Hoe gezond is cacaopoeder?

In dit artikel

Is cacaopoeder gezond?
Zijn er ook nadelen aan cacaopoeder?
Rauw cacaopoeder vs. bewerkt cacaopoeder
Zo gebruik je cacaopoeder

dossier

Een kop warme chocolademelk, een schep cacao in je smoothie of een stukje pure chocoladetaart: cacao is voor veel mensen pure verwennerij. Je hoort vaak dat cacao ook gezond kan zijn. Dat klopt inderdaad, al is er een groot verschil tussen rauwe cacao, puur cacaopoeder en de sterk bewerkte varianten die vaak in chocoladedranken of desserts zitten. Hoe gezond is cacaopoeder eigenlijk en hoe kan je het zelf gebruiken?

Lees ook: Waarom is chocolade volgens de wetenschap het allerlekkerste wat er is?

Is cacaopoeder gezond?

Cacao wordt gemaakt van de bonen van de cacaoboom (Theobroma cacao). Die zitten van nature vol stoffen die een positief effect kunnen hebben op je gezondheid.

Rijk aan antioxidanten

Cacao staat bekend als een van de meest antioxidantenrijke voedingsmiddelen. Vooral polyfenolen, een groep plantaardige antioxidanten, spelen daarbij een belangrijke rol. Uit onderzoek blijkt dat cacao een hoge concentratie van deze antioxidanten bevat. Vooral rauwe cacao en pure chocolade met een hoog cacaogehalte bevatten er veel van. In cacao gaat het vooral om flavanolen. Die helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve stress, een proces dat kan bijdragen aan veroudering en verschillende chronische aandoeningen.

Lees ook: Glutathion: de krachtige beschermer tegen oxidatieve stress

Cacaoflavanolen worden ook in verband gebracht met mogelijke voordelen voor hart en bloedvaten. Volgens onderzoek kunnen ze bijvoorbeeld helpen om de bloedvaten te ontspannen en de doorbloeding te verbeteren. Sommige studies wijzen ook op een lichte verlaging van de bloeddruk.

Dat betekent niet dat cacao een geneesmiddel is. Het mogelijke effect blijft relatief klein en maakt vooral deel uit van een breder geheel van gezonde voeding, voldoende beweging, slaap en een gezonde levensstijl. Met andere woorden: een lepel cacao kan een gezond voedingspatroon aanvullen, maar vervangt uiteraard geen medische behandeling.

Lees ook: De impact van chocolade op diabetes type 2

Bron van mineralen

Puur cacaopoeder bevat ook verschillende mineralen, zoals magnesium, ijzer, kalium en koper. Magnesium is bijvoorbeeld belangrijk voor de werking van de spieren, de zenuwen en het energiemetabolisme. Cacao behoort zelfs tot de rijkere voedingsbronnen van dit mineraal. Dat betekent natuurlijk niet dat cacao een volwaardige vervanger is van andere mineralenrijke voedingsmiddelen, maar het kan wel een mooie aanvulling zijn binnen een gevarieerde en gezonde voeding.

Zijn er ook nadelen aan cacaopoeder?

Hoewel cacao gezond kan zijn, is het geen wondermiddel. Enkele aandachtspunten:

Cafeïne en theobromine: Cacao bevat kleine hoeveelheden cafeïne en theobromine. Bij gevoelige mensen kan dat leiden tot nervositeit of slaapproblemen, vooral bij grote hoeveelheden.
Zware metalen: Cacaoplanten nemen via de bodem soms kleine hoeveelheden metalen op, zoals cadmium. Dat komt van nature in de bodem voor in bepaalde regio’s waar cacao wordt geteeld. De Europese voedselregels leggen echter strikte limieten op voor cacao- en chocoladeproducten. Bij normale consumptie vormt dit dus doorgaans geen gezondheidsrisico.
Suiker in chocoladeproducten: Cacaopoeder zelf bevat geen toegevoegde suiker. Maar in veel chocoladeproducten, chocoladedranken en desserts wordt vaak veel suiker toegevoegd. Daardoor worden ze minder gezond. Daarom blijft het belangrijkste advies: geniet met mate en kies bij voorkeur pure cacao.

Rauw cacaopoeder vs. bewerkt cacaopoeder

Niet alle cacao is hetzelfde. Het verschil zit vooral in de mate van verwerking.

Rauw cacaopoeder

Rauwe cacao wordt zo weinig mogelijk verhit of bewerkt. Daardoor blijven meer van de natuurlijke antioxidanten behouden. Rauw cacaopoeder heeft een intensere, wat bitterdere smaak en is vaak biologisch geproduceerd. Je kan het kopen in biowinkels, natuurvoedingszaken, sommige supermarkten en online webshops.

Puur cacaopoeder

Dit is het klassieke ongezoete cacaopoeder dat je in de meeste supermarkten vindt. Het wordt gemaakt door cacaobonen te verwerken en daarna een groot deel van de cacaoboter uit de massa te persen. In tegenstelling tot rauwe cacao wordt puur cacaopoeder meestal verhit en verder verwerkt. Daardoor kan het gehalte aan bepaalde antioxidanten wat lager liggen dan bij rauwe cacao. Dat betekent niet dat het ongezond is, want ook gewoon cacaopoeder bevat nog steeds heel wat antioxidanten en mineralen. Kies bij voorkeur 100% cacaopoeder en vermijd varianten met toegevoegde suiker.

Lees ook: Hoe kan je verborgen suikers herkennen?

Gesuikerde of sterk bewerkte cacao

Instant chocoladedranken en sommige cacaomixen bevatten vaak veel toegevoegde suiker, soms melkpoeder en ook aroma’s of andere additieven. In dergelijke producten zit soms zelfs meer suiker dan cacao. Zo verlies je veel mogelijke gezondheidsvoordelen. Kortom: hoe puurder de cacao, hoe beter.

Lees ook: Ultrabewerkte voeding: hoe herkennen? (voorbeelden)

Zo gebruik je cacaopoeder

Cacaopoeder is verrassend veelzijdig. Met een kleine hoeveelheid geef je gerechten meteen een rijke chocoladesmaak.

In smoothies: Voeg een theelepel cacao toe aan een smoothie met bijvoorbeeld banaan, amandelmelk, havermout of pindakaas. Zo krijg je een chocoladesmaak zonder extra suiker.
In yoghurt of havermout: Een snufje cacao in yoghurt, kwark of havermout maakt je ontbijt meteen wat rijker van smaak.
Warme chocolademelk (de gezondere versie): Meng 1 theelepel puur cacaopoeder, warme melk of plantaardige drank en een beetje honing of dadelstroop. Zo maak je een minder suikerrijke chocolademelk dan de kant-en-klare varianten, en minstens even lekker!
In gezonde desserts: Cacaopoeder werkt goed in energy balls, bananenbrood, chiapudding, homemade chocolademousse met avocado… Een kleine tip uit de keuken: een snufje zout (bijvoorbeeld zeezout) kan de chocoladesmaak extra versterken.