Psoriasis: symptomen, oorzaken en behandelingen
In dit artikel
Psoriasis: symptomen, oorzaken en behandelingen
dossier
Rode plekken die schilferen, jeuken en soms zelfs pijn doen: voor mensen met psoriasis is dit dagelijkse realiteit. Deze chronische huidziekte komt vaak voor en heeft een grote impact op het zelfvertrouwen en de levenskwaliteit. Gelukkig weten we steeds meer over psoriasis en zijn er veel betere behandelingen dan vroeger. Hoe ontstaat psoriasis, wat zijn de symptomen en wat kan je eraan doen?
Lees ook: Psoriasis: praktische tips voor het dagelijkse leven
Wat is psoriasis?
Psoriasis is een chronische ontstekingsziekte van de huid die een grote impact kan hebben op het dagelijks leven. Ongeveer 2 tot 3 procent van de Belgische bevolking heeft psoriasis, en het komt even vaak voor bij mannen en vrouwen. De aandoening begint meestal tussen 15 en 35 jaar, met een tweede piek rond 50 à 60 jaar, maar kan op elke leeftijd voorkomen.
Een arts stelt de diagnose meestal op basis van het uitzicht van de huid, de hoofdhuid en de nagels. Soms wordt een klein stukje huid weggenomen (biopsie) om de diagnose te bevestigen en andere huidaandoeningen uit te sluiten.
Lees ook: Psoriasis van de hoofdhuid: symptomen en behandeling
Wat zijn de symptomen van psoriasis?
Psoriasis herken je aan duidelijk afgelijnde rode plekken met zilverwitte schilfers. De huid kan jeuken, gevoelig zijn en soms barsten of bloeden. De plekken verschijnen meestal op de hoofdhuid, ellebogen, knieën, rug, borst, armen en benen. Ook de nagels kunnen aangetast zijn, met putjes, verkleuring of loslaten als gevolg.
Typisch voor psoriasis is dat de klachten in opstoten verlopen. Rustige periodes worden afgewisseld met fases waarin de huid plots opnieuw opflakkert. Het verloop is vaak moeilijk voorspelbaar. Opstoten van psoriasis kunnen uitgelokt worden door:
- emotionele stress
- verkoudheid, keelontsteking of andere infecties
- beschadiging van de huid (bv. zonnebrand, krabben, schaafwonde)
- roken en overmatig alcoholgebruik
- koud en droog winterweer
- bepaalde geneesmiddelen, zoals lithium of bètablokkers
Lees ook: Psoriasis van de hoofdhuid: symptomen en behandeling
Oorzaak van psoriasis: een auto-immuunziekte
Bij psoriasis is het immuunsysteem ontregeld en overactief. Het lichaam valt de eigen huidcellen aan, alsof ze schadelijk zijn. Daardoor vernieuwt de huid zich niet in 28 dagen, maar al in 3 à 4 dagen. Gevolg: huidcellen hopen zich op aan het huidopperlak en er ontstaan dikke, rode plekken met schilfers. Psoriasis is dus geen kwestie van slechte hygiëne, maar van een ontspoord afweersysteem (auto-immuunziekte). Dat wordt ook erkend door de World Health Organization.
Lees ook: Handen wassen: advies voor mensen met psoriasis of eczeem
Verschillende vormen van psoriasis
Psoriasis bestaat in meerdere vormen, maar veruit de meest voorkomende is plaque psoriasis (ook psoriasis vulgaris genoemd). Deze vorm veroorzaakt de typische rode, schilferende plekken en komt voor bij ongeveer 80% van de patiënten. Bij een deel van de mensen blijft psoriasis niet beperkt tot de huid: ongeveer 30% ontwikkelt ook ontstekingen in de gewrichten. Dan spreekt men van psoriatische artritis, een vorm van reuma die rechtstreeks gelinkt is aan psoriasis.
Psoriasis en gewrichtsklachten (psoriatische artritis)
Psoriatische artritis kan herken je onder andere aan pijnlijke en gezwollen gewrichten, stijfheid (vooral ’s ochtends) en verminderde beweeglijkheid. Zonder behandeling kan er op termijn blijvende gewrichtsschade ontstaan. Daarom is het zo belangrijk om op tijd een arts te raadplegen en een passende behandeling te starten.
Lees ook: Psoriatische artritis: psoriasis en gewrichtspijn
Is psoriasis erfelijk?
Erfelijkheid speelt een belangrijke rol bij psoriasis. Ongeveer 1 op de 3 patiënten heeft een familielid met dezelfde aandoening. Toch volstaat genetische aanleg op zich niet. Vaak wordt psoriasis geactiveerd of verergerd door bepaalde uitlokkende factoren, zoals stress, infecties, huidbeschadiging of koude en droge lucht. Wanneer nieuwe psoriasisplekken ontstaan op beschadigde huid, spreekt men van het Koebner-fenomeen.
