Gerelateerde artikels
Welke pijn is een symptoom van een ernstig probleem?
In dit artikel
Welke pijn is een symptoom van een ernstig probleem?
- Plotselinge en ongebruikelijke hoofdpijn
- Pijn of druk op de borst
- Hevige of plotselinge buikpijn
- Pijn met krachts- of gevoelsverlies
- Rugpijn met ongebruikelijke symptomen
- Pijn in de kuit of het bovenbeen met een gezwollen been
- Plotselinge en hevige pijn aan de teelbal
- Oogpijn, vooral in combinatie met verminderd zicht
- Pijn na een ernstig trauma
- Samengevat: wanneer met pijn naar spoeddienst?
dossier
De meeste pijnklachten zijn onschuldig en wijzen niet op een ernstige aandoening. Spierpijn na lichamelijke inspanning, af en toe hoofdpijn of voorbijgaande buikpijn zijn daar typische voorbeelden van. Toch kan pijn soms een alarmsignaal zijn. Vooral het plotselinge ontstaan, de hevigheid of de plaats van de pijn, en de aanwezigheid van andere klachten, zoals kortademigheid, verlamming, problemen met zien of spreken of bewustzijnsverlies, kunnen wijzen op een ernstig probleem.
Hieronder bespreken we 9 situaties waarin pijn een teken kan zijn van een ernstige aandoening en leggen we uit welke stappen je in dat geval het beste kunt nemen.
Lees ook: Soorten pijnstillers en verschil in werking
Plotselinge en ongebruikelijke hoofdpijn
Een plotselinge, zeer hevige hoofdpijn die binnen enkele seconden of minuten haar maximale intensiteit bereikt, is ongebruikelijk en moet als een alarmsignaal worden beschouwd. Zo'n hoofdpijn kan onder meer het gevolg zijn van een bloeding in de hersenen, een beroerte of, in sommige gevallen, een hersenvliesontsteking.
Ook hoofdpijn die gepaard gaat met krachtsverlies of gevoelloosheid aan één kant van het lichaam, problemen met spreken, verwardheid, plotselinge problemen met het zicht of evenwichtsverlies, is een alarmsignaal en vereist dringend medisch onderzoek.
Bij mensen ouder dan 50 jaar kan ongebruikelijke hoofdpijn, vooral ter hoogte van de slapen en in combinatie met pijn of vermoeidheid van de kaak tijdens het kauwen of met problemen met het zicht, wijzen op de ziekte van Horton (reuscelarteriitis). Deze aandoening kan het gezichtsvermogen bedreigen en moet daarom snel medisch worden beoordeeld.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel onmiddellijk 112 bij plotselinge en extreem hevige hoofdpijn, vooral wanneer die gepaard gaat met neurologische symptomen, bewustzijnsverlies, verwardheid of plotselinge problemen met het zicht.
Lees ook: Een scheur in je netvlies: wat zijn de symptomen?
Pijn of druk op de borst
Pijn op de borst komt vaak voor en kan veel verschillende oorzaken hebben, die meestal onschuldig zijn. Toch vereisen sommige vormen van pijn op de borst dringend medische hulp, vooral wanneer ze te maken hebben met het hart of de longen.
Wees vooral alert bij pijn op de borst die:
- plotseling ontstaat en aanvoelt als een beklemmend of drukkend gevoel;
- enkele minuten aanhoudt en niet verdwijnt in rust;
- uitstraalt naar een arm, de rug, de hals of de kaak;
- gepaard gaat met kortademigheid;
- leidt tot zweten, misselijkheid, duizeligheid of ongewone zwakte;
- samengaat met een gevoel van onwel worden of bewustzijnsverlies.
Deze klachten kunnen onder meer wijzen op een hartinfarct of een longembolie. Bij vrouwen kunnen de symptomen van een hartinfarct minder typisch zijn. Zo kunnen bijvoorbeeld ongewone vermoeidheid, kortademigheid, misselijkheid, een gevoel van onwel worden of pijn in de kaak of bovenbuik optreden.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel onmiddellijk 112 bij plotselinge of ongebruikelijke pijn op de borst die gepaard gaat met kortademigheid, een gevoel van onwel worden, zweten of pijn die uitstraalt naar de arm of kaak.
Lees ook: Pijn op de borst: wanneer denken aan angor (angina pectoris) of hartinfarct?
Hevige of plotselinge buikpijn
Buikpijn komt vaak voor en is meestal niet ernstig. Toch verdient buikpijn die zeer hevig is, plotseling ontstaat of snel erger wordt, bijzondere aandacht.
Afhankelijk van de plaats van de pijn en de klachten die ermee gepaard gaan, kunnen verschillende oorzaken worden overwogen, zoals een blindedarmontsteking, darmobstructie, ontsteking van de galblaas, pancreatitis of diverticulitis.
