ad

Varicella of windpokken: moet u zich laten vaccineren?

Laatst bijgewerkt: mei 2017
123-kind-windpokken-varicella-04-17.jpg

nieuws De Hoge Gezondheidsraad heeft nieuwe aanbevelingen gepubliceerd over de vaccinatie tegen windpokken of varicella bij kinderen, jongeren en personen met verhoogd risico.
• In die aanbeveling zegt de Hoge Gezondheidsraad dat het varicellavaccin zeer goed beschermt tegen de ziekte en veilig is.  De Raad beveelt universele vaccinatie nog niet aan omdat eerst nog een aantal voorwaarden moeten worden vervuld.  
• Ouders die hun jonge kind willen laten vaccineren, moeten die vaccinatie dus zelf betalen. 
• Verder beveelt de Raad aan dat alle jongeren, iedereen die professioneel of familiaal in contact komt met jonge kinderen en vrouwen die zwanger willen worden, en die als kind geen windpokken hebben gehad, zich laten vaccineren.

Wat zijn windpokken?
Varicella of windpokken (waterpokken) wordt veroorzaakt door het varicella zoster virus (VZV). Dit virus veroorzaakt ook gordelroos of zona. Daardoor kunt u als volwassene met gordelroos uw kind besmetten met windpokken.
Het virus wordt overgedragen via druppels in de lucht bij hoesten of niezen, en het vocht in de blaasjes
Windpokken zijn erg besmettelijk. De ziekte is besmettelijk vanaf twee dagen voordat de uitslag zichtbaar is, totdat de blaasjes ingedroogd zijn. De kans is erg groot dat er al andere kinderen besmet zijn voordat u ziet dat een kind windpokken heeft.
Op de leeftijd van 8 jaar hebben 90 procent van de kinderen in België windpokken doorgemaakt.

De symptomen van windpokken zijn:
• huiduitslag op de romp die zich verspreidt naar het gezicht en het hoofd. De huiduitslag ontwikkelt zich tot duidelijk zichtbare blaasjes, die opdrogen en waar korstjes op komen. Als het kind er niet aan krabt, vallen de korstjes af zonder littekens achter te laten;
• koorts;
• hoofdpijn;
• hoesten;
• jeuk.

Zijn windpokken gevaarlijk?
Bijna iedereen krijgt als kind windpokken. Het is een typische kinderziekte. Kinderen genezen meestal na enkele dagen zonder enige nawerking.
• Het is belangrijk om krabben te voorkomen, want zo ontstaan er littekens of infecties.
• Alhoewel windpokken beschouwd wordt als een eerder goedaardige aandoening, zijn verwikkelingen niet zeldzaam. Men schat dat er in België jaarlijks ca. 1000 hospitalisaties zijn ten gevolge van windpokken, met 1 à 2 sterfgevallen per jaar.
De meeste complicaties en hospitalisaties komen voor bij voorheen gezonde kinderen. In een recente Belgische studie bij meer dan 500 gehospitaliseerde kinderen met windpokken, waren bacteriële surinfecties, neurologische complicaties (zoals koortsstuipen, een hersen- of hersenvliesontsteking) en longontsteking de meest frequente verwikkelingen.
• Pasgeborenen van wie de moeder in de periode rond de bevalling windpokken heeft gekregen, kunnen levensgevaarlijk ziek worden.
• Voor mensen met een verminderde immuniteit (omwille van chemotherapie, radiotherapie of een behandeling met corticoïden) kan varicella tot levensgevaarlijke complicaties leiden.
• Na genezing bent u levenslang tegen varicella beschermd. Na de infectie blijft het virus echter verborgen in het lichaam aanwezig. Op latere leeftijd kan het terug geactiveerd worden en zona veroorzaken.

Waarom vaccineren?
Vaccinatie tegen windpokken is veilig en beschermt tegen zowel de ziekte zelf als tegen doorbraakinfecties. In landen waar veralgemeende vaccinatie werd ingevoerd, werd een substantiële daling van het aantal varicellagevallen en varicella gerelateerde hospitalisatie en mortaliteit gezien, ook bij de niet-gevaccineerde populatie.
Alhoewel de Hoge Gezondheidsraad overtuigd is van de voordelen van vaccinatie tegen windpokken, beveelt de Raad momenteel niet aan om alle kinderen te vaccineren en de vaccinatie op te nemen in het gratis vaccinatieprogramma. Dat heeft vooral te maken met een aantal praktische en financiële overwegingen.
• Om de varicellavaccinatie op te nemen in het gratis vaccinatieprogramma moet het huidige vaccinatieschema namelijk aangepast worden (ofwel een extra-vaccinatiemoment ofwel de huidige toediening van de tweede dosis van het vaccin tegen mazelen-bof-rubella vervroegen).
• Bovendien moeten de Gemeenschappen extra geld vrijmaken voor deze vaccinatie.

Wie laat zich toch het best vaccineren?
In afwachting dat de vaccinatie tegen windpokken wordt opgenomen in het gratis vaccinatieprogramma voor zuigelingen, beveelt de Hoge Gezondheidsraad de vaccinatie toch aan voor volgende groepen.

