Hoofdpijn door te veel pijnstillers: medicatieovergebruikshoofdpijn
In dit artikel
Hoofdpijn door te veel pijnstillers: medicatieovergebruikshoofdpijn
dossier
Neem je vaak pijnstillers tegen hoofdpijn? Dan kunnen die na verloop van tijd de hoofdpijn juist in stand houden of verergeren. Dat heet medicatieovergebruikshoofdpijn (ook wel middelengeïnduceerde hoofdpijn). Het komt vooral voor bij mensen die al regelmatig hoofdpijn hebben, bijvoorbeeld door migraine of spanningshoofdpijn.
Lees ook: Spanningshoofdpijn: symptomen en behandeling
Wat is medicatieovergebruikshoofdpijn?
Als je vaak hoofdpijn hebt, grijp je misschien ook regelmatig naar een pijnstiller. Maar net daardoor kan een vicieuze cirkel ontstaan. De medicatie verlicht de hoofdpijn, maar wanneer die terugkomt, neem je opnieuw iets. Als je steeds vaker medicatie gebruikt, kan dat de hoofdpijn uiteindelijk in stand houden of verergeren. Dit heet medicatieovergebruikshoofdpijn (MOH), ook wel medicatieafhankelijke hoofdpijn genoemd. Soms worden de termen “reboundhoofdpijn” of “middelengeïnduceerde hoofdpijn” gebruikt.
Medicatieovergebruikshoofdpijn ontstaat bij mensen die al een vorm van hoofdpijn hebben en gedurende langere tijd te vaak medicatie nemen om die te behandelen. Meestal gaat het om migraine of spanningshoofdpijn.
Lees ook: Migraine: kloppende hoofdpijn en andere symptomen
Wanneer gebruik je te veel pijnstillers?
Neem je regelmatig iets tegen hoofdpijn? Tel dan eens op hoeveel dagen per maand je medicatie gebruikt. Het gaat daarbij niet om het aantal pillen. Neem je bijvoorbeeld ‘s ochtends, ‘s middags en ‘s avonds paracetamol, dan telt dat als één dag medicatiegebruik.
Wanneer wordt het te veel? Dat hangt af van het soort medicatie:
- Neem je paracetamol of ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac? Dan ligt de grens op 15 dagen per maand.
- Gebruik je medicatie tegen migraine, zoals triptanen, of sterkere pijnstillers zoals opioïden? Dan ligt de grens op 10 dagen per maand.
- Gebruik je verschillende soorten pijnstillers door elkaar? Ook dan kan de grens op 10 dagen per maand liggen.
Deze grenzen gelden wanneer je de medicatie gedurende drie maanden zo vaak gebruikt.
Lees ook: Mag je paracetamol en ibuprofen combineren?
Symptomen medicatieovergebruikshoofdpijn
Medicatieovergebruikshoofdpijn heeft geen typisch klachtenpatroon. Kijk daarom vooral naar hoe vaak je hoofdpijn hebt en hoe vaak je daarvoor medicatie neemt. Heb je 15 dagen of meer per maand hoofdpijn en gebruik je al langer dan drie maanden regelmatig medicatie om die hoofdpijn te behandelen? Dan kan er sprake zijn van medicatieovergebruikshoofdpijn. Of je medicatiegebruik inderdaad te hoog ligt, hangt af van het soort medicatie. Zoals hierboven uitgelegd ligt de grens op 10 of 15 dagen per maand. Een hoofdpijndagboek kan helpen om dat beter in kaart te brengen. Noteer op welke dagen je hoofdpijn hebt, welke medicatie je neemt en hoeveel.
Lees ook: Soorten pijnstillers en verschil in werking
Medicatieovergebruikshoofdpijn, migraine of spanningshoofdpijn?
Medicatieovergebruikshoofdpijn komt meestal voor bij mensen die al een andere vorm van hoofdpijn hebben, vaak migraine of spanningshoofdpijn. Je kan dus bijvoorbeeld zowel migraine als medicatieovergebruikshoofdpijn hebben. Door het frequente medicatiegebruik kan je hoofdpijn vaker voorkomen of anders gaan aanvoelen. Daardoor is het soms moeilijker om nog te herkennen wat migraine is, wat spanningshoofdpijn is en welke klachten samenhangen met het medicatieovergebruik. Als je het overgebruik stopt, kan je oorspronkelijke hoofdpijn opnieuw duidelijker naar voren komen. Je arts kan dan samen met jou bekijken hoe je die het best behandelt.
Lees ook: Hoofdpijn bij wakker worden: 15 mogelijke oorzaken
Behandeling medicatieovergebruikshoofdpijn: wat kan je doen?
Om de vicieuze cirkel te doorbreken, moet je stoppen met de medicatie die je te vaak gebruikt. Bespreek met je arts hoe je dat het best aanpakt, want dat hangt af van het soort medicatie dat je neemt. De eerste dagen kan je hoofdpijn tijdelijk erger zijn. Je kan ook last krijgen van andere ontwenningsklachten, zoals misselijkheid, onrust of slaapproblemen. Daarna neemt de hoofdpijn bij veel mensen af. Heb je daarnaast bijvoorbeeld migraine of spanningshoofdpijn, dan kan die wel opnieuw de kop opsteken.
Vervang de ene pijnstiller niet zomaar door een andere. Zo dreig je in dezelfde vicieuze cirkel te blijven. Je arts kan samen met jou bekijken hoe je je oorspronkelijke hoofdpijn beter kan behandelen en of preventieve medicatie daarbij kan helpen. Zo voorkom je dat je opnieuw te vaak pijnstillers gebruikt.
Lees ook: Symptomen en gevaren van te veel paracetamol
Bronnen:
https://ichd-3.org
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov
https://richtlijnendatabase.nl
https://www.farmacotherapeutischkompas.nl
https://migrainetrust.org
https://www.mayoclinic.org
Laatst bijgewerkt: oktober 2026
Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.