Hoe overwin je spreekangst?

dossier Een uiteenzetting geven voor een (grote) groep of een verwelkomingswoordje houden op een feest … veel mensen krijgen koude rillingen wanneer ze eraan denken. Maar spreekangst kan je gemakkelijk overwinnen. Sprekers- en presentatiecoach Stefanie Moens vertelt je hoe.

Wat is spreekangst precies?

Drie tips om rustiger te worden en zelfvertrouwen uit te stralen

1. Adem rustig in en uit
   De manier waarop je ademt, vertelt veel over je fysieke en/of mentale (stress)toestand. Onbewust te snel of inefficiënt ademen, kan tot heel wat klachten leiden. (uit: Blijven ademen. Katrien Geeraerts en Louis van Nieuland).
   Een rustige ademhaling zorgt ervoor dat je hartslag trager wordt en dat je lichaam minder stresshormonen aanmaakt. Oefen het rustig in- en uitademen op voorhand goed in zodat je tijdens je toespraak of je ‘woordje’, of net ervoor, kan teruggrijpen naar die techniek. 
2. Maak oogcontact
   Wanneer je een connectie maakt met je publiek, met je luisteraars, ga je met hen in gesprek. Dan heb je het gevoel dat je een conversatie voert. ‘Met’ een groep mensen spreken is een heel andere ervaring dan ‘tegen’ een groep mensen spreken. Op die manier maakt het ‘één-tegen-allen-gevoel’ dat je tijdens je speech of presentatie ervaart, plaats voor een gevoel van verbondenheid met je publiek.
3. Niemand kent je verhaal beter dan jij
   Heb je stress of voel je dat belemmerende gedachten zich meester maken van je lichaam en stem als je voor een publiek moet spreken? Bedenk dan dat je wel degelijk iets te vertellen hebt!
   Waarom ga je zo dadelijk het podium op en waarom ga je straks in gesprek met anderen? Wel, dat is omdat je je publiek iets wilt meegeven, iets waardevols!
   Focus dus op ‘waarom’ je daar staat. De rest: ‘hoe je er staat’ en ‘hoe je het brengt’, zal automatisch volgen en in de plooi vallen. Leg die criticus in je hoofd even het zwijgen op zodat de echte jij aan het woord kan komen.  

Vijf inzichten die helpen bij het overwinnen van spreekangst

1. Zelfvertrouwen kan je trainen (Confidence is situational)
   Je wordt niet als ‘zelfzekere spreker’ geboren, al zijn er mensen die wel ‘een geboren spreker’ lijken te zijn. Het is enerzijds een gave, maar ook een vaardigheid en vaardigheden kun je trainen. Gaandeweg groeien naar ‘zelfverzekerd presenteren of spreken’ is dus mogelijk. Oefen het eerst ‘en petit comité’ en wanneer dat goed lukt, kun je je skills uitrollen naar het volgende niveau. Het is een soort stretch, maar van stretchen worden we soepel! 
2. Geloof vooral in jezelf, dat werkt altijd (Beliefs don’t have to be true to be powerful)
   Hoe je de situatie van binnenuit beleeft, bepaalt voor een groot stuk hoe je er zult staan. Spreek jezelf toe met een positieve gedachte. Zeg bijvoorbeeld: ‘Probeer enthousiast te zijn’ of ‘Probeer kalm te blijven’. Je mindset maakt een wereld van verschil!
3. Ga stap voor stap te werk
   Je moet jezelf vooral niet pushen of forceren om iets te doen waarvoor je veel weerstand voelt. Begin met het gemakkelijkste en minst stresserende, dan zal een zacht duwtje in de rug voldoende zijn voor een eerste schaalvergroting (the next level) en dan is die volgende stap ook veel kleiner om te zetten. Met andere woorden: laat je ‘vuurdoop’ geen toespraak zijn voor een zaal van 100 personen. Laat het eerste stapje iets kleinschaligs zijn: het woord nemen op een vergadering, op restaurant een toast uitbrengen … dat kunnen al mooie overwinningen zijn.
4. Ga niet voor perfectie 
   Er mag een hoekje af zijn of een scheurtje in zitten. Wanneer je spreekt voor een publiek doe je dit best vanuit je eigenheid. Blijf authentiek! Je stem en spraak moeten verzorgd zijn, dat wel, maar je mag gerust pauzeren, eens nadenken, een zijsprongetje maken, of trouw blijven aan je streekklanken als dat past binnen de situatie. Be yourself, be original!
5. Grijp het moment om je zelfvertrouwen op te krikken (Quit waiting to feel confident)
   Zelfvertrouwen komt vaak nadat je iets (voor de eerste keer) deed en meteen daarna het gevoel kreeg dat het een ‘overwinning op jezelf’ was. Denk bij wijze van voorbeeld aan iemand die vlak na een bungee-jump schreeuwt: ‘wauw, nog eens!’, terwijl diezelfde persoon een minuut daarvoor bijna van zijn stokje ging van de schrik.
   
   

Spreken voor een publiek kun je leren