1. Kinderen van 12 maanden die nog geen windpokken hebben gehad.
Volgens de Hoge Gezondheidsraad moeten ouders individueel beslissen of ze hun kind laten vaccineren tegen windpokken. U moet hiervoor naar uw huisarts of pediater, want dit vaccin wordt niet toegediend door Kind & Gezin.
• Voor een volledige vaccinatie zijn twee dosissen nodig.
• De eerste dosis mag ten vroegste vanaf de leeftijd van 12 maanden toegediend worden, en wordt bij voorkeur voor de leeftijd van 18 maanden toegediend.
• Voor die eerste dosis wordt het best het monovalente varicellavaccin gebruikt omdat dit minder bijwerkingen veroorzaakt (zie verder).
• Dit monovalente vaccin mag niet samen met het vaccin tegen mazelen-bof-rubella (MMR-VaxPro), toegediend worden (vanwege het risico op bijwerkingen, zie verder).
Indien uw kind het MMR-VaxPro vaccin heeft gekregen (normaal wordt dit door Kind & Gezin op de leeftijd van 12 maanden toegediend), dan moet minstens één maand gewacht worden voor het varicellavaccin wordt toegediend (dus tot de leeftijd van 13 maanden).
• De tweede dosis van het varicellavaccin mag ten vroegste 4 à 6 weken na de eerste dosis toegediend worden.

2. Jongeren en volwassenen die als kind geen windpokken hebben gehad.
• Alle jongeren (+ 16 jaar) en jongvolwassenen die als kind geen windpokken hebben gehad.
• Iedereen die in de gezondheidssector werkt en als kind geen windpokken heeft gehad.
• Iedereen die als kind geen windpokken heeft gehad en die in contact komt met jonge kinderen of met patiënten met een immuunstoornis.
• Alle vrouwen met kinderwens die als kind geen windpokken hebben gehad.
Om te weten of u de windpokken hebt gehad en dus immuun bent, wordt het best een bloedtest gedaan voor u zich laat vaccineren. Die bloedtest is gratis. Indien daaruit blijkt dat u immuun bent, is vaccinatie uiteraard niet meer nodig.

3. Vaccinatie wordt ook aangeraden voor iedereen vanaf de leeftijd van één jaar die geen windpokken heeft gehad en bij wie na contact met het varicella-zostervirus (windpokken of zona) een ernstig verlopende infectie zou kunnen optreden. Dit betreft onder meer mensen die een orgaantransplantatiezullen ondergaan, mensen die zullen behandeld worden met immuunonderdrukkende geneesmiddelen en mensen bij wie de milt verwijderd moet worden (electieve splenectomie). De vaccinatie moet dan gebeuren voor de transplantatie en de immuunonderdrukkende behandeling.

4. Vaccinatie is ook nuttig voor iemand die als kind geen windpokken heeft gehad en die in contact is gekomen met een geïnfecteerde persoon. De vaccinatie gebeurt dan het best binnen de drie dagen na het contact.

Wie mag zich niet laten vaccineren?
Het varicellavaccin is een levend afgezwakt vaccin. In het dergelijk vaccin is het virus (in dit geval het varicellavirus) nog levend maar in sterk verzwakte vorm aanwezig. Daardoor is zijn ziekmakend vermogen veel kleiner dan de natuurlijke ziektekiem die ‘in het wild’ voorkomt en de ziekte veroorzaakt. Een ander voorbeeld van zo'n levend afgezwakt vaccin is het vaccin tegen mazelen-bof-rubella.

Levend afgezwakte vaccins mogen niet toegediend aan:
• zwangere vrouwen: zwangerschap wordt het best vermeden tot één maand na vaccinatie;
• aan personen met een sterk verminderde immuniteit, bijvoorbeeld door een behandeling met immuunonderdrukkende geneesmiddelen.
Bij hen bestaat namelijk het risico dat het afgezwakte virus hetzelfde effect zou kunnen hebben als een infectie met het ‘wilde virus’.

Heeft het vaccin bijwerkingen?
Het vaccin kan bijwerkingen hebben.
• De belangrijkste bijwerking na vaccinatie is lichte koorts. Dit komt vooral voor bij het vierwaardige vaccin (Priorix Tetra Mazelen-Bof-Rubella-Varicella).
• Wanneer het vierwaardige vaccin (Priorix Tetra) wordt toegediend aan kinderen tussen 1 en 2 jaar, bestaat er een licht verhoogd risico op koortsstuipen in de 7 tot 10 dagen na toediening van de eerste dosis van het vaccin. Deze bijwerking treedt op bij 7 à 9 per 10.000 kinderen. Daarom wordt aangeraden om voor de eerste vaccindosis bij kinderen het monovalente vaccin (Varilrix of Provarivax) te gebruiken.
Lichte pijn en zwelling op de injectieplaats komt voor bij een op drie patiënten.
• Op waterpokken of mazelen gelijkende huidslag (bij 2 tot 6 % van de vaccinaties, vooral met het vierwaardige vaccin).
Wanneer een gevaccineerde persoon na vaccinatie huiduitslag krijgt, moet deze elk contact vermijden met mensen met een verminderde immuniteit.

Hoeveel kost het varicellavaccin?
• Er bestaan twee monovalente varicellavaccins: Provarivax (kost 52,52 euro) en Varilrix (48,34 euro).
• Het vierwaardige vaccin Priorix Tetra (tegen mazelen-bof-rubella-varicella) kost 63,93 euro.

Een volledige vaccinatie bestaat uit twee dosissen. De vaccins worden (momenteel) niet terugbetaald door de ziekteverzekering.
Sommige ziekenfondsen betalen een deel van de kostprijs van het vaccin terug. Informeer bij uw ziekenfonds of u daarvoor in aanmerking komt.

Bronnen:
http://www.health.belgium.be/nl/advies-9212-varicella
https://www.kindengezin.be/gezondheid-en-vaccineren/ziek/windpokken/




ad


pub