Medische fout: wanneer recht op een schadevergoeding?

dossier Een verkeerde diagnose, een fout tijdens een operatie, een behandeling die anders afloopt dan verwacht… Ook in de medische wereld loopt het soms mis. Wanneer is er sprake van een medische fout? Kan je je arts of het ziekenhuis dan aansprakelijk stellen en heb je recht op een schadevergoeding?

Medische fout: niet alleen bij letselschade

Getty_dokter_onderzoek_huisarts_2024.jpg

© Getty Images

Er is sprake van een medische fout wanneer een arts of andere zorgverlener onzorgvuldig handelt of iets nalaat wat had moeten gebeuren, waardoor je als patiënt schade oploopt. Enkele voorbeelden:

  • Een verkeerde of te late diagnose, doordat een arts bepaalde symptomen of onderzoeksresultaten over het hoofd ziet.
  • Een fout tijdens een operatie, zoals een ingreep aan het verkeerde lichaamsdeel.
  • Een medicatiefout, waarbij een patiënt bijvoorbeeld het verkeerde geneesmiddel of een verkeerde dosis krijgt.
  • Een patiënt die na een behandeling niet goed wordt opgevolgd, waardoor complicaties te laat worden ontdekt.

Niet alles wat misloopt tijdens een behandeling, is trouwens een medische fout. Soms ontstaan er complicaties, ook wanneer een arts alles correct heeft gedaan. Denk bijvoorbeeld aan een infectie na een operatie, ondanks alle nodige voorzorgsmaatregelen.

Daarnaast bestaat er ook zoiets als een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid. Daarbij loopt een patiënt abnormale schade op door een medische behandeling, zonder dat er een fout van een zorgverlener kan worden aangetoond. In België kan het Fonds voor de Medische Ongevallen in bepaalde gevallen een schadevergoeding toekennen, ook als niemand aansprakelijk is.

Aansprakelijkheid bij medische fout

Bij een medische fout is niet altijd de behandelende arts aansprakelijk. Ook een verpleegkundige, tandarts, kinesitherapeut of andere zorgverlener kan verantwoordelijk zijn voor de schade. Soms kan ook het ziekenhuis aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld voor fouten van medewerkers of tekortkomingen waarvoor het ziekenhuis zelf verantwoordelijk is.

Om iemand aansprakelijk te stellen, moeten in principe drie zaken aangetoond worden:

  1. Er is een fout gemaakt.
  2. Je hebt schade geleden.
  3. Die schade is het gevolg van de fout.

Vooral dat laatste is niet altijd eenvoudig te bewijzen. Stel dat je gezondheid na een operatie achteruitgaat. Dan moet worden onderzocht of dat komt door een fout tijdens de ingreep, door een bekende complicatie of door je oorspronkelijke aandoening.

Heb je recht op een schadevergoeding?

Heb je schade opgelopen door een medische fout? Dan kan je recht hebben op een schadevergoeding, op voorwaarde dat je kan aantonen dat de fout de schade heeft veroorzaakt. Denk aan extra medische kosten, inkomsten die je misloopt omdat je niet kan werken, blijvende lichamelijke klachten of psychische schade. Hoeveel die schadevergoeding bedraagt, hangt af van de gevolgen voor jouw gezondheid en dagelijks leven. Er bestaat dus geen vast bedrag; elke situatie wordt afzonderlijk beoordeeld.

Ook als er geen medische fout is gemaakt, kan je soms een vergoeding krijgen. Daarvoor kan je in België terecht bij het Fonds voor de Medische Ongevallen (FMO). Het Fonds kan tussenkomen wanneer je door een medische behandeling abnormale en voldoende ernstige schade hebt opgelopen, zonder dat iemand daarvoor aansprakelijk is. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een blijvende invaliditeit van minstens 25%, langdurige arbeidsongeschiktheid, een bijzonder zware impact op je dagelijks leven of het overlijden van de patiënt.

Lees ook: Hoe een schadevergoeding aanvragen bij het Fonds voor Medische Ongevallen?

Wat bij een vermoeden van een medische fout?

