Orale mijtanafylaxie of pannenkoekensyndroom
In dit artikel
Orale mijtanafylaxie of pannenkoekensyndroom
dossier
Het pannenkoekensyndroom, ook bekend als orale mijtanafylaxie (OMA), is een zeldzame maar ernstige allergische reactie die optreedt na het eten van voedsel gemaakt met tarwemeel dat besmet is met huisstofmijten. Pannenkoeken zijn hierbij de voedingsmiddelen die het vaakst worden genoemd, vandaar de naam van dit syndroom.
Wat is het pannenkoekensyndroom of orale mijtanafylaxie (OMA)?
© Getty Images
OMA wordt gekenmerkt door ernstige allergische reacties, zoals zwelling, jeuk, huiduitslag en soms zelfs anafylaxie, die direct optreden na het eten van besmet voedsel. Het syndroom komt vaker voor in warme en vochtige omgevingen.
Een variant van dit syndroom dat optreedt tijdens fysieke inspanning wordt ‘dust mite ingestion-associated exercise-induced anaphylaxis’ genoemd . Het gaat dan om een zeldzame, ernstige allergische reactie waarbij het consumeren van voedsel (zoals pannenkoeken) gemaakt met meel, besmet met mijten, gevolgd door een lichamelijke inspanning, een plotselinge anafylactische reactie veroorzaakt, die mogelijk ten onrechte wordt gediagnosticeerd als een andere voedselafhankelijke ‘Exercise-Induced Anaphylaxis’ (EIA).
Kruisallergie
Zelfs gekookt voedsel kan symptomen veroorzaken, omdat de allergenen hittebestendig zijn. De boosdoeners zijn de eiwitten van de mijten, niet de mijten zelf. Bij het bakken van pannenkoeken worden de mijten gedood, maar veel van de allergene eiwitten blijven intact.
Deze eiwitten lijken op het spiereiwit tropomyosine, dat ook voorkomt in schaal- en schelpdieren. Hierdoor kunnen mensen die gevoelig zijn voor schaal- en schelpdieren ook ernstige reacties krijgen bij het eten van met mijten besmet meel – een voorbeeld van een kruisallergie.
Wat zijn de symptomen van een OMA?
Symptomen manifesteren zich meestal kort na consumptie en kunnen variëren van mild tot ernstig, waaronder :
- Kortademigheid
- Gezichts- of laryngale zwelling (angio-oedeem)
- Hijgen
- Loopneus
- Hoesten
- Moeite met het doorslikken van voedsel
- Netelroos (urticaria)
- Buikpijn
In ernstige gevallen kan anafylactische shock optreden, waardoor onmiddellijke medische zorg nodig is.
|
Overgevoeligheid voor medicijnen bij OMA
Patiënten met OMA vertonen vaak een hoge mate van overgevoeligheid voor bepaalde geneesmiddelen, zoals aspirine en andere NSAID’s, met symptomen zoals urticaria (netelroos) en angio-oedeem.
|
Risicofactoren
Personen met een voorgeschiedenis van allergische aandoeningen zoals astma, allergische rhinitis, eczeem of voedselallergieën lopen een hoger risico op het ontwikkelen van OMA. Daarnaast kunnen mensen met een overgevoeligheid voor niet-steroïde ontstekingsremmers een verhoogde vatbaarheid hebben.
Omdat slechts een subgroep van patiënten OMA zal ontwikkelen, hebben onderzoekers andere mogelijke onderliggende factoren overwogen die deze personen vatbaar maken voor acute reacties op met mijten besmet voedsel.
Preventie
- Mensen met coeliakie of een allergie voor tarwe, eieren of melk moeten altijd goed oppassen met het eten van pannenkoeken. Hetzelfde geldt voor mensen met een schaal- en schelpdierenallergie.
- Producenten van meel en meelproducten besteden extra aandacht om besmetting van mijten en vermeerdering daarvan in hun producten te voorkomen. Het is een standaardprocedure geworden in hun hygiënebeleid.
