Slaapapneu bij kinderen: wat zijn de symptomen?

dossier

Snurkt je kind vaak? Slaapt het onrustig of merk je soms dat de ademhaling even stopt? Dan kan er sprake zijn van slaapapneu. Naar schatting heeft 1 tot 5 procent van de kinderen ermee te maken. Slaapapneu kan, als het niet wordt behandeld, invloed hebben op de groei, het gedrag en de schoolprestaties van een kind. Hoe herken je slaapapneu bij een kind? En wanneer ga je ermee naar de dokter?

Wat is slaapapneu bij kinderen?

Bij obstructieve slaapapneu worden de bovenste luchtwegen tijdens de slaap regelmatig gedeeltelijk of helemaal geblokkeerd. Daardoor kan de ademhaling even stoppen. Dat noemen we een apneu. Soms blijft een kind ademen, maar krijgt het minder lucht binnen. Dan spreken we van een hypopneu.

Bij jonge kinderen zijn vergrote keel- en neusamandelen vaak de boosdoeners. Ze maken de doorgang voor de lucht nauwer tijdens het slapen. Bij oudere kinderen en tieners kunnen ook overgewicht en obesitas een rol spelen.

De ademhalingsproblemen kunnen ervoor zorgen dat een kind ‘s nachts telkens heel even wakker wordt, zonder dat het dat zelf merkt of het zich de volgende ochtend herinnert. Zo wordt de slaap steeds kort onderbroken. Als ouder heb je dat niet altijd door, omdat je kind gewoon lijkt door te slapen.

Lees ook: Slaapapneu: symptomen, oorzaken en behandeling

Symptomen van slaapapneu ’s nachts

© Getty Images

Het belangrijkste symptoom van slaapapneu bij kinderen is snurken. Af en toe snurken, bijvoorbeeld bij een verkoudheid, is meestal geen reden tot bezorgdheid. Snurkt je kind minstens drie nachten per week? Laat dat dan best nakijken, zeker als je ook andere klachten opmerkt:

· de ademhaling stopt soms even, waarna je kind weer luid of snakkend ademhaalt;

· je kind ademt moeilijk, luid of onregelmatig;

· het ademt tijdens het slapen door de mond;

· het slaapt erg onrustig;

· het zweet ’s nachts veel;

· het beweegt opvallend veel of slaapt in een vreemde houding om makkelijker te kunnen ademen;

· je kind begint opnieuw in bed te plassen terwijl het voordien ’s nachts zindelijk was.

Goed om te weten: een kind met slaapapneu snurkt niet altijd. Vooral jonge kinderen ademen soms eerder onregelmatig of wat luidruchtig. Omgekeerd betekent snurken ook niet automatisch dat je kind slaapapneu heeft. Sommige kinderen snurken regelmatig, zonder ademstops.

Lees ook: Waarom zweet mijn kind ‘s nachts zoveel?

Symptomen van slaapapneu overdag

Kinderen met slaapapneu zijn overdag niet altijd slaperig. Een slechte nachtrust kan zich ook op andere manieren uiten. Denk aan:

· prikkelbaarheid;

· druk of hyperactief gedrag;

· moeite om zich te concentreren of de aandacht erbij te houden;

· leerproblemen of slechtere schoolresultaten;

· vermoeidheid of moeilijk wakker worden;

· soms hoofdpijn bij het opstaan.

Sommige van die klachten, zoals druk gedrag en concentratieproblemen, doen soms denken aan ADHD. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat een druk of snel afgeleid kind slaapapneu heeft. Er kunnen heel wat andere oorzaken zijn. Snurkt je kind ook regelmatig of merk je ’s nachts ademhalingsproblemen? Bespreek dat dan met je arts.

Als ernstige slaapapneu lang aanhoudt, kan een kind soms ook minder goed bijkomen of groeien.

Heeft een kind dat snurkt altijd slaapapneu?

Dat je kind snurkt, wil niet automatisch zeggen dat het slaapapneu heeft. Het kan bijvoorbeeld ook komen door een verstopte neus, een verkoudheid, allergieën of vergrote keel- of neusamandelen.

