Pijnlijke menstruaties: laat u onderzoeken voor endometriose

Laatst bijgewerkt: februari 2014
kind-baby-gsm-170_400_11.jpg

nieuws Hebt u tijdens uw menstruaties vaak buikpijn, dan raadpleegt u het best uw huisarts. Pijnlijke menstruaties zijn niet normaal. Zeker wanneer de pijn niet verdwijnt wanneer u een pijnstiller neemt of als u ook pijn hebt wanneer u de pil neemt, moet u denken aan endometriose. Ook wanneer u moeite hebt om zwanger te worden (meer dan één jaar niet zwanger worden ondanks pogingen om zwanger te worden) laat u zich het best onderzoeken.

Wat is endometriose?
Endometriose is een chronische maar goedaardige ziekte bij vrouwen waarbij het slijmvliesweefsel dat normaal de binnenkant van de baarmoeder bekleedt (endometrium), ook buiten de baarmoeder voorkomt. Bijvoorbeeld in de buikholte, op of in de eierstokken, tussen de baarmoeder en de blaas of de endeldarm, in de darmwand of in de blaas, diep in de wand van de baarmoeder zelf.
Onder invloed van hormonen wordt dat baarmoederslijmvlies elke maand wat dikker om een zwangerschap mogelijk te maken. Wordt u niet zwanger, dan wordt het opgebouwde slijmvlies weer afgebroken en afgestoten. Dat is de menstruatie.
Ook de stukjes slijmvlies die zich buiten de baarmoeder bevinden (de endometriosehaarden), groeien elke maand aan en breken af. Hierdoor ontstaan kleine bloedingen in de buikholte, de eierstokken enzovoorts, die niet zoals het menstruatiebloed kunnen afgevoerd worden via de schede. Dit geeft irritatie van het buikvlies of van de organen waar ze op zitten.
Ook kunnen er kleine littekens en vergroeiingen en zogenaamde verklevingen tussen organen ontstaan. Na verloop van tijd kan er een chronische ontsteking van de endometriosehaarden ontstaan.
In de eierstokken kunnen ook holten (cysten) gevuld met oud bloed gevormd worden. Dergelijke cysten noemt men endometriomen of ‘chocoladecysten’ vanwege hun donkerbruine kleur. Dit zou bij ongeveer 10% van de vrouwen met endometriose voorkomen.
Wanneer het baarmoederslijmvlies diep in het omringende weefsel indringt (bv. de darmwand, draagbanden van de baarmoeder, spieren enz.), spreekt men van diep infiltrerende endometriose (DIE). Dat is de meest ernstige vorm van endometriose.