- Om OMA te voorkomen is het cruciaal om bloem en vergelijkbare producten in luchtdichte containers te bewaren en ze op koele, droge plekken te bewaren om mijtenbesmetting te voorkomen. Regelmatig inspecteren en weggooien van verlopen of verkeerd bewaard meel kan ook het risico verminderen.
Behandeling van OMA of het pannenkoekensyndroom
Eén van beste methoden is subcutane immunotherapie (SCIT).
Subcutane immunotherapie, ofwel 'allergie-injecties', is een langdurige behandeling die het immuunsysteem geleidelijk ongevoelig maakt voor specifieke omgevingsallergenen (zoals pollen, huisstofmijt of huidschilfers van huisdieren) door steeds hogere doses onder de huid te injecteren. Dit proces, ook wel desensibilisatie genoemd helpt allergische symptomen en de behoefte aan medicatie te verminderen en kan de ontwikkeling van nieuwe allergieën of astma voorkomen. Het omvat een initiële opbouwfase met frequente injecties, gevolgd door maandelijkse injecties gedurende 3-5 jaar om het effect te behouden.
Bronnen:
Sánchez-Borges M, Capriles-Hulett A, Malka S. Inhalant allergens clinically significant in Latin America. Allergy Clin Immunol Int: J World Allergy Org. 2004;2:28–32.
Sánchez-Borges M, Capriles-Hulett A, Suárez-Chacón R, Fernández-Caldas E. Oral anaphylaxis from mite ingestion. Allergy Clin Immunol Int: J World Allergy Org. 2001;2:33–35.
Mario Sánchez-Borges, Raúl Suárez-Chacon, Arnaldo Capriles-Hulett, Fernan Caballero-Fonseca, Victor Iraola, Enrique Fernández-Caldas (2009). Pancake Syndrome (Oral Mite Anaphylaxis). World Allergy Organ J.; . 2009 May 15;2(5):91–96.
Witchaya Srisuwatchari, Kantima Kanchanaphoomi, Jutamard Nawiboonwong , Torpong Thongngarm, Mongkhon Sompornrattanaphan (2023). Food-Dependent Exercise-Induced Anaphylaxis: A Distinct Form of Food Allergy—An Updated Review of Diagnostic Approaches and Treatments. Foods. Oct 13;12(20):3768.
Blanco C, Quiralte J, Castillo R, Delgado J, Arteaga C, Barber D, Carrillo T. (1997). Anaphylaxis after ingestion of wheat flour contaminated with mites. J Allergy Clin Immunol.;2:308–313.
Sánchez-Borges M, Capriles-Hulett A, Fernÿndez-Caldas E, Suárez-Chacón R, Caballero F, Castillo S, Sotillo E. (1997). Mite-contaminated foods as a cause of anaphylaxis. J Allergy Clin Immunol.;2:738–743.
Mario Sánchez-Borges, Enrique Fernandez-Caldas (2015). Hidden allergens and oral mite anaphylaxis: the pancake syndrome revisited. Curr Opin Allergy Clin Immunol.; Aug;15(4):337-43.
Seitaro Senba , Takao Tsuji , Ryota Kikuchi , Yuki Iwai , Junichiro Kawagoe , Hirouki Nakamura , Kazutetsu Aoshiba (2020). Oral mite anaphylaxis after ingestion of Korean pancake. Respir Med Case Rep.; Mar 4;30:101026.
Kasti GL, Codina R, Ledford DR, Lockey RF. (1998). Mite contamination of food stuffs. J Allergy Clin Immunol.;2:24–25.
Tanjana Preiser-Funke , Karl-Christian Bergmann (2023). Oral mite anaphylaxis (pancake syndrome) caused by storage mite Acarus siro and its treatment with allergen immunotherapy. Allergol Select.; Apr 28;7:113–115.
bron: Dr.ir. Eric De Maerteleire
auteur:
Sofie Van Rossom,
gezondheidsjournalist
Laatst bijgewerkt: februari 2026
Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.
