dossier
Laat een nagel los van de huid eronder? Dat fenomeen heet onycholyse. Een loslatende nagel kan verschillende oorzaken hebben, van een simpele stoot of schimmelinfectie tot een huidziekte of hormonaal probleem. In de meeste gevallen is de oorzaak onschuldig, maar soms is een medische behandeling nodig, bijvoorbeeld bij een infectie of onderliggende aandoening. Hieronder lees je de belangrijkste oorzaken van loslatende nagels en wanneer je best een arts raadpleegt.
Lees ook: Dit zijn de 9 meest voorkomende nagelproblemen
© Getty Images - L’onycholyse, décollement partiel ou total de l'ongle.
Laat een nagel plots los van de huid eronder? Dan spreken artsen van onycholyse. Daarbij komt de nagel gedeeltelijk of volledig los van het nagelbed, de huid onder de nagel. Meestal begint dat aan de vrije rand van de nagel en schuift het langzaam op richting de basis. De losgekomen zone krijgt vaak een witte kleur door de lucht eronder, maar kan ook geel, bruin of groenachtig worden, afhankelijk van de oorzaak. Onycholyse kan voorkomen aan zowel de vingernagels als de teennagels. Soms is slechts één nagel aangetast, soms meerdere tegelijk.
Lees ook: Wat zeggen je nagels over je gezondheid?
Een stoot of beschadiging is de meest voorkomende oorzaak van onycholyse. Een harde klap op de nagel, herhaalde druk – bijvoorbeeld door te strakke schoenen of te lange nagels – of kleine schokken tijdens het sporten kunnen ervoor zorgen dat de nagel geleidelijk loskomt. Ook bepaalde schoonheidsbehandelingen kunnen de nagel beschadigen, bijvoorbeeld het verwijderen van kunstnagels of UV-gels.
Een schimmelinfectie van de nagel is een van de meest voorkomende oorzaken van een loslatende nagel, vooral aan de tenen. De infectie wordt meestal veroorzaakt door een schimmel die zich in de nagel nestelt. De nagel wordt dikker, brokkelig en verkleurt geel tot bruin. Uiteindelijk kan hij loskomen. De besmetting gebeurt vaak in warme, vochtige omgevingen zoals zwembaden, kleedkamers of gemeenschappelijke douches. De behandeling duurt meestal lang. Voor je met antischimmelmedicatie start, moet eerst met een staal bevestigd worden dat het echt om een schimmel gaat.
Lees ook: Schimmelnagel (kalknagel): besmetting, preventie en behandeling
Schimmelnagel
Sommige huidziekten kunnen ook de nagels aantasten. Nagelpsoriasis is een vaak voorkomende, maar niet altijd herkende oorzaak van onycholyse. De nagel kan daarbij oneffen worden, verdikken en gedeeltelijk loskomen. Ook chronisch handeczeem of lichen planus kunnen aan de basis liggen van een loslatende nagels. In zulke gevallen hangt het nagelprobleem samen met een onderliggende huidaandoening, die dermatologisch moet behandeld worden.
Is een nagel al beschadigd, dan kunnen bacteriën zich makkelijker onder de nagel nestelen. Een typische bacterie is Pseudomonas, die zorgt voor een groenachtige verkleuring van de nagel. Langdurige blootstelling aan vocht, een trauma of kunstnagels verhogen het risico op dit zogenaamde “groene nagelsyndroom”.
Lees ook: Groene nagelsyndroom: een Pseudomonas-infectie
Producten die gebruikt worden bij manicure kunnen de nagel gevoeliger maken. UV-gels, acrylaat, agressieve nagellakremovers of herhaald vijlen kunnen de structuur van de nagel aantasten en ervoor zorgen dat hij loskomt. Sommige mensen ontwikkelen ook een allergie voor methacrylaten, stoffen die in bepaalde gels zitten. Dat kan geleidelijk tot onycholyse leiden. Vaak ontstaan dan ook roodheid, jeuk of blaasjes rond de nagel. Zelfs nadat je stopt met de producten kan de zone rond de nagel nog lange tijd gevoelig of pijnlijk blijven, tot de nagel volledig vernieuwd is.
Zowel een te trage als een te snelle schildklier kunnen je nagels kwetsbaarder maken. Bij een trage schildklier (hypothyreoïdie) worden nagels vaak droog, broos en groeien ze minder snel. Bij een snelle schildklier (hyperthyreoïdie) komt het vaker voor dat de nagel loslaat vanaf de vrije rand. Dat wordt ook wel “Plummer-onycholyse” genoemd en gaat soms samen met een gelige verkleuring. Een eenvoudige bloedtest (TSH) kan helpen om de oorzaak op te sporen.
