Gerelateerde artikels
Kwijlen in je slaap: oorzaken en oplossingen
In dit artikel
Kwijlen in je slaap: oorzaken en oplossingen
dossier Word je wel eens wakker met een natte plek op je kussen of een beetje speeksel in je mondhoek? In de meeste gevallen is kwijlen tijdens het slapen onschuldig. Je lichaam blijft namelijk ook ’s nachts speeksel aanmaken. Doordat je spieren ontspannen en door je slaaphouding kan dat speeksel uit je mond lopen. Als het vaker gebeurt of in grotere hoeveelheden, dan kan er soms een onderliggende oorzaak zijn, zoals slaapapneu, reflux of een neurologisch probleem.
Lees ook: De link tussen snurken en type 2 diabetes
|
Samenvatting: Waarom kwijl je in je slaap?• Kwijlen tijdens het slapen komt vaak voor en is meestal onschuldig. • Slaaphouding, mondademhaling, allergieën en bepaalde aandoeningen zijn de belangrijkste oorzaken. • Eenvoudige oplossingen kunnen helpen: op je rug slapen, je neus vrijmaken, je medicatie herzien. • Plotse of sterke speekselvorming? Dan is het verstandig om een arts te raadplegen.
|
Is het normaal om te kwijlen in je slaap?
Je lichaam maakt voortdurend speeksel aan, ook ’s nachts. Dat speeksel is belangrijk: het houdt je mond en keel vochtig, neutraliseert zuren en beschermt je tanden. Overdag produceer je meer speeksel dan ’s nachts, maar de aanmaak stopt nooit volledig. Tijdens je slaap ontspannen de spieren in je gezicht en keel. Ook de spieren die je mond gesloten houden en het slikken aansturen, werken dan minder actief. Daardoor kan speeksel zich ophopen en uit je mond lopen. Dit fenomeen heet nachtelijke sialorroe en het komt vaker voor tijdens de diepe slaap, wanneer je spieren het meest ontspannen zijn.
Iedereen kwijlt wel eens tijdens het slapen. Dat is meestal geen reden tot paniek. Maar als je elke nacht wakker wordt met een doorweekt kussen, en zeker als dat plots begint, dan laat je het best even nakijken.
Kwijlen tijdens het slapen: oorzaken
Kwijlen tijdens het slapen kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het iets eenvoudigs, soms zit er meer achter.
- Je slaaphouding: Slaap je op je zij of op je buik? Dan kan speeksel makkelijker uit je mond lopen. Lig je op je rug, dan blijven je tong en speeksel meer naar achteren. Als je bovendien met je mond open slaapt, dan merk je het vaak sneller.
- Verstopte neus en mondademhaling: Bij een verkoudheid, allergie, sinusitis of een afwijking zoals een scheef neustussenschot kan je neus verstopt raken. Je lichaam schakelt dan over op mondademhaling. Je slaapt dan met je mond open, waardoor speeksel makkelijker naar buiten loopt. Dat verklaart waarom je vaak meer kwijlt tijdens het pollenseizoen of wanneer je ziek bent.
- Slaapapneu: Bij obstructieve slaapapneu stopt je ademhaling tijdelijk, soms tientallen keren per nacht. Je lichaam probeert dat te compenseren door via de mond te ademen, waardoor speeksel zich kan ophopen en naar buiten loopt. Typische signalen zijn luid snurken, ademstops tijdens de slaap (die je partner opmerkt), een droge mond bij het wakker worden en vermoeidheid overdag. In dat geval is een onderzoek bij een slaapexpert aangewezen. Als slaapapneu niet behandeld wordt, verhoogt dat je risico op hart- en vaatziekten, diabetes of een beroerte.
- Gastro-oesofageale reflux (GERD): Reflux kan ook een oorzaak zijn van kwijlen in je slaap. Wanneer maagzuur terugvloeit naar de slokdarm, maakt je lichaam extra speeksel aan om dat zuur te neutraliseren. Daardoor kan je meer beginnen kwijlen. Typische klachten zijn een brandend gevoel in de borst, een zure smaak in de mond en ’s nachts moeten hoesten.
- Bruxisme en tandproblemen: Bruxisme (tandenknarsen) gaat vaak samen met mondademhaling. Daardoor kan speeksel makkelijker naar buiten lopen.Ook tandproblemen zoals gaatjes, ontstekingen of een verkeerde beet kunnen de speekselproductie verhogen, als een soort beschermingsreactie tegen infecties.
- Alcoholgebruik: Alcohol ontspant je spieren, ook die van je mond en keel, en werkt licht verdovend. Daardoor val je sneller in slaap en slaap je in het begin van de nacht vaak dieper, maar je mond kan ook makkelijker openvallen. Daarnaast kan alcohol andere oorzaken van kwijlen verergeren, zoals reflux, slaapapneu en snurken.
- Zwangerschap: Tijdens de zwangerschap kan je meer speeksel produceren. Dit heet ptyalisme gravidarum en komt vooral in het eerste trimester voor. het heeft te maken met hormonale veranderingen en een toename van het bloedvolume. Meestal verdwijnt het vanzelf na de bevalling, maar het kan wel vervelend zijn en je slaap verstoren.
