Gerelateerde artikels
Waarom is buikvet zo gevaarlijk en wat kan je eraan doen?
In dit artikel
Waarom is buikvet zo gevaarlijk en wat kan je eraan doen?
dossier
De body mass index (BMI) is het meest gebruikte snelle screeningsinstrument om de risico’s van overgewicht bij volwassenen te beoordelen. Maar deze indicator, die nuttig is op bevolkingsniveau, is niet voldoende op individueel niveau. Voor een nauwkeurige inschatting van deze risico’s zijn andere metingen, zoals de tailleomtrek, even belangrijk, of zelfs belangrijker.
Lees ook: Body Mass Index (BMI) vervangen door Body Volume Indicator (BVI)?
Gezond gewicht en buikomtrek
De BMI berekenen kan door je gewicht (kg) te delen door het kwadraat van je lengte (m). De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) deelt de resultaten als volgt in:
- 20–25 komt overeen met een normaal gewicht
- 26–29,9 komt overeen met overgewicht
- 30 of hoger wordt beschouwd als obesitas
De BMI maakt echter geen onderscheid tussen spiermassa en vetmassa, en geeft ook niet aan waar dat vet wordt opgeslagen. De plaats waar vet zich bevindt heeft nochtans een grote invloed op de gezondheid.
Een persoon met een normale BMI maar een grote tailleomtrek heeft een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, type 2-diabetes en metabole aandoeningen, door visceraal vet, namelijk diep buikvet dat de inwendige organen omringt en chronische ontsteking bevordert.
Lees ook: Buikvet verbranden: hoe krijg je die buik weg?
Oppervlakkig vet en diep vet
Er worden twee soorten buikvet onderscheiden:
- Onderhuids vet: bevindt zich net onder de huid en is minder schadelijk voor de gezondheid.
- Visceraal vet: omringt organen zoals de lever en de darmen. Dit vet scheidt ontstekingsstoffen en hormonen af die het metabolisme van koolhydraten en vetten verstoren, waardoor het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en zelfs bepaalde kankers toeneemt.
Recente studies tonen aan dat visceraal vet schadelijker is dan algemeen overgewicht, zelfs bij iemand met een normaal totaalgewicht. Daarom is de tailleomtrek een belangrijke indicator geworden voor metabole gezondheid.
Lees ook: Buikvet is ongezonder dan overgewicht
Wat zijn de risico’s van buikvet?
Visceraal vet wordt opgeslagen in de buikholte rond vitale organen zoals de lever, de alvleesklier en de darmen.
Een teveel aan visceraal vet wordt geassocieerd met een verhoogd risico op chronische ziekten. Het bevordert vooral insulineresistentie, waardoor het risico op prediabetes en vervolgens type 2-diabetes toeneemt. Het is ook gekoppeld aan een hogere bloeddruk, afwijkingen in cholesterol en triglyceriden, en dus een verhoogd risico op hart- en vaatziekten zoals een hartinfarct of beroerte.
Een andere veelvoorkomende consequentie is de ophoping van vet in de lever, de zogenaamde niet-alcoholische leververvetting (of ‘vetleverziekte’), die zich jarenlang stilzwijgend kan ontwikkelen.
Lees ook: Alternatieven voor Ozempic: welke afslankmedicijnen zijn er?
Waarom is buikvet verliezen zo moeilijk?
Buikvet is bijzonder hardnekkig en moeilijk kwijt te raken. Verschillende factoren kunnen dit proces bemoeilijken:
- Leeftijd: de stofwisseling vertraagt met de leeftijd en het lichaam slaat gemakkelijker buikvet op.
- Stress: cortisol bevordert de opslag van visceraal vet.
- Genetica: sommige mensen zijn genetisch meer geneigd om vet op de buik op te slaan.
- Fibrose van het vetweefsel: na verloop van tijd wordt visceraal vet dichter (vezeliger) en daardoor moeilijker te verwijderen.
Lees ook: Van een gezonde buik tot een gezond brein
Hoe buikvet verliezen?
Er bestaat geen wonderoplossing: de aanpak berust op voeding, lichaamsbeweging en goede levensgewoonten.
1. Evenwichtige voeding
- Beperk verzadigde vetten, toegevoegde suikers en sterk bewerkte voeding.
- Geef de voorkeur aan fruit, groenten, vezels, magere eiwitten en onverzadigde vetten (vette vis, noten, olijfolie): het mediterrane dieet.
- Let op porties en kies voor regelmatige maaltijden om bloedsuikerpieken te vermijden.
- Beperk alcoholgebruik.
2. Regelmatige lichaamsbeweging
Geef de voorkeur aan aerobe oefeningen (wandelen, joggen, zwemmen, fietsen): minstens 150–180 minuten per week met matige tot hoge intensiteit.
Vul aan met spierversterkende oefeningen 2 keer per week om de spiermassa te vergroten en de stofwisseling te stimuleren.
3. Leefstijlaanpassingen
- Verminder stress via meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen.
- Zorg voor voldoende en regelmatige slaap.
- Beperk sedentaire gewoonten: neem de trap, beweeg meer, sta regelmatig op.
Deze veranderingen hebben niet alleen een positief effect op het uiterlijk, maar ook op bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker en ontstekingswaarden.
4. Medische interventies
- Drastische diëten of “afslankpillen” geven geen blijvende resultaten.
- Bariatrische chirurgie kan in sommige gevallen van ernstige obesitas een optie zijn, maar is niet voor iedereen geschikt of toegankelijk.
Lees ook: Maagverkleining: voor wie?
|
Medicatie tegen obesitas: Wegovy en GLP-1-agonistenDe laatste jaren is er een nieuwe klasse geneesmiddelen ontwikkeld om gewichtsverlies te ondersteunen: de GLP-1-receptoragonisten, zoals Wegovy. Deze behandelingen bevatten de werkzame stof semaglutide, die de eetlust vermindert en het verzadigingsgevoel verhoogt. Ze helpen de totale vetmassa te verminderen, met een bijzonder sterk effect op visceraal vet. Deze medicijnen werken echter alleen effectief binnen een medische opvolging en in combinatie met een aangepaste levensstijl: evenwichtige voeding, regelmatige lichaamsbeweging en stressbeheersing. Zonder deze veranderingen is gewichtsverlies zelden blijvend na het stoppen van de behandeling. Wegovy kan bijwerkingen veroorzaken en is enkel verkrijgbaar op medisch voorschrift.
Lees ook: Wegovy om af te vallen: wat is het verschil met Ozempic? |
Bronnen:
www.ahajournals.org
https://www.ncbi.nlm.nih.gov
https://my.clevelandclinic.org
https://www.heart.org
auteur:
Olivia Regout,
gezondheidsjournalist
