Gerelateerde artikels
Hemorragische koorts: hoe raak je besmet en hoe gevaarlijk is het?
In dit artikel
Hemorragische koorts: hoe raak je besmet en hoe gevaarlijk is het?
- Wat is hemorragische koorts?
- Hoe raak je besmet met hemorragische koorts?
- Wat zijn de symptomen van hemorragische koorts?
- Hoe gevaarlijk is hemorragische koorts?
- Hoe stellen artsen de diagnose?
- Is er een behandeling voor hemorragische koorts?
- Bestaat er een vaccin?
- Kan je hemorragische koorts voorkomen?
- Wanneer moet je een arts raadplegen?
- Hemorragische koorts samengevat
dossier Bij nieuws over ebola, het Marburgvirus of andere tropische infectieziekten valt geregeld de term hemorragische koorts. Dat klinkt ernstig, maar wat is het eigenlijk? Gaat het om één ziekte of om verschillende aandoeningen? Hoe raak je besmet en hoe groot is het risico als je op reis gaat?
Lees ook: Uitbraak marburgvirus: moeten we ons zorgen maken?
Wat is hemorragische koorts?
Hemorragische koorts is geen afzonderlijke ziekte, maar een verzamelnaam voor verschillende virusinfecties die mensen ernstig ziek kunnen maken. Bekende voorbeelden zijn ebola, het Marburgvirus, het lassavirus, het denguevirus en het virus dat gele koorts veroorzaakt. Toch verschillen die infecties sterk van elkaar. Ze worden op een andere manier overgedragen, komen in verschillende delen van de wereld voor en veroorzaken niet altijd dezelfde klachten. Sommige kunnen bloedingen veroorzaken, al gebeurt dat zeker niet bij iedereen.
Hoe raak je besmet met hemorragische koorts?
Hoe je besmet raakt, hangt af van het virus. Sommige vormen van hemorragische koorts worden overgedragen door muggen, zoals dengue en gele koorts. Andere verspreiden zich via teken of door contact met besmette knaagdieren. Bij virussen zoals ebola en het Marburgvirus gebeurt de besmetting vooral door rechtstreeks contact met lichaamsvochten van een besmet persoon of dier, zoals bloed, speeksel, braaksel of urine. In tegenstelling tot griep of COVID-19 verspreiden deze virussen zich dus niet zomaar via de lucht.
In België loop je weinig risico om besmet te raken met hemorragische koorts. De meeste gevallen komen voor bij reizigers die terugkeren uit een risicogebied of bij mensen die nauw contact hebben gehad met een besmette persoon.
Lees ook: Kan ebola ook in België opduiken?
Wat zijn de symptomen van hemorragische koorts?
© Getty Images
De eerste klachten van hemorragische koorts doen vaak denken aan een stevige griep. Je kan plots hoge koorts krijgen, samen met hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid en soms ook misselijkheid, braken of diarree. Bij sommige mensen wordt de ziekte na enkele dagen ernstiger. Dan kunnen de lever en nieren minder goed gaan functioneren en kan ook de bloedstolling verstoord raken.
Hoewel de naam hemorragische koorts verwijst naar bloedingen, krijgt lang niet iedereen die ook. Bij veel mensen blijven de klachten beperkt tot koorts, spierpijn en andere algemene ziekteverschijnselen. Sommige virussen veroorzaken zelfs zelden ernstige bloedingen. Krijgt iemand toch bloedingen, dan gaat het bijvoorbeeld om bloedingen in de huid, uit het tandvlees, de neus of het maag-darmkanaal. Dat gebeurt meestal pas later in het ziekteverloop en het betekent dat de infectie ernstig is. Wacht dan niet af, maar neem meteen contact op met een arts.
Lees ook: Koorts: symptomen en wanneer behandelen?
Hoe gevaarlijk is hemorragische koorts?
Hoe gevaarlijk hemorragische koorts is, hangt af van het virus. Sommige hemorragische koortsen verlopen relatief mild en genezen spontaan. Dengue veroorzaakt bijvoorbeeld meestal een griepachtig ziektebeeld, al kunnen ernstige complicaties voorkomen. Andere infecties, zoals ebola of het Marburgvirus, kunnen levensbedreigend zijn, zeker wanneer patiënten niet snel de juiste medische zorg krijgen.
