Gerelateerde artikels
Hoge bloeddruk bij kinderen
In dit artikel
Hoge bloeddruk bij kinderen
dossier
Hoge bloeddruk lijkt iets voor volwassenen, maar ook kinderen en jongeren kunnen ermee te maken krijgen. Het probleem is dat een verhoogde bloeddruk bij kinderen meestal geen duidelijke symptomen geeft, waardoor het vaak onopgemerkt blijft. Bij kinderen is een hoge bloeddruk meestal geen toeval, maar een signaal dat verdere opvolging vraagt.
Wat betekent hoge bloeddruk bij kinderen?
© Getty Images
De bloeddruk is de kracht waarmee het bloed tegen de wanden van de bloedvaten duwt. Bij kinderen is de bloeddruk lager dan bij volwassenen, en hij verandert naarmate ze groeien. Daarom gelden andere grenswaarden dan bij volwassenen.
Wanneer spreken we van verhoogde bloeddruk?
Er is sprake van een verhoogde bloeddruk wanneer de waarden bij herhaalde metingen hoger liggen dan wat normaal is voor de leeftijd. In de praktijk worden daarbij vaak volgende richtwaarden voor een normale, gezonde bloeddruk gehanteerd:
- 110/65 in het eerste levensjaar
- 115/75 tussen 1 en 5 jaar
- 125/85 tussen 6 en 10 jaar
- 140/90 boven de 10 jaar
Waarden die deze grenzen overschrijden, wijzen op een verhoogde (of verlaagde) bloeddruk. Een eenmalige verhoging hoeft niet meteen verontrustend te zijn. Ze kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van hevige emoties, inspanning of stress. Daarom volstaat één meting niet en zijn herhaalde controles nodig.
Lees ook: Verhoogde bloeddruk (hypertensie)
Hoe vaak komt hoge bloeddruk bij kinderen voor?
Lang werd gedacht dat hoge bloeddruk bij kinderen zeldzaam was, maar recente cijfers tonen dat het probleem toeneemt. In de voorbije twintig jaar is het aandeel kinderen wereldwijd met een verhoogde bloeddruk bijna verdubbeld, van ongeveer 3 procent naar ongeveer 6 procent. Die stijging wordt onder meer gelinkt aan veranderingen in leefstijl (bv. meer bewerkte voeding en een hogere zoutinname) en een toename van overgewicht en obesitas.
In het algemeen komt een hoge bloeddruk zonder duidelijke symptomen voor bij ongeveer 1 tot 5 procent van de kinderen. Bij kinderen met overgewicht ligt dat cijfer beduidend hoger, tot ongeveer 11 procent.
Lees ook: Helpt kool tegen hoge bloeddruk?
Oorzaak van hoge bloeddruk bij kinderen
Bij kinderen is een verhoogde bloeddruk meestal het gevolg van een onderliggende aandoening. Dat is anders dan bij volwassenen, bij wie vaak geen specifieke oorzaak wordt gevonden. Mogelijke onderliggende oorzaken zijn:
- een nierziekte
- een vernauwing van de hoofdslagader
- een vernauwing van de nierslagader
- verhoogde druk in de hersenen
- hormonale stoornissen
Bij oudere kinderen en jongeren kunnen ook overgewicht en een weinig actieve levensstijl een rol spelen, meestal in combinatie met andere factoren.
Lees ook: Zout en hoge bloeddruk
Symptomen van hoge bloeddruk bij kinderen
Een verhoogde bloeddruk veroorzaakt bij kinderen meestal geen klachten. Daarom wordt het vaak toevallig vastgesteld, bijvoorbeeld tijdens een routineonderzoek of een controle om een andere reden. Wanneer er toch klachten optreden, hangen die meestal samen met de onderliggende oorzaak. Mogelijke signalen zijn onder andere hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid en concentratieproblemen. Deze symptomen zijn niet specifiek voor hoge bloeddruk, maar kunnen wel een aanleiding zijn om verder onderzoek te doen.
Lees ook: Hoe meet je zelf je bloeddruk en wat betekent het resultaat?
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Bloeddrukmeting bij kind
Wanneer een arts bij een kind een verhoogde bloeddruk meet, wordt die waarde niet meteen als definitief beschouwd. De bloeddruk wordt op verschillende momenten opnieuw gecontroleerd, omdat dit bij kinderen sterk kan schommelen. Factoren zoals spanning, beweging of huilen kunnen de meting tijdelijk beïnvloeden.
Bij jonge kinderen kiest de arts soms voor een meting op een rustiger moment, bijvoorbeeld wanneer het kind slaapt. Om een volledig beeld te krijgen, wordt de bloeddruk meestal op meerdere plaatsen gemeten, zoals aan de arm en aan het been. Verschillen tussen die metingen kunnen extra aanwijzingen geven.
Blijven de waarden bij herhaalde controles verhoogd, dan volgt meestal een doorverwijzing naar een specialist voor verder onderzoek.
Verder onderzoek
Naast de bloeddrukmetingen kijkt de arts ook naar het algemene lichamelijke beeld van het kind. Hij of zij luistert naar het hart, voelt aan bepaalde bloedvaten en onderzoekt de buik. Daarbij wordt ook gelet op signalen die kunnen wijzen op een hormonale of andere onderliggende aandoening.
Afhankelijk van wat deze eerste onderzoeken opleveren, kan de arts bijkomende testen voorstellen. Dat kunnen bloed- of urineonderzoeken zijn, beeldvorming zoals een echografie of een onderzoek van het hart. Op die manier probeert de arts de oorzaak van de verhoogde bloeddruk bij het kind te achterhalen.
Hoe wordt hoge bloeddruk bij kinderen behandeld?
De behandeling is in de eerste plaats gericht op het opsporen en aanpakken van de onderliggende oorzaak van de verhoogde bloeddruk. In veel gevallen zorgt dat er al voor dat de bloeddruk opnieuw daalt. Als de bloeddruk toch te hoog blijft, kan de arts beslissen om bloeddrukverlagende medicatie voor te schrijven. Dat gebeurt altijd onder zorgvuldige medische begeleiding. Het doel is om de bloeddruk onder controle te houden en het lichaam te beschermen tegen mogelijke gevolgen op langere termijn.
Wat kan je doen als ouder?
Blijf rustig, maar neem het ernstig. Een verhoogde bloeddruk bij je kind betekent niet automatisch dat er iets ernstig mis is. In veel gevallen volstaan aanpassingen in de leefstijl. Je arts bekijkt samen met jou en je kind wat nodig is en volgt dit verder op.
Gezonde gewoontes spelen daarbij een belangrijke rol. Bij veel kinderen ligt de focus op dagelijkse gewoontes, zoals voldoende beweging, evenwichtige voeding, voldoende slaap, en aandacht voor stress en ontspanning.
Lees ook: Bloeddruk en voeding: wat (niet) eten en drinken?
Conclusie
Hoge bloeddruk bij kinderen komt vaker voor dan vroeger gedacht, maar verschilt duidelijk van hoge bloeddruk bij volwassenen. In de meeste gevallen is er een onderliggende oorzaak, die verder onderzocht moet worden. Omdat een verhoogde bloeddruk vaak geen klachten geeft, is het belangrijk om metingen ernstig te nemen en goed op te volgen. Laattijdige opsporing kan immers het risico op hart- en vaatproblemen op latere leeftijd verhogen. Met de juiste begeleiding kan de bloeddruk vaak opnieuw normaliseren of onder controle blijven.
Bronnen:
auteur:
Josefien De Bock,
gezondheidsjournalist