Hand-voet-mondziekte kan ervoor zorgen dat één of meerdere nagels uitvallen, zowel bij kinderen als volwassenen. Dit heet onychomadese en gebeurt meestal drie tot acht weken na de infectie. De nagel laat dan los vanaf de basis en groeit daarna vanzelf weer aan, zonder blijvende schade. Een behandeling is meestal niet nodig.
Lees ook: Hand-voet-mondziekte bij baby’s, kinderen en volwassenen
Onycholyse kan ook een bijwerking zijn van bepaalde medicijnen, zoals retinoïden tegen acne, sommige chemotherapieën en in zeldzame gevallen bepaalde antibiotica. Bij geneesmiddelen zoals tetracyclines of fluoroquinolonen kan zonlicht een zogenaamde foto-onycholyse uitlokken. Daarbij komt de nagel los door de combinatie van het medicijn en UV-straling. Als je zulke medicatie neemt en merkt dat nagels loskomen, bespreek het dan met je arts of apotheker.
Een tekort aan ijzer, zink of vitamines van groep B kan de nagels brozer maken. Toch zijn tekorten zelden de enige oorzaak van onycholyse. Meestal maken ze de nagels gewoon kwetsbaarder, zeker bij mensen die van nature al fragiele nagels hebben.
Sommige ontstekingsziekten kunnen ook de nagels aantasten, zoals lupus, reumatoïde artritis, sclerodermie of het syndroom van Raynaud. Door veranderingen in de bloedcirculatie en kleine ontstekingen rond de nagel kunnen nagels vervormen, groeven krijgen of loskomen. Vaak zijn er ook andere klachten, zoals gewrichtspijn of aanhoudende vermoeidheid.
Ook slecht gecontroleerde diabetes, chronische nierziektes of ernstige bloedarmoede kunnen de bloedtoevoer naar het nagelbed verstoren, waardoor de nagel geleidelijk loskomt. Diabetes verhoogt bovendien het risico op schimmel- en bacteriële infecties onder de nagel, wat het probleem kan verergeren. In zulke gevallen is het vooral belangrijk om de onderliggende aandoening goed te behandelen. Vaak verbeteren de nagels mee wanneer de algemene gezondheid stabieler wordt.
Lees ook: Reumatoïde artritis: een ontstekingsreuma
Wanneer een nagel loskomt, ontstaat er een kleine ruimte waar vocht en bacteriën of schimmels zich makkelijk kunnen ophopen. Dat verhoogt het risico op een infectie. Probeer de nagel niet los te trekken of te kort af te knippen. Dat kan de nagel verder beschadigen en bacteriën net meer kans geven om binnen te dringen.
Lees ook: Schimmelnagel (kalknagel): besmetting, preventie en behandeling
Aan de kleur en het uitzicht van de nagel kan je soms al afleiden wat er aan de hand is:
Lees ook: Wat zegt je gezicht over je gezondheid?
Ga langs bij je arts of dermatoloog:
|
Wat als het om een schimmelinfectie gaat?Een schimmelinfectie van de nagel wordt behandeld met antischimmelmiddelen, zoals medicinale nagellak of tabletten als meerdere nagels aangetast zijn. Voor je met de behandeling start, wordt eerst met een staal onderzocht of het echt om een schimmel gaat. Als je zonder duidelijke diagnose blijft experimenteren met behandelingen, kan het langer duren voor de echte oorzaak ontdekt wordt en de juiste behandeling kan starten. |
Heeft de loslatende nagel een onschuldige oorzaak, zoals een lichte beschadiging of irritatie door cosmetische producten? Dan kunnen deze tips helpen om de nagel gezond te laten teruggroeien en verdere schade te voorkomen:
Lees ook: Hoe teennagels knippen?
In de meeste gevallen wel. Een vingernagel heeft ongeveer vier tot zes maanden nodig om volledig terug te groeien. Voor een teennagel kan dat twaalf tot achttien maanden duren. Hoe snel de nagel herstelt, hangt wel af van de oorzaak en van hoeveel van de nagel losgekomen is.
|
Conclusie Een loslatende nagel ontstaat meestal door een beschadiging of schimmelinfectie, maar soms ligt er een huidziekte, hormonaal probleem of andere aandoening aan de basis. Door de oorzaak goed te laten onderzoeken, kan je sneller de juiste behandeling starten en zo kan de nagel opnieuw gezond aangroeien. |
 |
 |