Snurkt je kind regelmatig en merk je ook andere klachten, zoals een moeilijke ademhaling tijdens de slaap of problemen overdag? Laat het dan best nakijken. Ook zonder duidelijke ademstops kan er sprake zijn van slaapapneu.

Lees ook: Les différents types de glucides et leurs effets sur notre corps

Kan een baby of peuter slaapapneu hebben?

Slaapapneu kan op elke leeftijd voorkomen, ook bij baby’s. Bij heel jonge kinderen zijn de signalen soms moeilijker te herkennen. Ze kunnen bijvoorbeeld luidruchtig ademen, moeite hebben met ademen tijdens het slapen, erg onrustig slapen of onvoldoende bijkomen.

Sommige kinderen hebben een groter risico op slaapapneu, bijvoorbeeld kinderen met het syndroom van Down, bepaalde afwijkingen aan de schedel of het gezicht of een neuromusculaire aandoening. In dat geval kan je arts aanraden om een specialist te raadplegen.

Oorzaken van slaapapneu bij kinderen

Bij jonge kinderen zijn vergrote keel- en/of neusamandelen de meest voorkomende oorzaak van slaapapneu. Daarnaast zijn er nog andere factoren die slaapapneu kunnen veroorzaken of verergeren. Soms spelen er meerdere tegelijk, zoals:

· overgewicht of obesitas, vooral bij oudere kinderen en tieners;

· afwijkingen aan de kaak of de bouw van het gezicht;

· neuromusculaire aandoeningen;

· het syndroom van Down;

· bepaalde afwijkingen aan de schedel of het gezicht;

· een langdurig verstopte neus, bijvoorbeeld door een neusontsteking of allergie.

Wanneer ga je naar de dokter?

Ga naar je huisarts of kinderarts als je kind:

· regelmatig snurkt;

· soms stopt met ademen tijdens de slaap;

· ’s nachts moeite heeft om te ademen;

· erg onrustig slaapt of in een vreemde houding slaapt om beter te kunnen ademen;

· opnieuw in bed plast terwijl het voordien ’s nachts zindelijk was;

· zonder duidelijke reden moe of prikkelbaar is of zich moeilijk kan concentreren, zeker als het ook regelmatig snurkt;

· onvoldoende bijkomt of minder goed groeit.

Soms verwijst je arts je kind voor verder onderzoek naar een specialist, meestal een neus-keel-oorarts, of naar een gespecialiseerd slaapcentrum.

Ademt je kind erg moeilijk, wordt het blauw rond de lippen of is het duidelijk in ademnood? Zoek dan meteen medische hulp.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

© Getty Images - de dokter kan in de keel zien of een kind vergrote amandelen heeft

Je arts vraagt eerst welke klachten je kind heeft en hoelang die al spelen. Daarna onderzoekt hij of zij je kind en kijkt daarbij onder meer naar de keel- en neusamandelen. Soms is verder onderzoek bij een specialist nodig, meestal een neus-keel-oorarts.

Om te weten of je kind slaapapneu heeft, kan de arts een slaaponderzoek of polysomnografie voorstellen. Je kind slaapt dan een nacht in het ziekenhuis, terwijl de ademhaling, het zuurstofgehalte in het bloed en het hartritme worden gevolgd. Zo wordt duidelijk of er sprake is van slaapapneu en hoe ernstig die is.

Hoe wordt slaapapneu bij kinderen behandeld?

Een operatie bij vergrote amandelen

Zijn vergrote keel- en/of neusamandelen de oorzaak bij een verder gezond kind? Dan kan de arts voorstellen om ze operatief te verwijderen. Bij veel kinderen verbetert de slaapapneu daarna duidelijk, al verdwijnen de klachten niet altijd helemaal. Vooral bij kinderen met obesitas of bepaalde andere aandoeningen kunnen er na de operatie nog ademstops voorkomen. Daarom blijft de arts je kind soms nog een tijd opvolgen.

Lees ook: Wanneer keel- of neusamandelen verwijderen?

Behandeling van overgewicht

Behandeling met CPAP

Wat als slaapapneu niet wordt behandeld?

Lees ook: Slaaptekort bij kinderen: symptomen en gevolgen