Hevige buikpijn in combinatie met een zeer harde buik, herhaaldelijk braken, bloed in de ontlasting of het braaksel, hoge koorts of een gevoel van onwel worden, vereist een snelle medische beoordeling.
Bij vrouwen die zwanger kunnen worden moet bij hevige, plotselinge buikpijn ook aan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap worden gedacht, vooral wanneer de pijn gepaard gaat met een uitblijvende menstruatie, bloedverlies of een gevoel van onwel worden.
Wanneer een arts raadplegen?
Raadpleeg snel een arts als de pijn aanhoudt of erger wordt, of gepaard gaat met koorts, herhaaldelijk braken, bloed in de ontlasting of een gevoel van onwel worden.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel 112 bij extreem hevige of plotselinge buikpijn, ernstig onwel worden, bewustzijnsverlies of tekenen van een bloeding.
Lees ook: 8 mogelijke symptomen van een hartaanval bij vrouwen
Pijn met krachts- of gevoelsverlies
Pijn die gepaard gaat met plotseling krachtsverlies, verlamming of gevoelsverlies is een alarmsignaal.
Wanneer deze klachten plotseling ontstaan, vooral in het gezicht of in een arm of been, kunnen ze wijzen op een beroerte (CVA). Ook plotselinge problemen met spreken, zien of het evenwicht kunnen optreden bij een beroerte.
Er is ook een specifieke situatie die belangrijk is om te herkennen: lage rugpijn in combinatie met gevoelsverlies tussen de benen of rond de geslachtsorganen, problemen met plassen of zwakte in beide benen kan wijzen op een cauda-equinasyndroom. Dit is een medische urgentie die onmiddellijk moet worden beoordeeld.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel onmiddellijk 112 bij plotseling krachts- of gevoelsverlies, vooral wanneer dit één kant van het lichaam treft of gepaard gaat met problemen met spreken, zien of het evenwicht.
Lees ook: Hersenbloeding: oorzaak, symptomen en behandeling
Rugpijn met ongebruikelijke symptomen
De overgrote meerderheid van de gevallen van lage rugpijn is onschuldig en verbetert geleidelijk. Toch kunnen bepaalde bijkomende klachten wijzen op een gezondheidsprobleem waarvoor medisch advies nodig is of, in sommige gevallen, een dringende behandeling.
Dat is vooral het geval wanneer de rugpijn gepaard gaat met:
- koorts;
- onverklaarbaar gewichtsverlies;
- een voorgeschiedenis van kanker;
- een ernstig trauma;
- ongebruikelijke pijn die erger wordt of aanhoudt;
- krachtsverlies of gevoelloosheid in de benen;
- problemen met plassen of de stoelgang;
- gevoelsverlies tussen de benen.
Rugpijn in combinatie met plasproblemen, gevoelsverlies in het ‘rijbroekgebied’ of krachtsverlies in de benen is een medische urgentie. Dit kan wijzen op een cauda-equinasyndroom, dat bij laattijdige behandeling blijvende neurologische schade kan veroorzaken.
Wanneer een arts raadplegen?
Laat je medisch onderzoeken als de pijn aanhoudt of erger wordt, zeker wanneer een van de bovenstaande klachten optreedt.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel 112 bij plotseling krachtsverlies in de benen, ernstige plasproblemen of plotseling gevoelsverlies ter hoogte van het perineum (de zone tussen de geslachtsorganen en de anus).
Lees ook: Diverticulose en diverticulitis: Zijn divertikels van de darm gevaarlijk?
Pijn in de kuit of het bovenbeen met een gezwollen been
Pijn in de kuit of het bovenbeen kan een spierprobleem zijn, bijvoorbeeld na lichamelijke inspanning. Maar wanneer de pijn zonder duidelijke aanleiding ontstaat en slechts één been treft, kan ze soms het gevolg zijn van een diepe veneuze trombose (DVT): een bloedklonter die ontstaat in een dieper gelegen ader.
De kans op een trombose is groter wanneer de pijn gepaard gaat met zwelling van één been, een warm gevoel of roodheid, en ontstaat na langdurige immobilisatie, een operatie of een lange reis.
Het belangrijkste risico is dat de bloedklonter loskomt en naar de longen wordt meegevoerd, waar hij een longembolie kan veroorzaken.
Wanneer een arts raadplegen?
Raadpleeg snel een arts bij onverklaarbare pijn en zwelling van één been, zeker wanneer dit optreedt na een periode van langdurige immobilisatie.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel onmiddellijk 112 als beenpijn plotseling gepaard gaat met kortademigheid, pijn op de borst, een gevoel van onwel worden of bloed ophoesten.
Lees ook: Wat zijn de mogelijke oorzaken van een gezwollen knie?
