Lijst voor het FODMAP-dieet: wat mag je wel en niet eten?

dossier Een opgeblazen buik na het eten, vervelende krampen of een onregelmatige stoelgang... Soms lijkt het alsof je darmen op alles reageren. Herkenbaar? Dan is het FODMAP-dieet misschien iets voor jou. Je schrapt tijdelijk bepaalde koolhydraten om uit te zoeken op welke voeding je darmen reageren. Vooral bij mensen met het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) kan dat helpen. Hoe werkt het FODMAP-dieet en wat kan je dan het best eten?

Lees ook: Helpt het FODMAP-dieet bij prikkelbaredarmsyndroom?

Getty_fodmapdieet_kip_2026.jpg

© Getty Images

Lees ook: 10 mogelijke oorzaken van een opgeblazen buik

Wat zijn FODMAP’s?

FODMAP’s zijn bepaalde koolhydraten die in heel wat voedingsmiddelen zitten. De naam is een afkorting van Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols. Daaronder vallen onder meer fructose (vruchtensuiker), lactose (melksuiker), fructanen en bepaalde zoetstoffen, zoals sorbitol. Ons lichaam neemt deze koolhydraten niet altijd volledig op in de dunne darm. Ze trekken dan extra vocht aan en komen deels in de dikke darm terecht. Daar breken darmbacteriën ze af, waardoor er gassen ontstaan. Heb je gevoelige darmen, dan kan je daardoor last krijgen van buikpijn, krampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid, diarree of constipatie. Dat wil echter niet zeggen dat FODMAP’s sowieso ongezond zijn. Sommige zijn zelfs goed voor je darmflora. Je hoeft ze dus zeker niet zomaar allemaal van je menu te schrappen.

Lees ook: Koolhydraten: glucose, dextrose, fructose, lactose, sucrose en sacharose

FODMAP-dieet: voor wie?

Vooral mensen met het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) kunnen baat hebben bij het FODMAP-dieet. Bij sommigen helpt het om klachten zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel en winderigheid te verminderen. Het werkt alleen niet bij iedereen en geneest PDS ook niet. Bij een lactose- of fructose-intolerantie hoef je meestal niet het hele FODMAP-dieet te volgen. Dan kan je je beter beperken tot het aanpassen van de voeding die bij jou klachten uitlokt.

Heb je vaak darmklachten, maar weet je niet goed waar ze vandaan komen? Bespreek ze dan eerst met je huisarts. Die kan onderzoeken wat er aan de hand is en samen met jou bekijken of het FODMAP-dieet een goede keuze is. Zeker als je bloed in je stoelgang opmerkt, onverklaarbaar gewicht verliest of ‘s nachts wakker wordt van diarree, is verder onderzoek belangrijk. Het FODMAP-dieet is bovendien niet voor iedereen geschikt. Als je al erg beperkt eet, ondergewicht hebt of een eetstoornis hebt (gehad), moet je extra voorzichtig zijn. Wil je het dieet proberen? Doe dat dan bij voorkeur onder begeleiding van een gespecialiseerde diëtist.

Lees ook: Hoe kan je weten of je lactose-intolerant bent?

Lijst: welke voedingsmiddelen bevatten veel FODMAP’s?

FODMAP’s zitten in heel wat voedingsmiddelen, van fruit en groenten tot zuivel en graanproducten. In de tabel vind je enkele voorbeelden, samen met alternatieven die minder FODMAP’s bevatten. De lijst is niet volledig, maar helpt je alvast op weg.

