Pijn in de borsten (mastodynie): hinderlijk maar meestal onschuldig

dossier Veel vrouwen hebben gedurende kortere of langere tijd last van soms heftige pijn in de borsten. Deze pijn kan variëren van een gespannen of irritant gevoel dat een paar dagen per maand aanhoudt tot een voortdurende kwelling. De pijn kan in beide borsten optreden, maar ook alleen in één van beide of in een deel ervan. De pijn kan uitstralen tot in de oksel en de bovenarm. Ongeveer 70% van de vrouwen heeft er in haar leven ooit last van. De klachten kunnen al vroeg in de puberteit ontstaan en tot op hoge leeftijd voortduren. Veel vrouwen denken dan onmiddellijk aan borstkanker. In de overgrote meerderheid van de gevallen gaat het echter om iets heel anders.

Lees ook: Dertig feiten en misverstanden over borstkanker

Mastodynie en mastopathie

De termen lijken op elkaar, maar het zijn geen synoniemen. Mastodynie (pijn) is een symptoom van mastopathie (aandoening in het borstklierweefsel). 

Lees ook: Mastopathie: gezwollen en pijnlijke borsten door aandoening borstklierweefsel

Cyclische pijn (gelinkt aan de menstruatie)

123m_borst_pijn_beha_vrouw_2022.jpg
Deze pijn houdt verband met schommelingen in de hormoonniveaus. Ze treedt op vóór de menstruatie, soms een paar dagen, soms wel 2 weken. De pijnklachten nemen af zodra de menstruatie begonnen is. De borsten voelen gespannen en zijn pijnlijk bij aanraking. Soms is de pijn continu aanwezig en bevindt zich typisch in het buiten bovenkwadrant van de borst, met uitstraling naar de arm en de oksel. Het is vaak dubbelzijdig maar kan ernstiger zijn in één borst. Soms zijn er afwijkingen (knobbeltjes) te voelen in de borst. Deze cyclische borstpijn komt het meest voor tussen de 20 en 40 jaar. Van alle menstruerende vrouwen heeft ongeveer 40% last van deze cyclische borstklachten. Soms houden vrouwen deze klachten jaren, vooral als ze voor het 20e levensjaar begonnen zijn. Waarom sommige vrouwen wel en andere geen last hebben van dergelijke premenstruele borstpijn, is niet bekend.

Vermindering van de klachten kan optreden bij onderbreking van de cyclus, bijvoorbeeld door zwangerschap, borstvoeding of menopauze (overgang). Daarnaast kan het gebruik van de anticonceptiepil en hormoontherapie rond de overgang de klachten soms verminderen. Niet zozeer de hoogte maar de verhoudingen tussen de hormoonspiegels (van oestradiol, progesteron en prolactine) en de gevoeligheid van het borstweefsel hiervoor spelen een rol. Deze gevoeligheid kan ook worden versterkt door andere factoren zoals stress. Dat vrouwen na de overgang deze pijn ook nog kunnen hebben kan verklaard worden doordat de bijnieren ook vrouwelijke hormonen produceren.

Lees ook: Is buikpijn tijdens de menstruatie normaal?

Behandeling

  • Het meest aanbevolen hulpmiddel is Teunisbloemolie (Primrose oil). De aanbevolen dosering is 6 maal per dag 40 mg of 3 maal per dag 80 mg.
  • Ook al is cyclische pijn hormonaal bepaald, toch worden hiervoor slechts zelden hormonen voorgeschreven. Voor wordt besloten speciaal tegen de pijn hormonen voor te schrijven, wordt aangeraden eerst 3 maanden af te wachten. De pijn kan spontaan verminderen. De anticonceptie pil kan een goede maatregel zijn tegen de pijn, maar werkt ook wel eens averechts.
  • Indien je de pil neemt, kan je proberen of het staken van de pil een gunstig effect heeft. Bij postmenopauzale vrouwen kan substitutietherapie met oestrogenen leiden tot soortgelijke klachten. De kans dat staken of veranderen van medicatie een gunstige invloed heeft op de klachten is bij deze groep wat groter.
  • Bij hinderlijke pijn kan je in overleg met je huisarts een pijnstiller (paracetamol) nemen.
  • Bij aanhoudende hevige pijn, die de kwaliteit van leven ernstig aantasten, kan de arts gedurende korte tijd een lage dosis van een geneesmiddel voorschrijven dat inwerkt op de hormonen. 
  • Een goede beha van de juiste maat en vorm die de borst goed ondersteunt, kan nuttig zijn.
  • Aanpassing van de voeding, zoals een vetarm dieet, kan soms de klachten verminderen.

