Wat kunt u doen tegen zwangerschapsmisselijkheid?

Laatst bijgewerkt: augustus 2019

nieuws

In de eerste drie maanden van de zwangerschap hebben heel veel vrouwen last van misselijkheid. De misselijkheid gaat vaak gepaard met braken. Alhoewel het vaak ochtendmisselijkheid wordt genoemd, kan de misselijkheid op elk moment van de dag optreden. Sommige vrouwen zijn zelfs de hele dag misselijk.

Zwangerschapsmisselijkheid is een van de vroegst optredende en meest voorkomende zwangerschapskwalen. 60 tot 70 procent van de zwangeren zouden er in meerdere of mindere mate mee te maken hebben. Vrouwen die zwanger zijn van een meerling kunnen meer last hebben van misselijkheid en braken. 
Waarschijnlijk is het een gevolg van hormonale veranderingen in het begin van de zwangerschap, waardoor het braakcentrum in de hersenen wordt geprikkeld.

Zwangerschapsmisselijkheid kan vanaf de eerste weken optreden, maar kent een piek rond de negende of tiende week. Meestal vermindert het tussen week 16 en 20. Maar bij sommige vrouwen kan de misselijkheid de hele zwangerschap blijven bestaan. Ook kan het zijn dat u aan het einde van de zwangerschap weer wat misselijk wordt. Uw baarmoeder kan dan tegen uw maag drukken en dat kan klachten van misselijkheid geven. 

Zwangerschapsmisselijkheid kan zeer vervelend zijn, maar is niet gevaarlijk voor moeder of kind als u voldoende vocht en voedsel kunt ophouden. Integendeel zelfs: volgens sommige onderzoeken zouden vrouwen met gewone zwangerschapsmisselijkheid tot de helft minder kans op een miskraam hebben. Een mogelijke verklaring daarvoor is dat misselijkheid zou beschermen tegen bepaalde giftige stoffen. Indien u door het vele braken zou uitdrogen, kan het wel gevaarlijk zijn. 

Bij langer aanhoudende klachten of bij klachten die later in de zwangerschap ontstaan, moet men bedacht zijn op andere oorzaken, zoals pre-eclampsie en HELLP, en moet u uw arts raadplegen voor verder onderzoek.

Wat kunt u zelf doen?

  • Bij ochtendmisselijkheid kunt u voor het opstaan in bed iets kleins eten, bijvoorbeeld een cracker, een rijstwafel, een potje yoghurt.... Drink onmiddellijk bij het opstaan een glas lauw water of vruchtensap. Gebruik een licht ontbijt.
  • Bent u de hele dag door misselijk, dan kunt u het best regelmatig kleine maaltijden eten. Eet liever meerdere kleine maaltijden dan drie grote, zware maaltijden. Eet elke twee uur een tussendoortje.
  • Vermijd sterk gekruide en erg vetrijke maaltijden. Veel vet zorgt ervoor dat voedsel langer in de maag blijft en kan de misselijkheid dus verergeren.
  • Drink voldoende water, zeker als de misselijkheid gepaard gaat met braken.
  • Probeer na te gaan welke prikkels of voedingsmiddelen misselijkheid bij u opwekken of versterken. Vermijd deze zo veel mogelijk. Laat bijvoorbeeld iemand anders koken, of kook in de magnetron waarbij minder geuren vrijkomen. Zorg ook voor voldoende frisse lucht in huis en haal geregeld een frisse neus buiten.
  • Neem een koude maaltijd als u die beter verdraagt dan een warme maaltijd. Koud voedsel geurt bovendien minder. Wees wel voorzichtig met rauwe producten (bijv. geen rauwe vis of rauw vlees). 
  • Vermijd alcohol en tabak
  • Ga wat liggen na elke maaltijd.
  • Rust en slaap voldoende, want vermoeidheid kan de misselijkheid verergeren.
  • Volgende tips kunnen helpen als u misselijk bent:
    - Adem langzaam in door de neus en adem uit door de mond;
    - Zuig of kauw op ijsblokjes, of zuig op een citroenschijfje.
  • Besteed extra zorg aan uw tandverzorging. Door het overgeven hebben uw tanden veel te lijden.
    - Spoel na het overgeven uw mond goed met water, maar poets je tanden niet direct.
    - Poets niet meteen na het overgeven uw tanden, maar wacht minstens een half uur. De zuren die bij het overgeven in de mond komen, maken het glazuur zacht, waardoor het kan beschadigd worden. 
  • Preparaten op basis van gember zouden kunnen helpen bij zwangerschapsmisselijkheid. Dosissen van 250 mg, 4 keer per dag (dus maximaal 1 g per dag), worden veilig geacht. Gebruik het zo kort mogelijk (in sommige richtlijnen wordt maximaal 4 dagen aangeraden). Indien u overweegt om een ginger preparaat te nemen, bespreek dit dan eerst met uw arts. 
  • Van het veel gebruikte pyridoxine (vitamine B6) is geen overtuigend bewijs. Het zou de misselijkheid iets verminderen, maar is niet werkzaam tegen braken. 
  • Er bestaan enkele studies die een gunstig effect aantonen van acupunctuur en acupressuur op de pols (P6) bij zwangerschapsmisselijkheid en –braken. 
  • Het is niet aangetoond dat hypnose of homeopathie helpt tegen zwangerschapsmisselijkheid. Het wordt dan ook niet aangeraden.

Medicamenteuze behandeling

Bij ernstige hinder kan medicatie wenselijk zijn. Neem nooit geneesmiddelen op eigen initiatief, ook geen natuurlijke producten zoals gember. Veel geneesmiddelen hebben namelijk een invloed op uw ongeboren baby. 
  • Als u veel last hebt van braken kan uw arts een antihistaminicum voorschrijven, zoals meclozine (Postafene, Agyrax), of het antibraakmiddel metoclopramide (Dibertil; Primperan). Die kunnen veilig worden gebruikt tijdens de zwangerschap. 
  • Ook domperidon (Motilium) kan in lage dosis (beneden 30 mg per dag) voorgeschreven worden.

Wanneer uw arts raadplegen?

Raadpleeg uw (huis)arts of verloskundige wanneer u:
  • Meer dan driemaal per dag moet braken;
  • Als het vele overgeven na een paar weken niet ophoudt;
  • Als u zelfs geen vocht meer kunt binnenhouden;
  • Als u meer dan 5 procent van uw gewicht verliest dat u had voor uw zwangerschap. Bijvoorbeeld: u woog 70 kilo voor uw zwangerschap en nu 66,5 kilo. Dan ben u dus 5 procent afgevallen;
  • Als de misselijkheid en het braken ook in de tweede helft van de zwangerschap blijft aanhouden: dat kan wijzen op een andere oorzaak (bijv. een maagdarm-ontsteking, zwangerschapshypertensie...).
  • Als u last hebt van begeleidende klachten zoals koorts, algemeen onwel zijn, blijvende misselijkheid, verandering van uw stoelgangpatroon, pijn bij het plassen, ...

zie ook artikel : Aanpak van misselijkheid en braken tijdens de zwangerschap

Meer info
www.bcfi.be/Folia/2012/F39N03C.cfm
www.fk.cvz.nl/inleidendeteksten/i/inl%20anti%20emetica.asp
www.henw.org/archief/volledig/id1784-zwangerschapsmisselijkheid-en-braken-in-het-eerste-trimester.html






pub