Lees ook: 13 wintertips voor wie last heeft van psoriasis
Is psoriasis besmettelijk?
Nee, psoriasis is niet besmettelijk. Je kan het niet doorgeven via aanraking, zwemmen of ander huidcontact. Toch voelen veel mensen met psoriasis zich beschaamd of trekken ze zich (vaak onbewust) terug uit sociale situaties. Dat leidt tot stress en kan de klachten en opstoten verergeren, waardoor ze in een vicieuze cirkel belanden.
Lees ook: Psoriasis: niet besmettelijk, wel erfelijk
Behandeling van psoriasis
Psoriasis is voorlopig niet te genezen, maar dankzij moderne behandelingen kan je de klachten vaak goed onder controle houden. De aanpak verschilt naargelang de ernst van de aandoening.
Lokale behandelingen (bij milde psoriasis)
Deze behandelingen worden rechtstreeks op de huid aangebracht:
- Corticosteroïdcrèmes verminderen snel roodheid, jeuk en ontsteking.
- Vitamine D-analogen remmen de overmatige aanmaak van huidcellen.
- Combinatiezalven (corticosteroïd + vitamine D) worden vaak gebruikt voor een sterker en sneller effect.
- Hydraterende crèmes helpen schilfers los te maken en houden de huid soepel.
Ze zijn vooral geschikt bij milde psoriasis, wanneer de klachten beperkt blijven tot beperkte zones.
Lees ook: Mogen mensen met psoriasis in een openbaar zwembad?
Lichttherapie (UVB)
Bij uitgebreidere psoriasis kan gekozen worden voor UVB-lichttherapie. Hierbij wordt de huid in het ziekenhuis of een gespecialiseerde praktijk blootgesteld aan gecontroleerde UV-straling. Dit remt de ontstekingsreactie in de huid en vertraagt de versnelde celdeling. Na enkele weken kan er duidelijke verbetering zichtbaar zijn. Dankzij moderne apparatuur geeft deze behandeling bovendien minder bijwerkingen dan vroeger.
Klassieke systemische medicatie
Bij matige tot ernstige psoriasis of wanneer lokale therapieën onvoldoende helpen, kan medicatie worden voorgeschreven die inwerkt op het hele lichaam:
- Methotrexaat remt het immuunsysteem en wordt vaak langdurig gebruikt.
- Ciclosporine werkt sneller, maar is meestal bedoeld voor kortere periodes.
- Acitretine beïnvloedt de groei en rijping van huidcellen.
Omdat deze middelen het immuunsysteem breder onderdrukken, moet je je zeker goed medisch laten opvolgen (bloedcontroles).
Biologische geneesmiddelen voor psoriasis
De laatste jaren is de behandeling van psoriasis er sterk op vooruitgegaan dankzij biologische therapieën. Deze geneesmiddelen blokkeren zeer gericht specifieke ontstekingseiwitten die een sleutelrol spelen bij psoriasis, zoals TNF-a, IL-17 en IL-23. Doordat ze preciezer werken, geven ze vaak snellere en langdurige verbetering met minder algemene bijwerkingen dan klassieke systemische medicatie. Veel patiënten bereiken vandaag zelfs een bijna of volledig zuivere huid.
Lees ook: Lichttherapie tegen psychische en huidaandoeningen
Nieuwe orale doelgerichte therapieën
Naast injecteerbare biologische geneesmiddelen zijn er nog nieuwe behandelingen voor psoriasis in tabletvorm. Die werken gericht in op de ontstekingsprocessen die psoriasis veroorzaken. Een eerste groep zijn de PDE4-remmers, zoals apremilast. Uit klinische studies blijkt dat deze medicatie bij matige tot ernstige psoriasis de huidletsels duidelijk kan verminderen en de ontsteking afremt, en dat ze doorgaans goed verdragen wordt, ook bij langdurig gebruik. Daarnaast zijn er JAK-remmers, een nieuwere klasse geneesmiddelen die specifieke ontstekingssignalen in het immuunsysteem blokkeren. Ze tonen veelbelovende resultaten bij psoriasis en psoriatische artritis. Deze 2 therapieën zijn een goed alternatief voor patiënten doe liever geen injecties willen.
Lees ook: Psoriasis: praktische tips voor het dagelijkse leven
- Psoriasis veroorzaakt rode, schilferende plekken die kunnen jeuken of pijnlijk zijn.
- De aandoening verloopt in opstoten en kan ook de nagels en gewrichten aantasten.
- Psoriasis ontstaat door een ontregeld immuunsysteem (auto-immuunziekte) en is deels erfelijk.
- Stress, infecties en huidbeschadiging kunnen de klachten van psoriasis uitlokken of verergeren.
- Dankzij moderne behandelingen is psoriasis vandaag veel beter onder controle te houden.
Bronnen:
www.uzleuven.be
www.mariamiddelares.be
www.umcutrecht.nl
Laatst bijgewerkt: maart 2026
Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.