- Medicatie: Sommige medicijnen kunnen een verhoogde speekselproductie als bijwerking hebben. Merk je dat je meer begint te kwijlen sinds je met een nieuw geneesmiddel bent gestart, dan bespreek je dat best met je arts. Stop niet op eigen houtje met je behandeling. Onder andere bepaalde antipsychotica (zoals clozapine), benzodiazepines, medicatie tegen de ziekte van Alzheimer en sommige antibiotica kunnen ervoor zorgen dat je meer speeksel produceert en hierdoor kwijlt in je slaap.
- Neurologische aandoeningen: Je zenuwstelsel regelt zowel de aanmaak van speeksel als het slikken. Bij neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson, de gevolgen van een beroerte (CVA), een hersentrauma of cerebrale parese kan die controle verstoord raken. Bij Parkinson ligt het probleem meestal niet bij te veel speeksel, maar bij minder goed slikken. Merk je dat je plots veel meer speeksel hebt en heb je daarnaast klachten zoals moeilijker stappen, een stijve gezichtsuitdrukking, spraakproblemen of slikproblemen, dan laat je dit best verder onderzoeken.
Lees ook: Waarom is ademen door je neus gezonder?
Wat kan je doen als je kwijlt in je slaap?
- Verander je slaaphouding: Probeer op je rug te slapen. Leg eventueel kussens naast je lichaam zodat je niet op je zij rolt tijdens het slapen.
- Pak allergieën en een verstopte neus aan: Gebruik antihistaminica, neussprays of spoelingen om je neus vrij te maken, zodat je weer vlot door je neus kan ademen. Vermijd contact met allergenen zoals huisstofmijt, dieren of pollen. Als je denkt dat je een allergie hebt, bespreek dat dan met je arts.
- Leg je hoofd iets hoger: Met een extra kussen ligt je hoofd wat hoger. Dat kan helpen om reflux te verminderen en makkelijker te slikken.
- Ga langs bij de tandarts: Een bitje kan helpen tegen tandenknarsen en ervoor zorgen dat je mond tijdens het slapen beter gesloten blijft. Problemen met je beet of een verkeerde stand van de kaken kan je soms aanpakken met een orthodontische behandeling.
- Logopedie: Een logopedist kan gerichte oefeningen geven om de spieren van de tong, wangen en kaak te versterken. Dat kan helpen om beter te slikken en je mond ook in rust makkelijker gesloten te houden.
- Botox-injecties: Botox-injecties in de speekselklieren blokkeren tijdelijk de zenuwsignalen die de speekselproductie stimuleren. De behandeling wordt als veilig en doeltreffend beschouwd en wordt vooral gebruikt bij mensen met een neurologische aandoening. Het effect houdt maar enkele maanden aan, dus de behandeling moet regelmatig herhaald worden.
- Laat slaapapneu behandelen: Een CPAP-toestel houdt je luchtwegen tijdens het slapen open, waardoor je minder via je mond gaat ademen. Bij ernstige slaapapneu kan een operatie soms nodig zijn, bijvoorbeeld om de amandelen te verwijderen of bepaalde structuren in het gezicht te corrigeren.
Bij sommige neurologische aandoeningen of ernstige klachten kunnen ook medicijnen die de speekselproductie afremmen of een ingreep aan de speekselklieren overwogen worden.
Wanneer moet je naar de dokter?
Af en toe kwijlen tijdens je slaap is meestal onschuldig. Toch zijn er signalen die je beter niet negeert. Ga zeker langs bij je huisarts als je heel regelmatig wakker wordt met een doorweekt kussen, plots veel meer speeksel produceert dan vroeger of als het kwijlen samengaat met luid snurken, ademstops of plots wakker schrikken tijdens de nacht.
Ook aanhoudende vermoeidheid overdag, ondanks voldoende slaap, kan een alarmsignaal zijn. Hetzelfde geldt voor slikproblemen, een gevoel van een brok in de keel, pijn in de mond, gezwollen tandvlees of een hardnekkige slechte adem. Heb je daarnaast neurologische klachten zoals beven, moeilijker stappen, spraakproblemen of een stijve gezichtsuitdrukking, dan laat je dat best onderzoeken. Ook als je denkt dat een nieuw medicijn de oorzaak kan zijn, is het goed om dit te bespreken met je arts.
Je huisarts kan je indien nodig doorverwijzen naar een neus-keel-oorspecialist, longarts of neuroloog, afhankelijk van je klachten. Vaak wordt er een slaaponderzoek gedaan om uit te sluiten of net te bevestigen dat je slaapapneu hebt.
Conclusie
Kwijlen tijdens het slapen is meestal onschuldig. Toch kan overmatig of plots kwijlen een signaal zijn van een onderliggend probleem, zoals slaapapneu, reflux of een neurologische aandoening. Blijft het aanhouden of maak je je zorgen? Dan laat je het best onderzoeken.
Bronnen:
https://www.sleepfoundation.org
https://www.healthline.com
https://www.health.com
https://edition.cnn.com
http://verywellhealth.com
auteur:
Olivia Regout,
gezondheidsjournalist