Voedingsmiddelen met veel FODMAP's Alternatieven met weinig FODMAP's
Fruit:
Appel, peer, mango, nectarine, watermeloen
Kiwi, sinaasappel, aardbeien, blauwe bessen, ananas
Groenten:
Ui, knoflook, bloemkool, spruitjes, champignons, prei, asperges
Wortel, komkommer, courgette, spinazie, boerenkool, aubergine
Peulvruchten:
Grote porties bonen, linzen en kikkererwten
Stevige tofu, kleine porties uitgelekte linzen of kikkererwten uit blik
Melk:
Gewone melk en geitenmelk
Lactosevrije melk en amandelmelk
Yoghurt en plattekaas:
Gewone yoghurt, plattekaas
Lactosevrije yoghurt en lactosevrije plattekaas
Kaas:
Lactoserijke verse kazen, zoals ricotta, en grotere porties roomkaas
Harde en gerijpte kazen zoals parmezaan, cheddar en gouda, maar ook brie en camembert in geschikte porties
Brood en graanproducten:
Veel tarwe- en roggeproducten
Rijst, quinoa, havermout, FODMAP-arm glutenvrij brood
Pasta en andere zetmeelproducten:
Gewone tarwepasta, couscous
Rijstnoedels, rijstpasta, aardappelen
Noten:
Cashewnoten, pistachenoten
Walnoten, macadamianoten, pindanoten
Zoetmiddelen:
Honing, agavesiroop
Gewone suiker, ahornsiroop
Suikervrije producten:
Producten met sorbitol, mannitol, maltitol of xylitol
Producten zonder deze zoetstoffen

Goed om te weten:

  • Een FODMAP-arm dieet is niet hetzelfde als glutenvrij eten. Bij tarwe en rogge gaat het vooral om de fructanen, niet om de gluten. Omgekeerd zijn ook niet alle glutenvrije producten automatisch FODMAP-arm.
  • De hoeveelheid die je eet, speelt een belangrijke rol. Een kleine portie van een bepaald voedingsmiddel kan weinig FODMAP’s bevatten, terwijl een grotere portie er juist veel bevat. Bovendien reageert niet iedereen op dezelfde voedingsmiddelen.

Lees ook: Wat is gezonder: ahornsiroop, agavesiroop of honing?

Hoe werkt het FODMAP-dieet?

Het FODMAP-dieet bestaat uit drie stappen:

1. Tijdelijk minder FODMAP’s eten

De eerste twee tot zes weken vervang je voedingsmiddelen met veel FODMAP’s door alternatieven met weinig FODMAP’s. Je kijkt of je daardoor minder last hebt van bijvoorbeeld buikpijn, krampen of een opgeblazen gevoel.

2. Voedingsmiddelen één voor één opnieuw introduceren

Zijn je klachten verminderd? Dan voeg je de verschillende FODMAP-groepen één voor één weer toe aan je voeding. Je test bijvoorbeeld eerst hoe je reageert op lactose en daarna op fructose. Daarbij bouw je de porties geleidelijk op. Zo ontdek je waar je darmen op reageren en hoeveel je van een bepaald voedingsmiddel kan verdragen.

3. Je voeding afstemmen op wat je verdraagt

Daarna pas je je voeding aan op basis van wat je goed verdraagt. Producten waar je geen last van krijgt, kan je weer gewoon eten. Alleen wat bij jou klachten veroorzaakt, beperk je indien nodig. Het is dus niet de bedoeling om alle FODMAP’s voorgoed te vermijden. De eerste fase is tijdelijk. Het uiteindelijke doel is zo gevarieerd mogelijk kunnen eten, met zo weinig mogelijk darmklachten.

Lees ook: Zijn bonen uit blik en gedroogde bonen gezond?

Kan je zelf met het FODMAP-dieet beginnen?

Het dieet vraagt behoorlijk wat aanpassingen. Zonder begeleiding loop je het risico dat je onnodig veel voedingsmiddelen schrapt en zo te weinig vezels, calcium of andere belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgt. Ook de samenstelling van je darmflora kan veranderen. Daarom volg je het FODMAP-dieet het best onder begeleiding van een diëtist die ervaring heeft met het prikkelbare darmsyndroom en FODMAP’s.

Een voedings- en klachtendagboek kan daarbij helpen. Schrijf op wat en hoeveel je eet en of je daarna klachten krijgt. Zo ontdek je makkelijker waar je darmen op reageren. Ook de Monash University FODMAP Diet App is een handig hulpmiddel. Je kan er opzoeken hoeveel FODMAP’s bepaalde voedingsmiddelen bevatten en welke porties geschikt zijn.

Bronnen:
https://www.monashfodmap.com
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
https://www.nice-info.be
https://www.voedingscentrum.nl
https://gbiomed.kuleuven.be

auteur: Josefien De Bock, gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: november 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram

[ X ]

Blijf op de hoogte!

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.



Nee, bedankt