Gerelateerde artikels
Jongdementie: symptomen, oorzaak en diagnose
In dit artikel
Jongdementie: symptomen, oorzaak en diagnose
dossier
We spreken van jongdementie – ook wel dementie op jonge leeftijd genoemd – bij dementie voor de leeftijd van 65 jaar. In België gaat het naar schatting om zo’n 9.000 à 11.000 personen. De symptomen van jongdementie verschijnen meestal tussen de leeftijd van 40 en 65 jaar, al zijn er ook uitzonderlijke gevallen bij twintigers of zelfs kinderen. Omdat dementie vooral wordt geassocieerd met ouderen, wordt jongdementie vaak over het hoofd gezien. De gevolgen zijn nochtans ingrijpend.
Jongdementie: oorzaak en diagnose
Symptomen van jongdementie zijn geheugenverlies en gedragsveranderingen
Dementie is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen waarbij het cognitief functioneren van mensen progressief achteruitgaat. Bij oudere personen is in twee op de drie gevallen alzheimer de oorzaak. Bij jongdementie ligt dat anders: slechts één op de drie jongere patiënten heeft alzheimer.
Andere vormen van dementie komen bij jongere mensen vaker voor. Denk aan:
- Frontotemporale dementie
- Lewy Bodies dementie
- Vasculaire dementie
- Dementie bij parkinson
Omdat artsen bij jongere patiënten vaak niet meteen aan dementie denken, duurt het gemiddeld vierënhalf jaar voor de juiste diagnose wordt gesteld. In bijna de helft van de gevallen krijgen mensen aanvankelijk een verkeerde diagnose, zoals een depressie, burn-out, stress, relatieproblemen of een midlifecrisis.
Lees ook: Welke soorten dementie zijn er?
Is jongdementie erfelijk?
Jongdementie kan erfelijk zijn, maar in de meeste gevallen is dat niet zo. Erfelijkheid speelt wel vaker een rol dan bij dementie op oudere leeftijd, vooral bij zeldzame vormen. Dementie ontstaat door ophoping van eiwitten in de hersenen, waardoor zenuwcellen afsterven. In sommige gevallen zijn genetische afwijkingen de oorzaak, en dan is er vaak sprake van een autosomaal dominant patroon waarbij kinderen 50% kans hebben om de ziekte te erven. Hoe vroeger de ziekte begint, hoe groter de kans op een erfelijke oorzaak, maar zulke erfelijke vormen blijven zeldzaam.
Symptomen van jongdementie
Geheugenproblemen zijn een belangrijk symptoom van jongdementie. Zo vergeten mensen vaak afspraken of raken ze de draad kwijt tijdens gesprekken. Maar bij veel patiënten zijn gedrags- en karakterveranderingen nog opvallender.
Symptomen van jongdementie kunnen zijn:
- Ongepast of ongeremd gedrag
- Verminderde zelfzorg of apathie
- Gebrek aan empathie of sociaal inzicht
- Starheid in denken en handelen
- Oriëntatiestoornissen
- Moeilijkheden met taal of het bedienen van toestellen
De cognitieve achteruitgang gaat bij jongdementie meestal sneller dan bij ouderen. Jongere patiënten zijn zich vaak ook beter bewust van wat er met hen gebeurt, wat kan leiden tot intense frustratie, verdriet en gevoelens van machteloosheid.
Lees ook: Kan de juiste voeding dementie voorkomen?
De impact van jongdementie op het dagelijks leven
De gevolgen van jongdementie zijn meestal groter dan bij dementie op latere leeftijd. Jongeren staan vaak nog midden in het leven: ze werken, hebben een actief sociaal leven, zijn ouders van jonge kinderen en dragen financiële verantwoordelijkheden, zoals hypotheken of leningen.
De ziekte zet dus niet alleen druk op het mentale en fysieke welzijn van de patiënt, maar heeft ook een grote impact op het gezin en de financiële situatie. Voor mantelzorgers en familieleden betekent het vaak een volledige herorganisatie van het dagelijks leven.
Lees ook: Wat is het verschil tussen dementie en alzheimer?
Bronnen:
https://www.jongdementie.be
https://www.alzheimerliga.be
http://www.dementie.be
https://www.uzleuven.be
https://www.alzheimer-nederland.nl
auteur:
Andy Furniere,
gezondheidsjournalist
