Shigellose: symptomen, besmetting en preventie

dossier Meer dan 1.500 mensen kregen ernstige maag-darmklachten na een vakantie op Kaapverdië en enkelen zijn intussen gestorven. Oorzaak is shigellose. De ziekte, die soms bloederige diarree veroorzaakt, wordt veroorzaakt door de bacterie Shigella sonnei. Deze stam is zeer besmettelijk en alsmaar meer resistent tegen antibiotica. 

Lees ook: Dit zijn de 13 meest voorkomende bacteriële infecties

Wat is shigellose?

Getty_shigellosis_20231.jpg

© Getty Images / Shigellose

Shigellose is een zeer besmettelijke darminfectie veroorzaakt door de bacterie Shigella. De ziekte komt wereldwijd voor, vooral in gebieden met slechte sanitaire voorzieningen en vervuild water. In Nederland en België wordt shigellose vooral gezien bij reizigers naar (sub)tropische landen. 

Lees ook: Bloed in de stoelgang: mogelijke oorzaken

Shigellose in Kaapverdië

De belangrijkste oorzaak van Shigella-infecties in Kaapverdië is besmet voedsel. De bacterie komt het lichaam binnen via onvoldoende verhit of onjuist bereid eten, vooral bij maaltijden die niet goed gekookt of verwerkt zijn. Dit risico geldt vooral voor voedsel in all-inclusive hotels, waar de bereidings- en bewaaromstandigheden niet altijd aan strenge hygiënenormen voldoen. Vergelijkbare risico’s bestaan wereldwijd, met name in gebieden met minder geavanceerde sanitaire voorzieningen. Door rauw of onvoldoende verhit voedsel te vermijden, alleen veilig drinkwater te gebruiken en regelmatig je handen te wassen, kun je het risico op een Shigella-infectie aanzienlijk verminderen.

Symptomen van shigellose

De klachten ontstaan meestal 1 tot 3 dagen na besmetting en kunnen variëren van mild tot ernstig:

  • Diarree die waterig of slijmerig kan zijn, vaak met bloed
  • Buikkrampen en buikpijn
  • Koorts en rillingen
  • Misselijkheid en braken
  • Algemene malaise, spierpijn en hoofdpijn
  • Soms huiduitslag of uitdrogingsverschijnselen bij ernstig ziekteverloop

Lees ook: Rotavirus: belangrijke oorzaak van gastroenteritis (buikgriep) bij baby's en jonge kinderen

Hoe raak je besmet?

Shigellose verspreidt zich via de fecaal-orale route, wat betekent dat de bacterie in de mond terechtkomt via contact met ontlasting. Mogelijke besmettingsbronnen zijn:

  • Besmet voedsel of drinkwater, bijvoorbeeld door onvoldoende gezuiverd water
  • Direct contact met een besmet persoon
  • Besmette oppervlakken of voorwerpen
  • Seksueel contact (bijvoorbeeld anale seks)

Omdat slechts een kleine hoeveelheid bacteriën nodig is om ziekte te veroorzaken, verspreidt shigellose zich snel, vooral bij slechte hygiëne. 

Lees ook: 12 vragen over anale seks

Wie loopt risico?

Iedereen kan shigellose krijgen, maar sommige groepen hebben een verhoogd risico:

  • Reizigers naar warme of tropische landen
  • Kinderen onder vijf jaar
  • Ouderen en mensen met een zwakker immuunsysteem
  • Gezinsleden van iemand met shigellose
  • Mannen die seks hebben met mannen

Behandeling en herstel

De meeste mensen herstellen binnen 5 tot 10 dagen door voldoende vochtinname. Bij ernstig ziekteverloop kan een arts antibiotica voorschrijven, maar resistentie tegen antibiotica neemt toe, waardoor behandeling soms lastig is. Het is belangrijk om uitdroging te voorkomen en medische hulp te zoeken bij hoge koorts, bloed in de ontlasting of ernstige diarree.

Lees ook: Slijm bij de ontlasting kan wijzen op gezondheidsprobleem

Preventie van shigellose

Er is geen vaccin tegen shigellose. Hygiëne is de belangrijkste manier om besmetting te voorkomen:

  • Was je handen regelmatig met water en zeep, vooral voor het eten en na toiletgebruik
  • Gebruik veilig drinkwater en eet goed gewassen of gekookt voedsel tijdens reizen 
  • Vermijd seksueel contact met iemand die diarree heeft
  • Maak toiletten schoon en spoel door met de deksel dicht


Bronnen:
https://www.rivm.nl
https://www.kaapverdievakantie.net
https://www.pasteur.fr
https://www.msdmanuals.com
https://www.nature.com
https://www.who.int
https://www.sciensano.be

auteur: Sofie Van Rossom, gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: februari 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram