Dyspepsie: een opgeblazen gevoel van de maag

Laatst bijgewerkt: maart 2019

dossier Uw eten blijft op de maag liggen, het voelt zwaar aan, u hebt braakneigingen en moet vaak boeren. U kunt ook last hebben van zure oprispingen. Het kan gaan om een gewone indigestie omdat u te veel of te zwaar hebt gegeten. Als het geregeld voorkomt, lijdt u misschien aan dyspepsie.

Dyspepsie is een verzamelnaam voor herhaalde of aanhoudende klachten van pijn en ongemakken in de bovenbuik, een gevoel van vroegtijdige verzadiging, een opgeblazen gevoel, winderigheid, oprispingen en braakneigingen. Het komt vaker voor bij volwassen mannen en kan verergeren door stress, overgewicht, roken en slechte eetgewoonten.

Meestal gaat het om een eerder vervelende dan ernstige aandoening. Maar als u na uw veertigste dat soort klachten krijgt, als de dyspepsie meer dan een paar weken aanhoudt, gepaard gaat met gewichtsverlies of andere ongebruikelijke symptomen, moet u op veilig spelen en een arts raadplegen. Het zou ook om een maagzweer of maagkanker kunnen gaan.

Klachten

123-pijn-maagzuur-miss-hart-03-19.png
Typische klachten bij dyspepsie zijn:
• opgezet of ongemakkelijk gevoel;
• pijn in de bovenbuik of de borst, die vaak erger wordt door eten;
• boeren of hoorbaar gerommel in de darmen, winderigheid;
• vieze smaak en slechte adem;
• weinig kunnen eten;
• brandend gevoel in de maag;
• soms zure oprispingen na inspanning, bij bukken of liggen;
• soms misselijkheid en braakneigingen.

Oorzaken

Dyspepsie kan veel oorzaken hebben.

In ongeveer de helft van de gevallen kan men een preciese oorzaak aanwijzen. Dan spreekt men van organische dyspepsie.
Veel voorkomende oorzaken van organische dyspepsie zijn:
• oprisping van maagzuur (reflux);
• ontsteking van het maagslijmvlies (gastritis);
• zweer van de maag of twaalfvingerige darm;
• maagkanker;
• ontsteking van de galblaas (cholecystitis);
• lactose-intolerantie (onvermogen om melk en zuivelproducten te verteren);
• stoornissen van de darmbewegingen (bijvoorbeeld prikkelbare darmsyndroom).

Wanneer geen organische afwijking of duidelijke oorzaak wordt gevonden, spreekt men van functionele dyspepsie, ook idiopathische of niet-ulcereuze dyspepsie genoemd.
Dikwijls is er dan sprake van een vertraagde lediging van de maag. Binnen anderhalf uur na een maaltijd is normaal gezien meer dan de helft van de maag leeg. Maar bij sommige mensen duurt het langer. Het kan ook gaan om een overgevoelige maag: wanneer men iets eten, voelt men maag al snel vol aan, hoewel er eigenlijk nog plaats zat is. Sommige mensen tenslotte hebben een minder rekbare maag.

Bevorderende factoren

nb-glas-wijn-drank-alcoh-12-17__.jpg
Sommige leefomstandigheden kunnen dyspepsie in de hand werken, zoals stress, overgewicht, roken en sommige voedingswaren of eetgewoonten (zoals overmatig alcoholgebruik, vet eten, rauwkost...). Ook sterke koffie kan bij sommige mensen dyspepsie uitlokken.
In het begin van de zwangerschap kan ook dyspepsie optreden.
Sommige geneesmiddelen kunnen dyspepsie uitlokken. De bekendste boosdoeners zijn ijzerpillen, oudere types van antidepressiva, sommige kalmeermiddelen, kalktabletten, antibiotica, aspirine en niet-steroïdale ontstekingsremmers.

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Gespecialiseerd onderzoek met ondermeer een endoscopie is altijd aangewezen bij dyspepsie die gepaard gaat met volgende alarmsignalen:
- onverklaarbaar gewichtsverlies,
- slikstoornissen (dysfagie),
- herhaaldelijk braken,
- maagpijn met een duidelijk voelbare abdominale massa,
- tekenen van een maagbloeding of ijzergebrek.
Ook bij patiënten vanaf 50-55 jaar met een plots optredende dyspepsie of met langdurige dyspepsie-klachten, is het zinvol om verder onderzoek met ook een endoscopie te verrichten.
Wanneer u eerder al een maagzweer hebt gehad, is het zinvol om met een ademtest te testen op de aanwezigheid van Helicobacter pylori, de bacterie die maagzweren kan veroorzaken.

Indien geen oorzaak wordt gevonden, dan kan men alleen proberen om de symptomen te bestrijden.
Wanneer u na één à twee maanden niet reageert op een symptomatische behandeling, kan het nodig zijn om verder onderzoek met o.m. een endoscopie te doen, om bijvoorbeeld een maagzweer of een beginnende maagkanker te kunnen uitsluiten.

Voedingsmaatregelen

Het is niet aangetoond dat aanpassingen van levensstijl zoals rookstop, afvallen en vermindering van alcohol- of koffieconsumptie een invloed hebben op de symptomen van dyspepsie.
• Indien uw klachten verergeren na alcohol- of koffieconsumptie, kan het toch zinvol zijn om het verbruik wat terug te schroeven.
• Eet liever drie kleine maaltijden en enkele tussendoortjes, dan drie grote maaltijden per dag
• Beperk voedingsmiddelen die de maaglediging vertragen, zoals vet eten, rauwkost en vezelrijke producten als volkorenbrood.

Geneesmiddelen

• Geneesmiddelen die de motoriek van de maag stimuleren en de maaglediging verbeteren, zoals domperidone (Motilium) en metoclopramide (Primperan), kunnen klachten tijdelijk verminderen, maar een blijvende oplossing voor het probleem zijn ze niet.
• Een tijdelijke kuur met antacida, geneesmiddelen die het maagzuur neutraliseren, kan helpen.
• Indien dat niet helpt of wanneer de klachten ernstig zijn en zeker wanneer de dyspepsie gepaard gaat met reflux (zuur-oprispingen) wordt een behandeling met maagzuurremmers (op de eerste plaats een H2-antihistaminicum of eventueel een protonpompremmer) gedurende een viertal weken voorgesteld. Zodra de klachten verbeteren, wordt de behandeling afgebouwd of stopgezet. Bij terugkerende klachten kan de behandeling herhaald worden (altijd voor twee tot vier weken aaneengesloten).



verschenen op : 16/09/2015 , bijgewerkt op 20/03/2019


pub