Plotselinge en hevige pijn aan de teelbal
Plotselinge en hevige pijn aan een teelbal is nooit onschuldig. De meest dringende oorzaak is een teelbaltorsie: de zaadstreng die de teelbal met de bloedvaten verbindt, draait om zijn as, waardoor de bloedtoevoer naar de teelbal kan worden afgesneden. Dit kan binnen enkele uren leiden tot necrose (afsterven van weefsel). Snel handelen is daarom noodzakelijk.
De pijn ontstaat meestal plotseling en is hevig, vaak aan één kant. Ze kan gepaard gaan met zwelling, misselijkheid of braken. De teelbal kan ook hoger lijken te liggen of een ongebruikelijke positie innemen.
Een teelbaltorsie komt vooral voor bij adolescenten en jongvolwassenen, maar kan op elke leeftijd optreden.
Tijd is hierbij van groot belang: hoe sneller de behandeling wordt gestart, hoe groter de kans dat de teelbal behouden kan blijven.
Hoewel pijn aan de teelbal ook andere, minder ernstige oorzaken kan hebben, moet plotselinge en hevige pijn altijd met spoed worden onderzocht. Zonder medisch onderzoek is het namelijk niet mogelijk om de verschillende oorzaken betrouwbaar van elkaar te onderscheiden.
Wanneer dringend medische hulp zoeken?
Ga onmiddellijk naar de spoeddienst bij plotselinge en hevige pijn aan een teelbal.
Oogpijn, vooral in combinatie met verminderd zicht
Oogpijn is meestal niet ernstig, maar sommige klachten vereisen een snelle medische beoordeling. Hevige of plotselinge oogpijn in combinatie met verminderd of veranderd zicht, sterke lichtgevoeligheid of een zeer rood oog moet bijvoorbeeld als een alarmsignaal worden beschouwd.
Ernstige pijn met een rood oog, wazig zicht, lichtkringen rond lampen, hoofdpijn, misselijkheid of braken kan onder meer wijzen op een acute kamerhoekglaucoom. Dit is een oogheelkundige urgentie die snel moet worden behandeld.
Ook oogpijn na een slag of ander oogtrauma, het binnendringen van een chemische stof of een vreemd voorwerp in het oog vereist een dringende medische beoordeling.
Wanneer een arts raadplegen?
Laat je dringend onderzoeken door een oogarts of, als dat niet mogelijk is, op de spoeddienst bij plotselinge of hevige oogpijn, vooral wanneer die gepaard gaat met verminderd zicht, een rood oog of misselijkheid en braken.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel 112 bij plotseling verlies van het gezichtsvermogen, wanneer een chemische stof in het oog terechtkomt of bij een ernstig oogtrauma.
Pijn na een ernstig trauma
Na een val, ongeval of harde klap mag hevige pijn niet zomaar als een eenvoudige kneuzing worden beschouwd zonder medische beoordeling.
Afhankelijk van het getroffen lichaamsdeel kan een trauma leiden tot een breuk, letsel aan een orgaan, een inwendige bloeding of neurologische schade.
Wees extra alert bij:
- zeer hevige of toenemende pijn;
- een vervorming van een ledemaat;
- het niet normaal kunnen bewegen;
- gevoelsverlies;
- een ernstige bloeding;
- ademhalingsproblemen;
- bewustzijnsverlies of verwardheid;
- buik- of borstpijn na een trauma.
Wanneer de hulpdiensten bellen?
Bel 112 als het trauma ernstig is en gepaard gaat met bewustzijnsverlies, ademhalingsproblemen, een ernstige bloeding, verlamming of een verminderd bewustzijn.
Samengevat: wanneer met pijn naar spoeddienst?
Pijn is op zichzelf niet noodzakelijk ernstig. Vooral het plotselinge ontstaan, de intensiteit, het ongebruikelijke karakter en de klachten die ermee gepaard gaan bepalen of er reden is tot bezorgdheid.
Bel onmiddellijk 112 bij onder meer:
- plotselinge, ongebruikelijke hoofdpijn met neurologische klachten;
- pijn of druk op de borst met kortademigheid of een gevoel van onwel worden;
- plotseling krachts- of gevoelsverlies;
- rugpijn met plasproblemen of gevoelsverlies tussen de benen;
- beenpijn met plotselinge kortademigheid of pijn op de borst;
- plotselinge, hevige pijn aan een teelbal;
- zeer hevige pijn na een ernstig trauma;
- pijn die gepaard gaat met een snelle achteruitgang van de algemene toestand.
Bij twijfel over de ernst van pijn is het beter medisch advies in te winnen dan zelf de oorzaak proberen vast te stellen.
Bronnen:
https://www.belgianstrokecouncil.be
https://liguecardioliga.be
https://richtlijnen.nhg.org
https://www.belgium.be
https://liguecardioliga.be
https://richtlijnen.nhg.org
https://www.belgium.be
auteur:
Olivia Regout,
gezondheidsjournalist