De meest voorkomende klachten van endometriose
Vaak voelt men helemaal niets. Er bestaat ook geen relatie tussen het voorkomen en de ernst van de klachten en de ernst van de endometriose: sommige vrouwen hebben bij uitgebreide endometriose nauwelijks of geen klachten, andere hebben bij milde vormen veel klachten.
Endometriose met ‘chocoladecysten’ op de eierleiders (‘Kystische endometriose’) en zogenaamde diepe endometriose gaat bijna altijd gepaard met veel pijn.
Pijnlijke menstruaties (dysmenorroe)
Endometriose kan buikpijn vlak voor, tijdens en direct na de menstruaties veroorzaken. De pijn wordt meestal beschreven als stekend en aan aanhoudens, als een soort kramp.
Aanvankelijk is er alleen pijn tijdens de menstruatie, maar na verloop van tijd kan de pijn steeds eerder optreden. Soms is er zelfs chronische pijn die de hele tijd aanhoudt en die tijdens de menstruatie verergert. Naast de buikpijn kan ook lage rugpijn ontstaan.
Menstruatiepijn duidt niet altijd op endometriose en kan ook een andere oorzaak hebben.
Menstruatieproblemen
Veel bloedverlies en/of onregelmatige menstruaties.
Ook herhaalde doorbraakbloedingen wanneer u de pil gebruikt, kan wijzen op endometriose.
Pijn bij het vrijen (dyspareunie)
De pijn ontstaat tijdens of vlak na het vrijen en bevindt zich diep in de buik of de schede. Ze wordt veroorzaakt door endometrioseplekjes rond de top van de schede. Pijn aan de ingang van de schede heeft meestal een andere oorzaak.
Klachten bij de ontlasting
Als endometriose zich in de darm bevindt, kunnen problemen met de stoelgang ontstaan, zoals moeizame en/of pijnlijke ontlasting, diarree of constipatie. Bij ingroei van endometriose onder het darmslijmvlies kan bloedverlies uit de anus optreden. Dit gebeurt vaak tijdens de menstruatie, maar soms ook daarbuiten. Meestal heeft bloedverlies uit de anus een andere oorzaak, zoals aambeien.
Plasklachten
Plasklachten, zoals pijn bij het plassen of veelvuldige aandrang, kunnen met endometriose te maken hebben, maar hebben vaak een andere oorzaak. Soms is er ingroei van slijmvlies in de blaas. De urine kan dan tijdens de menstruatie bloederig zijn.
Plotse buikpijn
‘Chocoladecysten’ in de eierstokken, die gevuld zijn met bloed, kunnen na verloop van tijd openbarsten. Dat veroorzaakt plotse hevige buikpijn.
Verminderde vruchtbaarheid
Endometriose is een belangrijke oorzaak van verminderde vruchtbaarheid. Naar schatting drie op de tien vrouwen die moeilijk zwanger worden, hebben endometriose. Wat niet betekent dat endometriose altijd gepaard gaat met een verminderde vruchtbaarheid of onvruchtbaarheid. Uit studies blijkt dat zowat 6 à 7 op 10 vrouwen met endometriose vroeg of laat toch zwanger raken. In het algemeen geldt: hoe ernstiger en hoe uitgebreider de endometriose, hoe kleiner de kans dat u zonder medische hulp zwanger wordt. Bij eierstokcysten en diepe endometriose is de kans op onvrcuhtbaar zeer groot.
Hoe komt dat endomentriose leidt tot verminderde vruchtbaarheid, is nog altijd niet helemaal duidelijk. Mogelijk belet het slijmvliesweefsel op de eierstokken de loslating van eitjes om bevrucht te worden, of zijn de eitjes van mindere kwaliteit. Een andere mogelijke verklaring is dat de ontstekingen die een gevolg zijn van endometriose, de kwaliteit van de eicellen of de zaadcellen aantasten.
Sociale problemen
De steeds terugkerende menstruatiepijn kan ertoe leiden dat u uw dagelijkse activiteiten niet meer kunt uitvoeren: afwezigheid op school of werk, last om deel te nemen aan vrijetijdsactiviteiten (sport, ontspanning...).
Pijn bij het vrijen kan relatieproblemen veroorzaken.

Wie kan endometriose krijgen?
Endometriose komt alleen voor bij vrouwen die menstrueren. Het ontstaat tussen ten vroegste vanaf de eerste menstruaties en stopt meestal na de laatste menstruatie.
Endometriose ontstaat meestal pas na enkele jaren van menstrueren, en komt dus vooral voor vanaf de leeftijd van ongeveer 20-25 jaar, met een piek tussen 35 en 45 jaar. Het kan echter ook bij jonge meisjes die pas menstrueren optreden.
Recent onderzoek, van onder meer de dienst Jeugdgezondheidszorg van de KU Leuven, heeft bijvoorbeeld aangetoond dat 1 op 20 jonge meisjes in het middelbaar onderwijs zeer pijnlijke maandstonden hebben, die niet overgaat met gewone pijnstillers. Mogelijk zou zowat 60 tot 70% van deze jonge meisjes endometriose hebben.
Daarom wordt aangeraden dat jonge meisjes met erge pijn tijdens hun menstruaties, hun huisarts raadplegen en verder opgevolgd worden. Dat geldt zeker voor menstruatiepijn die niet reageert op gewone pijnstillers of wanneer de pijn het normaal functioneren (op school, vrije tijd…) ernstig verstoort. Uitgangspunt moet zijn dat menstruatiepijn bij jonge meisjes niet normaal is en verder moet onderzocht worden.

Op de website van de Nederlandse Endometriosestichting, vindt u een endometriosetest waarmee u kunt nagaan of u eventueel endometriose hebt. www.endometriose.nl
Hier vindt u een aantal vragenlijsten die u kunnen helpen om uw bezoek aan de gynaecoloog voor te bereiden.

zie ook artikel : Endometriose



verschenen op : 04/03/2014


pub