Denk je dat er tijdens je behandeling iets is misgelopen? Dan hoef je niet meteen juridische stappen te zetten. Probeer eerst te achterhalen wat er precies is gebeurd. Dit kan je doen:

  • Praat met je arts. Vraag wat er is misgelopen en hoe dat kon gebeuren. Misschien gaat het om een bekende complicatie, maar het gesprek kan ook eventuele fouten aan het licht brengen.
  • Vraag je medisch dossier op. Je hebt als patiënt recht om je dossier in te kijken en er een kopie van te krijgen. Dat kan nuttig zijn als je de behandeling door iemand anders wil laten beoordelen.
  • Verzamel bewijsstukken. Bewaar medische verslagen, facturen en andere documenten. Hou ook bij welke klachten je hebt en welke gevolgen die hebben voor je dagelijks leven.
  • Vraag eventueel een tweede advies. Een andere arts kan helpen om beter te begrijpen wat er is gebeurd.
  • Contacteer je ziekenfonds. De juridische dienst of dienst ledenverdediging kan je adviseren over je rechten en de mogelijke vervolgstappen.

Ben je niet tevreden over de uitleg of de zorg die je kreeg? Dan kan je ook een klacht indienen. Bij een ziekenhuis kan dat via de ombudsdienst van het ziekenhuis zelf. Gaat het om een zorgverlener buiten het ziekenhuis, zoals je huisarts of een zelfstandig tandarts, dan kan je doorgaans terecht bij de Federale ombudsdienst Rechten van de Patiënt.

Een ombudspersoon probeert het gesprek tussen jou en de zorgverlener op gang te brengen en helpt om een oplossing te zoeken. De ombudsdienst kan echter niet bepalen of er een medische fout is gemaakt en kent ook geen schadevergoeding toe. Wil je een schadevergoeding aanvragen, dan kan je terecht bij het Fonds voor de Medische Ongevallen of eventueel naar de rechtbank stappen. 

Hoe vraag je een schadevergoeding aan bij het Fonds voor de Medische Ongevallen?

Je kan gratis een aanvraag indienen bij het Fonds voor de Medische Ongevallen, dat deel uitmaakt van het RIZIV. Je beschrijft wat er is gebeurd, welke schade je hebt geleden en welke zorgverleners betrokken waren. Je bezorgt ook de beschikbare medische documenten. Het Fonds onderzoekt vervolgens wat er precies is gebeurd, of er een medische fout is gemaakt en of je recht hebt op een vergoeding. Soms schakelt het daarvoor medische deskundigen in.

Als het Fonds oordeelt dat een zorgverlener aansprakelijk is, vraagt het doorgaans aan diens verzekeraar om een schadevergoeding voor te stellen. Gaat het om een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid, dan kan het Fonds onder de wettelijke voorwaarden zelf een vergoeding aanbieden.

Het advies van het Fonds is niet bindend. Je hoeft er dus niet mee akkoord te gaan en kan in bepaalde gevallen alsnog naar de rechtbank stappen. Meer informatie en het aanvraagformulier vind je op de website van het RIZIV.

Medische fout: arts of ziekenhuis aanklagen

Als je vermoedt dat je schade hebt geleden door een medische fout, kan je ook een gerechtelijke procedure starten. Bij een burgerlijke procedure vraag je een rechter om de aansprakelijkheid vast te stellen en eventueel een schadevergoeding toe te kennen. Zo’n procedure kan ingewikkeld zijn, vooral omdat het niet altijd eenvoudig is om een medische fout te bewijzen. Een medisch deskundige kan worden aangesteld om te onderzoeken wat er precies is gebeurd en of de zorgverlener zorgvuldig heeft gehandeld.

Je laat je daarom het best adviseren door een advocaat die vertrouwd is met medisch recht. Die kan ook nagaan welke termijnen voor jouw dossier gelden. Wacht daar niet te lang mee, want een vordering kan verjaren.

Bronnen:
https://www.riziv.fgov.be
https://www.health.belgium.be
https://www.cm.be

auteur: Josefien De Bock, gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: november 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram

[ X ]

Blijf op de hoogte!

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.



Nee, bedankt