Verbrand door de zon: wat kunt u doen?

Laatst bijgewerkt: augustus 2019

nieuws Zelfs als u zich hebt ingesmeerd met zonnebrandcrème, kunt u toch verbranden als u te veel en/of lang in de zon blijft. Geen enkele zonnecrème biedt 100 % bescherming tegen zonnebrand.
Zonnebrand is niet alleen pijnlijk, het verhoogt ook de kans op versnelde huidveroudering met rimpels en om later huidkanker te krijgen.

Risicofactoren
De kans op zonnebrand is afhankelijk van verschillende factoren, zoals uw huidtype, leeftijd, de zonnekracht (UV-index), de tijd dat u in de zon doorbrengt, enzovoorts.

1. Huidtype
Hoe lang u als volwassene zonder problemen in de de zon kunt blijven, is sterk afhankelijk van het huidtype. Wie een bleke huid heeft, moet meer voorzorgen nemen dan iemand met een donkere huid.
Een bruine kleur biedt een lichte bescherming, maar enkel tegen UVB-stralen. Umoet dus nog altijd een zonneproduct gebruiken om u te beschermen tegen alle huidaandoeningen die veroorzaakt worden door UVB- en UVA-stralen.

Huidtype 1: Bijzonder gevoelig voor de zon
een melkwitte huid, in het algemeen ros of lichtblond haar, veel sproeten, verbrandt altijd bij blootstelling aan de zon, geen enkele aanleg om te bruinen en/of huidkanker in de familie. Zonder bescherming kan u verbranden na 5 tot 10 minuten in de zon.

Huidtype 2: Gevoelig voor de zon
een bleke huid, in het algemeen blond tot lichtbruin haar, vaak wat sproeten, verbrandt vaak na blootstelling aan de zon, maar kan toch lichtjes bruinen. Zonder bescherming kan u verbranden na 10 tot 20 minuten.

Huidtype 3: Tussen gevoelig en vrij bestendig
een bleke huid, donkerblond, kastanjebruin of donkerbruin haar, in het algemeen geen sproeten, verbrandt weinig, bruint makkelijk. Zonder bescherming kan u verbranden na 20 tot 30 minuten.

Huidtype 4: Vrij bestendig voor de zon – huidtype 4
een getinte huid, donkerbruin tot zwart haar, verbrandt zelden, bruint zeer gemakkelijk. Zonder bescherming kan u verbranden na 30 tot 45 minuten.

zie ook artikel : Veilig in de zon: ken uw huidtype

2. Kinderen
zijn extra kwetsbaar in de zon. Ze zijn in volle ontwikkeling en hun huid is dunner en gevoeliger dan die van volwassenen. Langdurige blootstelling en frequente zonnebrand in de kindertijd hebben vele jaren later een invloed op de ontwikkeling van huidkanker.


zie ook artikel : Kinderen en de zon: extra kwetsbaar

3. Sommige geneesmiddelen zoals sommige antibiotica, antihistaminica en anticonceptiepillen en cosmetica kunnen de huid gevoeliger maken en in combinatie met zonlicht zelfs een overgevoeligheidsreactie veroorzaken.
• Lees altijd de bijsluiter en vraag bij twijfel een apotheker om raad.
• Gebruik het best geen parfums als u in de zon loopt.

zie ook artikel : Met welke geneesmiddelen mag u niet in de zon?

4. Een recent litteken moet u de eerste maanden extra beschermen tegen de zon. Dat geldt zeker voor grotere littekens na een ongeval, een brandwonde of een operatie, maar ook na een peeling, een laserbehandeling of een antirimpelbehandeling is extra-zonnebescherming aangewezen. Geïrriteerde huid is namelijk veel gevoeliger voor UV-straling (zon, zonnebank) dan normale huid. Hierdoor kan het litteken er hetzij donkerder, hetzij lichter gaan uitzien. Het risico is vooral esthetisch van aard, de genezing zelf zal er niet onder lijden. Maar de sterke verkleuring door de zon kan wel maanden aanslepen. In het slechtste geval kan er zelfs een blijvende verkleuring optreden.

zie ook artikel : Een litteken extra beschermen tegen de zon?

5. Zonnebrand ontstaat meestal op delen van het lichaam die normaal gesproken niet in de zon komen zoals de bovenarmen, benen, rug en buik.