Naast de snelheid waarmee een behandeling wordt gestart, spelen ook iemands leeftijd en algemene gezondheid een belangrijke rol bij het verloop van de ziekte.
Hoe stellen artsen de diagnose?
Omdat de eerste klachten van hemorragische koorts vaak lijken op die van andere infectieziekten, is de ziekte niet altijd meteen herkenbaar. De arts zal daarom ook vragen of je de voorbije weken naar een risicogebied bent gereisd of nauw contact hebt gehad met een mogelijk besmette persoon. Bij een vermoeden van hemorragische koorts volgt verder onderzoek in een gespecialiseerd laboratorium. Met een bloedonderzoek kan worden nagegaan welk virus de klachten veroorzaakt. Omdat sommige van die virussen erg besmettelijk zijn, gebeuren de analyses onder strikte veiligheidsmaatregelen.
Is er een behandeling voor hemorragische koorts?
Voor sommige vormen van hemorragische koorts bestaan antivirale geneesmiddelen, maar voor veel virussen is er geen specifieke behandeling. Artsen richten zich dan vooral op het verlichten van de klachten en het voorkomen van complicaties. Dat kan bijvoorbeeld door vocht toe te dienen, de bloeddruk stabiel te houden, extra zuurstof te geven of bloedingen te behandelen. Hoe sneller iemand de juiste medische zorg krijgt, hoe groter de kans op een goed herstel.
Bestaat er een vaccin?
Voor sommige vormen van hemorragische koorts bestaat een vaccin, voor andere niet. Zo kan je je laten vaccineren tegen gele koorts en is er ook een vaccin tegen ebola, dat in bepaalde situaties wordt gebruikt om uitbraken onder controle te krijgen. Voor dengue is alleen onder specifieke voorwaarden een vaccin beschikbaar en naar andere hemorragische koortsvirussen wordt nog volop onderzoek gedaan. Voor een aantal van deze ziekten bestaat vandaag nog geen vaccin.
Of een vaccin wordt aanbevolen, hangt af van het virus, je reisbestemming en je persoonlijke situatie. Bespreek daarom vóór je vertrek met je huisarts of een reisgeneeskundig centrum of een vaccinatie aangewezen is.
Lees ook: Op vakantie: welke vaccinaties heb je nodig?
Kan je hemorragische koorts voorkomen?
Hoe je hemorragische koorts kan voorkomen, hangt af van het virus. Reis je naar een gebied waar muggen ziekten zoals dengue of gele koorts overdragen? Dan is het belangrijk om muggenbeten zoveel mogelijk te voorkomen. Draag bedekkende kleding, gebruik een insectenwerend middel en slaap indien nodig onder een geïmpregneerde muskietennet.
Sommige virussen worden verspreid door knaagdieren. In gebieden waar die voorkomen, is een goede voedselhygiëne belangrijk en vermijd je best contact met ratten en muizen. Bij uitbraken van ebola of het Marburgvirus is vooral rechtstreeks contact met besmette personen of hun lichaamsvochten een risico. Volg daarom altijd de adviezen van de lokale gezondheidsautoriteiten als je naar een getroffen gebied reist.
Lees ook: Welk middel tegen muggen werkt best (en wat werkt niet)?
Wanneer moet je een arts raadplegen?
Krijg je binnen enkele weken na een reis naar een risicogebied plots hoge koorts, hevige spierpijn of andere ernstige klachten? Neem dan snel contact op met een arts of de spoeddienst. Vertel er altijd bij waar je bent geweest en wanneer je bent teruggekeerd. Die informatie kan helpen om sneller de juiste diagnose te stellen. Wacht dus niet af tot er bloedingen optreden. Die komen lang niet bij iedereen voor en verschijnen meestal pas wanneer de ziekte al ernstig verloopt.
Hemorragische koorts samengevat
|
Bronnen:
https://www.health.belgium.be
https://labo.itg.be
https://www.departementzorg.be
https://www.emro.who.int
https://www.ecdc.europa.eu
https://www.cdc.gov
https://www.rivm.nl
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
