Spanningshoofdpijn: symptomen en behandeling

dossier Een drukkend gevoel rond je hoofd, alsof er een strakke band omheen zit: zo wordt spanningshoofdpijn vaak omschreven. In tegenstelling tot migraine is de pijn meestal niet kloppend en wordt ze doorgaans niet erger wanneer je beweegt. Hoe herken je spanningshoofdpijn, waardoor ontstaat het en wat kan je eraan doen?

Lees ook: Hoofdpijn of migraine door te veel of te weinig cafeïne

Symptomen spanningshoofdpijn

123-maan-hoofp-stress-psych-03-19.png

Spanningshoofdpijn herken je aan een drukkende pijn aan beide kanten van het hoofd.

Spanningshoofdpijn voelt meestal drukkend of knellend aan en zit vaak aan beide kanten van het hoofd. De pijn kan een halfuur duren, maar je kan er ook meerdere dagen last van hebben. In tegenstelling tot migraine wordt spanningshoofdpijn meestal niet erger wanneer je beweegt, bijvoorbeeld tijdens het wandelen of traplopen.

Typische symptomen van spanningshoofdpijn zijn:

  • een drukkend of knellend gevoel;
  • meestal aan beide kanten van het hoofd;
  • een lichte tot matige pijn;
  • de hoofdpijn wordt doorgaans niet erger door gewone lichamelijke activiteit;
  • meestal geen misselijkheid of braken.

Sommige mensen zijn tijdens een aanval gevoeliger voor licht of geluid, maar meestal niet voor allebei tegelijk.

Lees ook: Hoofdpijn bij wakker worden: 15 mogelijke oorzaken

Chronische spanningshoofdpijn

Niet iedereen heeft even vaak last van spanningshoofdpijn. Daarom maken we een onderscheid tussen episodische en chronische spanningshoofdpijn:

  • Bij episodische spanningshoofdpijn heb je op minder dan vijftien dagen per maand hoofdpijn. Sommige mensen hebben er minder dan één dag per maand last van, anderen één tot veertien dagen per maand. In dat laatste geval spreken we van frequente episodische spanningshoofdpijn.
  • Heb je gedurende meer dan drie maanden gemiddeld minstens vijftien dagen per maand hoofdpijn? Dan heb je chronische spanningshoofdpijn. De hoofdpijn kan dan uren of dagen duren en soms bijna voortdurend aanwezig zijn.

Oorzaak spanningshoofdpijn

De precieze oorzaak van spanningshoofdpijn is niet bekend. Waarschijnlijk komt het door een samenspel van verschillende factoren. Zo kunnen de spieren en weefsels rond het hoofd en de nek gevoeliger zijn voor pijn. Bij mensen die heel vaak spanningshoofdpijn hebben, lijkt ook het zenuwstelsel gevoeliger te worden voor pijnprikkels.

De naam doet vermoeden dat spanningshoofdpijn vooral door stress ontstaat, maar zo eenvoudig is het niet. Stress kan de hoofdpijn wel uitlokken of erger maken. Ook andere factoren kunnen van persoon tot persoon een rol spelen. Daarom kan het goed zijn om na te gaan wanneer je hoofdpijn krijgt en of je daarin een patroon herkent. Een hoofdpijndagboek kan daarbij helpen. Noteer wanneer je hoofdpijn hebt, hoelang die duurt, hoe hevig de pijn is en welke medicatie je gebruikt. Zo kan je zelf mogelijke triggers herkennen en krijgt je arts een beter beeld van je klachten.

Lees ook: Wat is clusterhoofdpijn en wat kan je er tegen doen?

Spanningshoofdpijn of migraine?

Spanningshoofdpijn en migraine zijn niet altijd makkelijk van elkaar te onderscheiden. Toch zijn er een aantal kenmerken die typisch zijn voor spanningshoofdpijn of migraine:

  • Spanningshoofdpijn is meestal drukkend of knellend, zit vaak aan beide kanten van het hoofd en wordt niet erger door gewone lichamelijke activiteit.
  • Migraine is vaker kloppend, kan aan één kant van het hoofd zitten en wordt vaak wel erger wanneer je beweegt. Ook misselijkheid en een duidelijke overgevoeligheid voor licht en geluid passen eerder bij migraine.