6. De UV-index
De tijd die men kan doorbrengen in de zon is ook sterk afhankelijk van de zonkracht. De zonkracht of UV-index is een maat voor de hoeveelheid ultraviolette straling (UV) in het zonlicht die de aarde bereikt.

UV-index

Zonkracht

Huid verbrandt

1-2

Vrijwel geen

Bijna niet

3-4

Zwak

langzaam

5-6

Matig

Gemakkelijk

7-8

Sterk

Snel

9-11

Zeer sterk

Zeer snel

In België bedraagt de UV-index zelden meer dan 7. Hoelang het duurt vooraleer men verbrandt (zonnebrandtijd) bij een gegeven UV-index, hangt af van een aantal factoren. Mensen met een van nature donkere huid (huidtype IV), verbranden minder snel dan mensen met een zeer lichte huidskleur die zelden of nooit bruin worden (huidtype I). In het algemeen kunnen we stellen dat een UV-index van 5 – 6 voor iemand met huidtype II (het meest voorkomend in onze streken) al tot zonnebrand kan leiden na ongeveer 25 minuten onbeschermde blootstelling aan de zon.

Overal ter wereld wordt gemeten wat de UV straling is op elk moment van de dag. De waarden kunnen verschillen naargelang de plaats waar u zich bevindt en het tijdstip van de dag. Meteorologische instituten in tal van landen hebben afgesproken om overal dezelfde index te hanteren. Zo kan u op uw vakantiebestemming het gevaar op zonnebrand goed inschatten door de lokale UV-index te vergelijken met de waarden die u gewoon bent in België.
In België kan u deze zonkracht waarden vinden in sommige kranten en op de site van het KMI.
De kracht van de straling hangt van de volgende factoren af:
• Het jaargetijde. In de zomer is de kracht van het zonlicht sterker dan in andere jaargetijden.
• Het tijdstip van de dag. De uv-straling is het sterkst wanneer de zon midden op de dag loodrecht op het aardoppervlak schijnt.
• Hoe dichter bij de evenaar, hoe sterker de straling.
• De hoogte. Hoog in de bergen is er minder uv uit het licht gefilterd dan op zeeniveau.
• Weerkaatsing van de stralen. Wanneer uv wordt weerkaatst door sneeuw, water of zand is er sprake van sterke verhoging van uv. De straling komt op dat moment uit meerdere richtingen.

zie ook artikel : Zonkracht of UV-index bepaalt hoe lang u in de zon kunt blijven

Hoe herkent u zonnebrand?
De meeste symptomen treden pas enkele uren later op.
• Rode, gloeiende huid;
• Pijnlijke, soms gezwollen huid;
• Later kunnen er vochtblaasjes op de huid ontstaan;
• Uiteindelijk treedt schilfering van de huid op.
Bij ernstige zonnebrand, kunnen ook andere klachten optreden, zoals koorts, koude rillingen, misselijkheid, hoofdpijn, hartkloppingen...

Wat kunt u zelf doen?
• Ga direct uit de zon als u merkt dat u verbrandt;
• Koel de huid met natte doeken of een lauwe douche, vermijd onderkoeling;
• Dep de huid zachtjes droog;
• Gebruik een vochtinbrengende, hydrocolloïdcrème of aftersun-lotion en herhaal dat zo nodig regelmatig;
• Zorg voor lichte, niet-schurende en niet knellende kledij;
• Indien nodig kunt u een pijnstiller nemen (bv paracetamol);
• Laat eventuele blaren zo veel mogelijk heel om een bacteriële infectie te voorkomen;
• Blijf minstens 3 dagen uit de zon (bij ernstige verbranding langer) om uw huid te laten herstellen.

Wanneer moet u een arts raadplegen?
• Als u ook klachten krijgt zoals:
- Koorts, koude rillingen
- Snelle hartslag
- Hoofdpijn
- Vermoeidheid
- Draainissen
- Misselijkheid
- braken
• Bij uitgebreide zonnebrand
• Als u veel blaren krijgt
• Bij kleine kinderen
• Wanneer de huid zich na 2 weken nog niet hersteld heeft

Bronnen
http://brandwonden.be/index.php/zonnebrand/nl/
https://www.cm.be/ziekte-en-behandeling/klachten-en-ziekten/zonnebrand/naar-arts.jsp
http://www.huidinfo.nl/zonnebrand.html
https://www.thuisarts.nl/zonnebrand/ik-heb-last-van-zonnebrand



verschenen op : 15/08/2016 , bijgewerkt op 08/08/2019


pub