Gerelateerde artikels
Dazenbeet: symptomen en wat doen?
In dit artikel
Dazenbeet: symptomen en wat doen?
dossier
Je bent aan het wandelen of fietsen en ineens voel je een scherpe pijn in je arm of been. Even later merk je ook een rode, gezwollen plek op… Dan is de kans groot dat je gebeten bent door een daas. Zo’n beet doet vaak veel meer pijn dan een muggenbeet en kan wel enkele dagen gevoelig blijven. Hoe herken je een dazenbeet? Wat kun je doen om de pijn en de jeuk te verlichten? En wanneer ga je er best mee naar de dokter?
Wat is een daas?
Een daas is een grote vlieg die ook wel paardenvlieg, steekvlieg of brems wordt genoemd. Je ziet ze vooral op warme zomerdagen, vaak in de buurt van weilanden, bossen of water. Ze valt op door haar stevige lichaam, haar grote ogen en haar opvallende gezoem. Belangrijk om te weten: alleen de vrouwelijke daas bijt. Net als bij muggen heeft ze bloed nodig om eitjes te kunnen ontwikkelen. Mannetjesdazen leven uitsluitend van nectar.
Waarom doet een dazenbeet zoveel pijn?
Een mug kan je prikken zonder dat je het meteen merkt. Bij een daas voel je het meestal meteen. In plaats van je huid te doorprikken, maakt een daas met haar scherpe monddelen namelijk een klein sneetje. Daarna likt ze het bloed op. Dat verklaart waarom een dazenbeet zo pijnlijk is. Tijdens het bijten brengt de daas bovendien speeksel in de wonde. Dat bevat stoffen die ervoor zorgen dat je bloed minder snel stolt. Je afweersysteem reageert daarop, met als gevolg dat je huid rood wordt, opzwelt en later ook kan beginnen te jeuken. Hoe sterk die reactie is, verschilt van persoon tot persoon. Sommige mensen houden het bij een kleine rode plek, anderen krijgen na een dazenbeet een flinke zwelling die nog enkele dagen gevoelig blijft.
Wat zijn de symptomen van een dazenbeet?
© Getty Images
Een beet van een daas herken je vooral aan de onmiddellijke pijn. In tegenstelling tot een muggenbeet, die vaak pas na enkele minuten begint te jeuken, weet je bij een dazenbeet meteen hoe laat het is. Daarnaast heeft een dazenbeet één of meerdere van deze kenmerken:
- een klein bloedend wondje of oppervlakkig sneetje;
- een rode, gezwollen plek rond de beet;
- een warm of branderig gevoel;
- jeuk die na verloop van tijd ontstaat.
De zwelling kan enkele centimeters groot worden en één tot enkele dagen aanhouden. Soms blijft de plek zelfs een week gevoelig, zeker als de beet op een plaats zit waar veel beweging is, zoals je enkel of je knie.
Dazenbeet, muggenbeet of wespensteek?
Een muggenbeet jeukt meestal meer dan ze pijn doet. De bult ontstaat vaak pas enkele minuten na de beet. Een wespensteek veroorzaakt eveneens een onmiddellijke, scherpe pijn, maar daarbij zie je meestal een klein prikpunt. Bij een dazenbeet blijft eerder een oppervlakkig wondje achter, omdat de huid is opengesneden. Een tekenbeet merk je meestal helemaal niet. Die doet zelden pijn en je ontdekt ze vaak pas uren of zelfs dagen later.
Lees ook: Wat moet je doen bij een wespensteek?
Wat doen bij een dazenbeet?
Een dazenbeet geneest meestal vanzelf. Met deze tips kun je de pijn, jeuk en zwelling wel wat verlichten:
- Maak de huid schoon: Spoel de dazenbeet af met water en was de huid eventueel met een milde zeep. Heeft de wonde wat gebloed? Ontsmet ze dan voorzichtig om het risico op een infectie te verkleinen.
- Koel de beet: Een koud kompres of een icepack (gewikkeld in een doek) helpt om de pijn en de zwelling te verminderen. Houd dit ongeveer tien tot vijftien minuten tegen de huid, indien nodig enkele keren per dag.
