Gerelateerde artikels
Kan je spataders voorkomen of verminderen?
In dit artikel
Kan je spataders voorkomen of verminderen?
dossier
Spataders (varices) komen vaak voor. Behalve dat ze er storend uitzien, kunnen ze ook zorgen voor een zwaar gevoel in de benen, pijn of zwelling. Spataders kan je niet altijd volledig voorkomen, omdat onder andere erfelijkheid en leeftijd een rol spelen. Maar er zijn wel een aantal dingen die je kan doen om bestaande spataders onder controle te houden en je klachten te verminderen.
Lees ook: Spataders: oorzaken, behandeling en hoe voorkomen?
Wat zijn spataders en hoe ontstaan ze?
Spataders of varices zijn verwijde, kronkelende aders die meestal in de benen zichtbaar worden. Normaal zorgen kleine klepjes in je aders ervoor dat het bloed tegen de zwaartekracht in terug naar het hart stroomt. Wanneer die klepjes minder goed werken, zakt het bloed terug naar beneden en hoopt het zich op in de aders. Het gevolg: de aders zettten uit en er ontstaan spataders.
Spataders ontstaan meestal door een combinatie van factoren, zoals:
- erfelijke aanleg
- ouder worden
- lang zitten of lang rechtstaan
- weinig beweging
- overgewicht
- hormonale veranderingen
- zwangerschap
Lees ook: Oedeem: wanneer zijn gezwollen benen, enkels en voeten gevaarlijk?
Spataders en zwangerschap
Tijdens de zwangerschap neemt de druk op de aders in de benen toe en worden de vaatwanden soepeler onder invloed van je hormonen. Daardoor ontstaan sneller spataders, vooral in het tweede en derde trimester. Voldoende bewegen, regelmatig je benen omhoog leggen en eventueel steunkousen dragen kan helpen om varices tegen te gaan. Bij veel vrouwen verminderen de spataders na de bevalling weer gedeeltelijk. |
Spataders voorkomen of verminderen: wat helpt?
Je kan spataders (helaas) niet altijd volledig vermijden, zeker niet als ze in je familie voorkomen. Gelukkig kan je wel veel doen om ze af te remmen en de klachten te beperken.
Beweeg regelmatig
Beweging is een van de belangrijkste manieren om spataders te helpen voorkomen. Door je benen actief te gebruiken, stimuleer je de bloedsomloop en help je het bloed om beter terug naar het hart te stromen. Dat verlaagt de druk in de aders en kan klachten zoals zware of vermoeide benen verminderen. Wandelen, fietsen en zwemmen zijn ideaal om spataders te verminderen, maar ook zonder te sporten kan je je benen regelmatig in beweging brengen.
Wissel af en toe van houding
Lang stilzitten of lang rechtstaan verhoogt de druk in de beenaders. Probeer daarom elk halfuur even te bewegen om spataders te voorkomen. Sta bijvoorbeeld recht om een glas water te halen, wandel een rondje op kantoor of verplaats je gewicht van het ene been naar het andere als je lang moet staan.
Leg je benen regelmatig omhoog
Door je benen hoger te leggen dan je hart kan je bloed makkelijker terugstromen, en dat verlicht de druk in je beenaders. Dat kan bijvoorbeeld door ’s avonds even met je benen op een kussen of op de armleuning van de zetel te liggen, of door in bed een kussen onder je onderbenen te leggen.
Let op je gewicht
Overgewicht zet extra druk op de aders in je benen. Kleine aanpassingen zoals vaker wandelen, minder bewerkte voeding eten en suikerhoudende drankjes vervangen door water kunnen al helpen om je gewicht geleidelijk onder controle te houden en zo ook spataders te beperken.
Draag comfortabele kleding
Strakke broeken, knellende riemen of kledij die je benen afsnoert, kunnen de bloedstroom hinderen. Kies liever voor losse kleding en comfortabele schoenen met een lage tot middelhoge hak.
Overweeg steunkousen
Steunkousen geven lichte druk op je benen en helpen om het bloed omhoog te stuwen. Ze zijn vooral handig tijdens lange werkdagen rechtstaand, lange autoritten of vluchten en tijdens de zwangerschap. Veel mensen merken dat hun benen minder zwaar en vermoeid aanvoelen wanneer ze steunkousen dragen.
Eenvoudige oefeningen tegen spataders
- Beweeg je voeten op en neer terwijl je zit
- Draai rondjes met je enkels
- Strek je benen regelmatig even uit
- Ga een paar keer per uur op je tenen staan
- Span je kuitspieren aan en ontspan ze weer
- Maak een korte wandeling na elke maaltijd
Samenvatting: 6 tips om spataders te voorkomen
- Regelmatig bewegen houdt de bloedsomloop in je benen actief.
- Vaak van houding wisselen voorkomt extra druk op de aders.
- Een gezond gewicht zorgt voor minder belasting van je benen.
- Steunkousen kunnen klachten verlichten en voorkomen dat spataders erger worden.
- Tijdens de zwangerschap is extra aandacht voor beweging en rustmomenten belangrijk.
- Bestaande spataders kunnen behandeld worden, maar gezonde gewoontens blijven een must om nieuwe varices te vermijden.
Bronnen:
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
