Statines tegen hoge cholesterol

dossier Statines behoren tot de meest voorgeschreven geneesmiddelen om een hoge cholesterol te behandelen. Toch bestaan er nog heel wat vragen over. Hoe werken statines? Welke bijwerkingen kunnen ze hebben en moet je ze levenslang blijven nemen? We beantwoorden de meest gestelde vragen over statines tegen hoge cholesterol.

Wat zijn statines?

Statines zijn geneesmiddelen die de LDL-cholesterol – ook wel de “slechte” cholesterol genoemd – verlagen. Zo helpen ze om het risico op een hartinfarct, beroerte en andere hart- en vaatziekten te verkleinen. Een verhoogde cholesterol alleen is niet altijd een reden om met statines te starten. Je arts kijkt naar je totale risico op hart- en vaatziekten. Daarbij spelen ook andere factoren een rol, zoals je leeftijd, bloeddruk, diabetes, rookgedrag en familiale aanleg.

Statines worden meestal voorgeschreven als:

  • je al een hartinfarct, beroerte of andere hart- en vaatziekte hebt gehad;
  • je LDL-cholesterol sterk verhoogd is;
  • je diabetes en bijkomende risicofactoren hebt;
  • je een verhoogd risico hebt op hart- en vaatziekten.

Lees ook: Wanneer is je cholesterolgehalte te hoog?

Hoe werken statines?

123-medic-statine-cholest-08-18.jpg
Je lever maakt zelf cholesterol aan. Statines remmen dat proces, waardoor vooral de LDL-cholesterol daalt. Een te hoge LDL-cholesterol kan zich afzetten in de bloedvaten, waardoor die na verloop van tijd vernauwen. Door de LDL-cholesterol te verlagen, helpen statines hart- en vaatziekten voorkomen.

Lees ook: Wat zijn de gevolgen van een teveel aan cholesterol ?

Helpen statines om een hartinfarct of beroerte te voorkomen?

Statines werken, maar niet iedereen heeft er evenveel baat bij. Ze verlagen de kans op een hartinfarct of beroerte, vooral bij mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Wie al een hartinfarct of beroerte heeft doorgemaakt, haalt er doorgaans meer voordeel uit dan iemand met alleen een licht verhoogde cholesterol. Daarom kijkt een arts voor hij of zij statines voorschrijft niet alleen naar je cholesterolwaarde, maar naar je totale risicoprofiel.

Lees ook: Hoe cholesterol verlagen?

Bijwerkingen van statines

De meeste mensen verdragen statines goed. Soms treden er bijwerkingen op, zoals spierpijn, stijve spieren, vermoeidheid, hoofdpijn of maag- en darmklachten. Let op: dergelijke klachten worden niet altijd door de statines veroorzaakt. Daarom is het belangrijk om ze met je arts te bespreken, zodat die kan nagaan waar ze vandaan komen en of de behandeling moet aangepast worden. Ernstige bijwerkingen zijn gelukkig zeldzaam.

Lees ook: Waarom cholesterolverlager spierpijn veroorzaakt

Moet je statines levenslang nemen?

Dat hangt af van waarom je statines neemt. Heb je al een hartinfarct, een beroerte of een andere hart- of vaatziekte gehad? Dan moet je meestal langdurig of zelfs levenslang statines nemen. Zo verklein je de kans op een nieuwe hart- of vaatziekte. Krijg je statines omdat je cholesterol verhoogd is of omdat je een verhoogd risico hebt op hart- en vaatziekten groter? Dan evalueert je arts regelmatig of de behandeling nog nodig is. Stop nooit op eigen initiatief met je medicatie. Zodra je stopt, stijgt je cholesterol meestal opnieuw.

Mag je alcohol drinken als je statines neemt?

Een glas alcohol kan meestal geen kwaad als je statines neemt. Toch drink je alcohol best met mate, want zowel alcohol als statines worden door de lever verwerkt. Wie regelmatig veel alcohol drinkt, loopt meer risico op leverproblemen en bepaalde bijwerkingen. Heb je een leveraandoening of drink je vaak meer alcohol dan aanbevolen? Bespreek dat dan met je arts.

Lees ook: Wat drinken tegen hoge cholesterol?

Mag je grapefruit (pompelmoes) eten als je statines neemt?

Dat hangt af van het type statine dat je neemt. Grapefruit (of pompelmoes) kan de afbraak van sommige statines in de lever vertragen. Daardoor komt er meer van het geneesmiddel in je bloed terecht en neemt het risico op bijwerkingen toe. Dat geldt vooral voor statines zoals simvastatine en atorvastatine. Andere statines, zoals rosuvastatine en pravastatine, reageren niet of veel minder op grapefruit. Weet je niet zeker welke statine je gebruikt? Vraag dan advies aan je arts of apotheker voordat je grapefruit eet of drinkt.

Lees ook: Pompelmoes gevaarlijk wanneer je geneesmiddel neemt

Kan je je cholesterol ook verlagen zonder statines?

Een gezonde levensstijl blijft altijd de basis. Gezond eten, voldoende bewegen, niet roken, een gezond gewicht behouden en alcohol beperken helpen om je cholesterol en je risico op hart- en vaatziekten te verlagen. Bij sommige mensen volstaat dat om de cholesterol voldoende te verlagen. Blijft je cholesterol of je risico op hart- en vaatziekten toch te hoog, dan kan een behandeling met statines nodig zijn. Blijft je cholesterol of je risico toch te hoog, dan kan een behandeling met statines nodig zijn.

Kan je geen statines nemen of verlagen ze je cholesterol onvoldoende? Dan bestaan er ook andere cholesterolverlagende geneesmiddelen, zoals ezetimibe, bempedoïnezuur of PCSK9-remmers. Je arts bekijkt welke behandeling het best bij jouw situatie past. Soms worden die geneesmiddelen gecombineerd met een statine.

Lees ook: Cholesterolverlagende voeding

Wanneer raadpleeg je je arts?

Gebruik je statines en merk je nieuwe of aanhoudende klachten op waarvan je denkt dat ze met je medicatie te maken hebben? Neem dan contact op met je arts. Bespreek ook altijd met je arts als je zwanger bent of zwanger wilt worden. Stop nooit op eigen initiatief met je statines.

Bronnen:
https://www.escardio.org
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
https://my.clevelandclinic.org
https://www.mayoclinic.org
https://www.bcfi.be
https://www.nhs.uk

auteur: Josefien De Bock, gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: september 2026

Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Roularta Media Group NV.
volgopfacebook

volgopinstagram