Lees ook: Migraine: kloppende hoofdpijn en andere symptomen

Behandeling spanningshoofdpijn: oefeningen en leefstijl

Bij spanningshoofdpijn is medicatie niet altijd nodig. Enkele tips:

  • Probeer na te gaan wanneer je hoofdpijn krijgt en wat de klachten erger maakt. Stress, vermoeidheid of lang in dezelfde houding zitten kunnen bijvoorbeeld een rol spelen.
  • Voldoende bewegen, regelmatig slapen en bewust tijd maken voor ontspanning kunnen helpen om de klachten te verminderen.
  • Ook ontspanningsoefeningen of fysiotherapie kunnen verlichting geven, bijvoorbeeld wanneer spanning in de nek- en schouderspieren meespeelt.

Blijft de hoofdpijn terugkomen of heb je er veel last van? Bespreek het dan met je arts. Die kan samen met jou bekijken wat je eraan kan doen.

Lees ook: Wanneer moet je je ongerust maken over hoofdpijn?

Medicatie tegen spanningshoofdpijn

Bij episodische spanningshoofdpijn kan een gewone pijnstiller zoals paracetamol helpen. Ook ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s), zoals ibuprofen of naproxen, kunnen de pijn verlichten. Triptanen, die gebruikt worden bij migraine, werken niet tegen spanningshoofdpijn. Ook opioïden worden afgeraden bij spanningshoofdpijn.

Heb je chronische of zeer vaak spanningshoofdpijn, dan kan je arts een preventieve behandeling voorstellen. Daarvoor wordt vaak amitriptyline gebruikt. Dit is oorspronkelijk een antidepressivum, maar het heeft ook invloed op de verwerking van pijn en kan zo helpen om hoofdpijn te voorkomen.

Pas op met te veel pijnstillers

Als je vaak hoofdpijn hebt, grijp je misschien ook vaker naar een pijnstiller. Maar als je te veel pijnstillers gebruikt, kan je daardoor juist vaker hoofdpijn krijgen. Dat noemen we medicatieovergebruikshoofdpijn (middelen-geïnduceerde hoofdpijn). Hoe vaak ‘te vaak’ is, hangt af van het soort medicatie. Voor paracetamol en ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) ligt de grens op 15 dagen per maand. Voor triptanen, opioïden en combinatiepijnstillers is dat 10 dagen per maand. Het gaat daarbij om regelmatig gebruik gedurende meer dan drie maanden.

Heb je vaak pijnstillers nodig tegen hoofdpijn? Bespreek dat dan met je arts. Die kan bekijken hoe je de hoofdpijn beter kan aanpakken zonder steeds meer medicatie te gebruiken.

Lees ook: Chronische hoofdpijn door overmatig gebruik van acute pijnstillers

Wanneer ga je met hoofdpijn naar de dokter?

Heb je vaak hoofdpijn, worden de klachten erger of voelt de hoofdpijn plots anders aan dan je gewend bent? Neem dan contact op met je arts. Doe dat ook als pijnstillers onvoldoende helpen of als je twijfelt of het wel om spanningshoofdpijn gaat.

Met sommige klachten moet je sneller naar de dokter. Denk aan hoofdpijn die plotseling heel hevig opkomt, of aan hoofdpijn waarbij je tegelijk last krijgt van krachtsverlies, moeite met praten, verwardheid of bewustzijnsverlies.

Lees ook: Menstruele of hormonale migraine: wat doen bij hoofdpijn tijdens regels?

Bronnen:
https://ichd-3.org
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
https://www.nice.org.uk
https://www.uzleuven.be
https://www.nhs.uk
https://www.mayoclinic.org

auteur: Josefien De Bock, gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: september 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram

[ X ]

Blijf op de hoogte!

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.



Nee, bedankt