag

Laatst bijgewerkt: augustus 2019

nieuws Vegetarische voeding: veilig en gezond
Een evenwichtig samengestelde vegetarische voeding is gezond en volwaardig vanuit een voedingskundig oogpunt. Dat staat in een ‘Gezamenlijk standpunt over vegetarische voeding’ van Kind & Gezin, de Vlaamse Beroepsvereniging van Voedingsdeskundigen en Diëtisten, het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en EVA (Ethisch Vegetarisch Alternatief).

• Wie wil overschakelen naar een vegetarische voeding doet dit best niet van de ene dag op de andere maar geleidelijk aan. Het lichaam moet zich ook aanpassen aan een hogere inname van o.a. voedingsvezels. Voldoende drinken is hierbij ook heel belangrijk.

• Een evenwichtig samengestelde lacto-ovo-vegetarische voeding (zonder vlees of vis maar wel melkproducten en eieren) voldoet aan de geldende voedingsaanbevelingen van alle leeftijdsgroepen en laten een normale groei toe.
Een veganistische voeding (geen enkel dierlijk product, dus ook geen eieren of melkproducten) kan enkel als volwaardig worden beschouwd als

• deze voeding evenwichtig is samengesteld (o.m. extra letten op de goede eiwitcombinaties, voldoende energie innemen);

• deze voeding verrijkt wordt met de volgende nutriënten :
- vitamine B12 : voor alle veganisten;
- vitamine D : borstgevoede kinderen, oudere vegetariërs, personen die dagelijks minder dan 15 minuten zijn blootgesteld aan zonlicht;
- Calcium : voor kinderen en adolescenten;
- Voor zwangere en lacterende veganistisch etende vrouwen : suppletie van vitamine B12, foliumzuur en vitamine D.

Voor jonge kinderen, zwangeren en lacterende vrouwen is lacto-(ovo)-vegetarisme aan te bevelen boven veganisme.

• Een vegetarisch voedingspatroon kan gezondheidsvoordelen bieden op korte en lange termijn.
Een evenwichtige vegetarische voeding kan nutritionele voordelen bieden door een lage inname van verzadigd vet, cholesterol en dierlijk eiwit en een hoge inname van complexe koolhydraten, voedingsvezels, magnesium, kalium, foliumzuur, vitamine C en E en andere antioxidanten en bio-actieve stoffen.
Aangetoond werd dat vegetariërs gemiddeld een lagere BMI, lagere bloedcholesterolspiegels en lagere bloeddrukwaarden hebben dan niet-vegetariërs.

Men ziet bij vegetariërs dan ook minder obesitas, type 2 diabetes, hypertensie en hart- en vaatziekten, en een lager sterftecijfer ten gevolge van ischemische hartziekten, diabetes en bepaalde kankers.
Dit wordt nog bevorderd doordat vegetariërs meestal ook een gezonde algemene levensstijl hebben, met voldoende lichaamsbeweging, weinig roken en alcoholgebruik...

• Vegetariërs moeten speciale aandacht besteden aan:
- Een voldoende aanbreng van eiwitten én de eiwitkwaliteit. Vooral bij kinderen en veganisten moet hier extra aandacht aan worden geschonken. Om in een vegetarische voeding vlees volwaardig te vervangen is het nodig om verschillende plantaardige eiwitbronnen te combineren of ze samen met melkproducten te gebruiken.
- Een vegetarische voeding is van nature rijk aan omega-6 vetzuren maar relatief arm aan omega-3 vetzuren. Een goede verhouding tussen beide kan worden verkregen door gebruik van noten, sojaproducten, bepaalde oliesoorten, sommige soorten groene bladgroenten en zeegroenten, indien nodig aangevuld met verrijkte voedingsmiddelen.
- Opname van ijzer uit plantaardige voeding is lager dan dat van ijzer uit dierlijke producten, zeker wanneer de voeding veel fytaten bevat. Het gelijktijdig gebruik van een vitamine C bron kan de opname verbeteren.
- Ook de inname en biologische beschikbaarheid van zink lijkt verlaagd bij een vegetarische voeding. De opname kan verbeteren door gebruik van voldoende hoogwaardig eiwit en van kiemen van bonen, granen en zaden.

• Specifieke aandachtspunten bij een veganistische voedingswijze zijn:
- Plantaardige voedingsmiddelen bevatten van nature onvoldoende tot geen bioactieve vitamine B12. Extra inname van vitamine B12 onder vorm van verrijkte voedingsmiddelen of supplementen is noodzakelijk voor veganisten.
- Een tekort aan vitamine D kan optreden bij veganisten. Blootstelling aan de zon is belangrijk voor de aanmaak van vitamine D. Bij ouderen die onvoldoende zonlicht krijgen is het gebruik van verrijkte voedingsmiddelen of vitamine D-supplementen aangewezen.
- Bij veganisten kan de inname van calcium laag zijn. Bij hen moet extra aandacht worden besteed aan het gebruik van producten rijk aan calcium (bv. met calcium verrijkte sojaproducten, calciumrijke groentesoorten) en aan de opneembaarheid van calcium uit de voeding
- De inname van jodium kan verbeterd worden door het gebruik van gejodeerd zout en/of zeeplanten/zeewieren.
- Omwille van de individuele verschillen in het voedingspatroon van vegetariërs is een individuele analyse van de voedselinname aangewezen.

Diëtisten-voedingsdeskundigen en artsen informatie geven en vegetariërs begeleiden in het ontwikkelen van een gezond en evenwichtig voedingspatroon, o.m. over de behoefte aan specifieke voedingsstoffen, de keuze van voedingsmiddelen en hun bereiding, en over individuele aanpassingen in de verschillende levensfazen en bij bepaalde aandoeningen.
De klassieke voedingsdriehoek van het VIG (Vlaams Insitituut voor Gezondheidspromotie) werd aangepast zodat hij ook voor vegetariërs bruikbaar is.

Daarnaast ontwierp EVA zelf ook een volledig plantaardige voedingsdriehoek, die geschikt is voor zowel vegetariërs als veganisten.

• Ook voor vegetariërs geldt dat evenwichtige voeding dient samen te gaan met een gezonde leefstijl waarin er o.a. aandacht is voor voldoende dagelijkse beweging en blootstelling aan zonlicht.

Meer info
www.vegetarisme.be




Wil je onze artikels graag ontvangen in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Gezondheid NV / Mediahuis.
volgopfacebook

volgopinstagram