- Begint de beet te jeuken? Een verkoelende gel of een crème tegen insectenbeten kan verlichting geven. Bij een hevige plaatselijke reactie kunnen ook een antihistaminicum of een milde cortisonecrème helpen. Je huisarts of apotheker kan je hierover adviseren.
- Probeer niet te krabben: Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar krabben beschadigt de huid nog meer. Daardoor krijgen bacteriën meer kans om binnen te dringen en kan de beet ontsteken.
Is een dazenbeet gevaarlijk?
Een dazenbeet geneest meestal vanzelf binnen enkele dagen. Toch kan de huid soms ontsteken. Dat gebeurt meestal wanneer bacteriën via het wondje binnendringen, bijvoorbeeld nadat je aan de beet hebt gekrabd. Let daarom op de volgende signalen:
- de roodheid of zwelling wordt na twee à drie dagen steeds groter;
- de huid voelt erg warm aan;
- er komt pus uit de wond;
- de pijn neemt toe in plaats van af;
- je krijgt koorts of voelt je ziek.
Merk je een of meer van deze symptomen op? Neem dan contact op met je huisarts. Soms is een behandeling met antibiotica nodig.
Lees ook: Jeuk (pruritus) met huiduitslag: mogelijke oorzaken
Allergische reactie bij een dazenbeet?
De meeste mensen krijgen na een dazenbeet alleen een plaatselijke reactie: een rode, pijnlijke en gezwollen plek die na enkele dagen vanzelf verdwijnt. Bij sommige mensen kan die zwelling wel behoorlijk groot zijn. Dat is vervelend, maar het betekent niet noodzakelijk dat je allergisch bent. Een ernstige allergische reactie op een dazenbeet is zeldzaam, maar het kan wel voorkomen. Zoek onmiddellijk medische hulp of bel de hulpdiensten bij:
Dat kunnen tekenen zijn van een ernstige allergische reactie (anafylaxie), die snel behandeld moet worden. Lees ook: Anafylactische shock: ernstige allergische reactie |
Kunnen dazen ziektes overbrengen?
Dazen kunnen bij dieren bepaalde ziekteverwekkers overbrengen, maar bij mensen gebeurt dat in onze regio nauwelijks. Reis je naar bepaalde tropische of subtropische gebieden? Dan kunnen sommige soorten steekvliegen wel betrokken zijn bij de overdracht van infectieziekten. Maar een dazenbeet die je in België oploopt, is meestal alleen pijnlijk en vervelend.
Hoe een dazenbeet voorkomen?
Dazen zijn snelle vliegers en behoorlijk volhardend. Je kunt een dazenbeet dus niet altijd voorkomen, maar je kunt het risico wel verkleinen met deze tips:
- Draag tijdens wandelingen of fietstochten in de natuur een lange broek en kleding met lange mouwen. Kies bij voorkeur voor lichtgekleurde kleding, want donkere kleuren trekken dazen sterker aan.
- Een insectenwerend middel met DEET kan helpen, al biedt het geen volledige bescherming. Ben je in de buurt van weilanden, bossen of stilstaand water? Dan is het extra verstandig om je goed te beschermen, zeker op warme, windstille dagen. Want dan zijn dazen het actiefst.
- Blijft er een daas rond je hangen? Dan laat ze zich meestal niet zomaar verjagen. Dazen worden aangetrokken door lichaamswarmte, uitgeademde koolstofdioxide en beweging. Bescherm daarom zoveel mogelijk je onbedekte huid en zoek, als het kan, een winderige plek op. Dazen vliegen minder graag waar er veel wind is.
Samengevat
Een dazenbeet doet vaak meteen pijn, maar meestal geneest ze ook vanzelf. Met enkele eenvoudige maatregelen – de beet schoonmaken, koelen en zo weinig mogelijk krabben – kun je de klachten vaak goed onder controle houden. Blijft de zwelling toenemen, raakt de huid ontstoken of krijg je last van benauwdheid of een ernstige allergische reactie? Dan ga je best langs bij de dokter.
Bronnen:
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