Lees ook: Krijg je borstkanker door het dragen van beugelbeha?

Niet-cyclische pijn (niet gelinkt aan de menstruatie)

De pijn wordt niet door hormonen veroorzaakt, maar door iets abnormaals in het borstweefsel. Bij deze vorm van mastalgie heeft de vrouw continu of met tussenpozen pijn in de borst(en). De pijn is vaak goed lokaliseerbaar, kan zeer hevig zijn en kan variëren van minuten tot dagen en kan soms uitgelokt worden door gerichte druk op een punt in de borst. De pijn komt vaker voor aan één borst. Er kunnen meerdere oorzaken zijn.

  • Een (oude) verwonding of een stoot op de borst.
  • Na een punctie of na een operatie.
  • Na hevige bewegingen waarbij de borsten te los zitten (bv. tijdens sportbeoefening). Draag dus zeker altijd een sportbeha
  • Een cyste (vochtblaasje) of een weefselknobbel (door de verharding van bind- en klierweefsel in de borst). Deze kan zowel goedaardig als kwaadaardig zijn.
  • Een borstontsteking (meestal bij vrouwen die borstvoeding geven).

Lees ook: Goedaardige borsttumoren

Lees ook: Slaap je beter wel of beter niet met een beha aan?

Behandeling

Als dergelijke pijn optreedt, is het verstandig de borsten door de huisarts te laten onderzoeken. Bij een vrouw onder de 30 jaar kan de plaats van de pijn met behulp van een echografie worden onderzocht. Vanaf 30 jaar zal de huisarts een borstfoto (mammografie) laten maken.

  • Er zijn geen speciale geneesmiddelen tegen deze pijn, al kan paracetamol soms helpen.
  • Bij aanhoudende hevige pijn, die de kwaliteit van leven ernstig aantasten, kan de arts gedurende korte tijd tamoxifen voorschrijven. Tamoxifen is een middel dat gebruikt wordt in de behandeling van vrouwen met borstkanker. Tamoxifen heeft een aantal serieuze bijwerkingen zoals diepe veneuze trombose (trombosebeen) en bij langdurig gebruik een verhoogde kans op baarmoederhalskanker. Daarom wordt geadviseerd het niet langer dan 6 maanden te gebruiken.
  • Een goede beha van de juiste maat en vorm die de borst goed ondersteunt, kan nuttig zijn.

Lees ook: Meten is weten: hoe bepaalt u uw beha-maat?

Pijn die niet door de borsten wordt veroorzaakt

Deze soort pijn is eigenlijk geen mastodynie, omdat de oorzaak niet van de borsten komt. Pijn aan de borstkas, gewrichtsontstekingen (tussen de ribben en het borstbeen) kunnen de oorzaak zijn. Ook aderontstekingen (tromboflebitis) kunnen pijn geven. Een aderontsteking treedt meestal op aan de buitenzijkant van de borst, soms voel je op de meest gevoelige plek een soort richel (de ziekte van Mondor). Het letsel verkleint spontaan weer na enkele weken.

Behandeling

Als deze pijn optreedt, is het verstandig de borsten door de huisarts te laten onderzoeken. Als de huisarts al duidelijk kan aangeven dat de pijn niet van de borsten afkomt, is geen borstfoto nodig. Deze pijnen zijn niet gevaarlijk en gaan na verloop van tijd weer over.

Lees ook: Daalt het risico op borstkanker door te vermageren?

Bronnen:
www.amc.nl
www.ntvg.nl


Laatst bijgewerkt: september 2022
Laat gehoorverlies je leven niet beïnvloeden. Laat gehoorverlies je leven niet beïnvloeden.
Phonak

De impact van gehoorverlies op onze levenskwaliteit wordt vaak onderschat. Test vandaag nog jouw gehoor met de gratis online hoortest.

Test nu je gehoor...

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram