Blote enkels in de winter: is dat ongezond?

Ook in de winter zie je ze overal: blote enkels, zelfs als het koud en guur is. Het is een modetrend die al jaren meegaat, maar waar velen zich toch vragen bij stellen. Kan dat eigenlijk kwaad? Word je er sneller ziek van of is het vooral een hardnekkige fabel? Het korte antwoord: blote enkels maken je niet automatisch ziek. Maar zo simpel is het niet.

Je wordt niet verkouden of grieperig door kou alleen. Verkoudheid en griep worden veroorzaakt door virussen, niet door lage temperaturen. Het is wel wetenschappelijk bewezen dat kou invloed kan hebben op hoe je lichaam omgaat met die virussen. Bij lage temperaturen vernauwen de bloedvaten in je huid, ook ter hoogte van je enkels en voeten. Dat is een normale reactie van je lichaam om warmte vast te houden. Maar doordat er minder bloed naar die zones stroomt, worden er ook minder afweercellen aangevoerd. Gevolg: je lokale afweer wordt tijdelijk minder efficiënt. Daardoor kunnen virussen die al aanwezig zijn soms makkelijker toeslaan.

Je enkels zijn extra gevoelig voor kou omdat de huid daar relatief dun is en er weinig isolerend vetweefsel zit. Bovendien zijn ze bij bepaalde kledingkeuzes, zoals cropped pants en capribroeken, sneller blootgesteld aan koude lucht. Als je enkels afkoelen, vernauwen de bloedvaten zich om warmte vast te houden. Daardoor neemt de doorbloeding in dat gebied af, wat kan zorgen voor koude voeten, stijve kuiten of een onbehaaglijk gevoel. Dat is een normale fysiologische reactie op kou en vooral een kwestie van comfort. Van een echt gezondheidsprobleem is hier geen sprake.

Ja. Even kort buiten zijn met blote enkels is voor gezonde mensen meestal geen probleem. Bij langdurige blootstelling aan koude, natte of winderige omstandigheden kan je wel klachten krijgen, zoals koude of gevoelloze voeten of stijve enkels en kuiten. Mensen met doorbloedingsproblemen, diabetes, reuma of een verminderde weerstand zijn extra gevoelig en doen er goed aan om hun enkels warm te houden.

Blote enkels zijn vooral een stijlkeuze en zijn op zich niet nadelig voor je gezondheid. Toch zijn er situaties waarin het gewoon comfortabeler en verstandiger is om je enkels warm te houden. Dat geldt bijvoorbeeld als je langere tijd buiten bent, bij regen, sneeuw of felle wind, als je merkt dat je snel afkoelt of al wat verkouden of vermoeid bent. Ook bij medische aandoeningen die de doorbloeding beïnvloeden, is extra warmte aangewezen.