Gerelateerde artikels
Skiduim: pijn en zwelling aan binnenkant duim
In dit artikel
Skiduim: pijn en zwelling aan binnenkant duim
dossier
De skiduim is een van de meest voorkomende handletsels bij wintersport. Het gaat om een scheur ter hoogte van het MCP-1-gewricht aan de basis van de duim. Omdat de pijn soms meevalt, wordt een skiduim niet altijd meteen ernstig genomen of verward met een verstuikte duim. Toch kan een onbehandelde skiduim leiden tot blijvende instabiliteit, pijn bij het grijpen en vroegtijdige slijtage van het duimgewricht. Daarom is het belangrijk om het letsel tijdig te herkennen en te behandelen.
Wat is een skiduim?
© Getty Images / een skiduim geeft pijn aan de binnenkant van de duim
Een skiduim is een blessure aan de ulnaire collaterale band (UCL) aan de binnenzijde van de duim. Die band zorgt voor stabiliteit wanneer je iets vastgrijpt of kracht zet met je duim. Bij een skiduim raakt deze band uitgerekt of gescheurd, waardoor de duim zijwaarts kan wegklappen. Het letsel situeert zich ter hoogte van het MCP-1-gewricht. Dat is het metacarpofalangeale gewricht van de duim, ofwel het eerste knokkelgewricht aan de basis van de duim. Dit gewricht gebruik je om te grijpen en te knijpen.
De naam “skiduim” komt van de manier waarop het letsel meestal ontstaat, namelijk bij een val met een skistok in de hand, waarbij de duim plots naar buiten wordt geduwd. Maar deze blessure kan ook ontstaan bij andere sporten of ongelukken waarbij de duim plots onder druk komt te staan.
Lees ook: Ski-ongeval: veel voorkomende blessures
Is een skiduim hetzelfde als gamekeeper’s thumb?
Ja en nee. Skiduim en gamekeeper’s thumb verwijzen naar hetzelfde ligamentletsel, maar ze ontstaan op een andere manier. Skiduim ontstaat acuut, meestal door een val of plotse kracht, bijvoorbeeld tijdens het skiën. Gamekeeper’s thumb ontstaat geleidelijk, door herhaalde overbelasting van het MCP-1-gewricht. De term komt oorspronkelijk van Schotse jachtopzieners die hun duim telkens opnieuw belastten bij het doden van klein wild. Zowel bij skiduim als bij gamekeepers’s thumb is de UCL-band beschadigd, en de klachten en behandeling zijn vergelijkbaar.
Wat is het verschil tussen een skiduim en een verstuikte duim?
Een skiduim wordt vaak omschreven als een verstuikte duim, maar dat klopt eigenlijk niet. Bij een gewone verstuiking zijn de UCL-banden licht opgerekt. Bij een skiduim is er vaak sprake van een gedeeltelijke of volledige scheur van de UCL-banden. Zeker bij blijvende instabiliteit of krachtverlies is het dus meer dan een onschuldige verstuiking en is het belangrijk dat je het letsel goed laat behandelen.
Symptomen van een skiduim
De klachten bij een skiduim verschillen van persoon tot persoon en hangen af van hoe ernstig het ligament beschadigd is. Veel voorkomende symptomen zijn:
- Pijn aan de binnenkant van de duim, vooral ter hoogte van het duimgewricht
- Zwelling en soms een blauwe verkleuring rond de duim
- Minder kracht bij het vastpakken van voorwerpen
- Gevoel van instabiliteit, alsof de duim niet goed op zijn plaats blijft
- Soms een hoorbaar of voelbaar knappend geluid op het moment van het letsel
Bij ernstige schade kunnen dagelijkse handelingen zoals schrijven, een fles openen of een sleutel omdraaien pijnlijk of zelfs onmogelijk worden als gevolg van een skiduim.
Oorzaak skiduim
De klassieke oorzaak van een skiduim is een val tijdens het skiën of snowboarden, met een skistok in de hand. Als de stok blijft haken tijdens de val, beweegt de duim op een onnatuurlijke manier naar buiten. Dit zet veel spanning op het ligament, met een verrekking of scheur tot gevolg. Deze factoren vergroten het risico op een skiduim:
- Skiën of snowboarden met een verkeerde techniek
- Skistokken die niet goed passen of een verkeerde lengte hebben
- De skistok niet loslaten bij een val
- Eerdere duim- of handblessures, waardoor het ligament al verzwakt is
Lees ook: Opwarmen voor het skiën: zo vermijd je blessures
Hoe wordt de diagnose van een skiduim gesteld?
De diagnose begint met een klinisch onderzoek door een arts, die kijkt naar de pijnpunten, zwelling en stabiliteit van het MCP-1-gewricht. Vaak wordt een stresstest uitgevoerd om te beoordelen of de duim zijwaarts te ver beweegt. Aanvullend onderzoek kan bestaan uit röntgenfoto’s om een breuk uit te sluiten, en een echografie of MRI om de ernst van de bandscheur te beoordelen. Een correcte diagnose is belangrijk om te bepalen of een conservatieve behandeling volstaat of een operatie nodig is. Aarzel dus niet om een arts te raadplegen als je symptomen ervaart van een skiduim.
Behandeling van een skiduim
Behandeling zonder operatie
Bij een lichte tot matige scheur ligt de focus op rust en ontlasting, ijs om de zwelling te verminderen en een duimspalk of brace gedurende enkele weken, eventueel aangevuld met kinesitherapie om mobiliteit en kracht te herstellen.
Behandeling met operatie
Bij een volledige scheur of duidelijke instabiliteit is vaak een operatie nodig. Daarbij wordt de gescheurde band opnieuw vastgezet. Na de ingreep ligt de focus op immobilisatie, geleidelijke revalidatie en opbouw van kracht en stabiliteit.
Hoe sneller de juiste behandeling start, hoe vlotter het herstel verloopt en hoe kleiner de kans op blijvende klachten van een skiduim.
Conclusie
Een skiduim is een vaak voorkomende maar soms onderschatte blessure bij het skiën en snowboarden. Als je de klachten op tijd herkent en snel ingrijpt, kan je voorkomen dat het erger wordt. Een goede techniek en de nodige voorzorgsmaatregelen helpen om de kans op een skiduim te verkleinen.
Bronnen:
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
