Gerelateerde artikels
Rosacea: oorzaak, symptomen en hoe behandelen?
In dit artikel
Rosacea: oorzaak, symptomen en hoe behandelen?
dossier
De huidziekte rosacea veroorzaakt roodheid en kleine bultjes in je gezicht, meestal op je neus, wangen en voorhoofd. Het kan gedurende je hele leven opvlammen en begint vaak na je 30ste. Medicatie, crèmes en lotions kunnen de symptomen verminderen.
Wat is rosacea?
Rosacea is een veelvoorkomende, ontstekingsachtige huidaandoening die roodheid veroorzaakt in je gezicht of op andere plekken, zoals je ogen. Afhankelijk van het type kunnen er bultjes, puistjes en zwelling ontstaan. Rosacea is een chronische aandoening zonder genezing.
Er zijn vier types:
- Erythematotelangiectatische rosacea (ETR): Aanhoudende roodheid in het gezicht, met zichtbare verwijde bloedvaatjes. De symptomen kunnen plotseling opvlammen.
- Papulopustuleuze rosacea: Met pus of vocht gevulde puistjes, soms met zwelling. Lijkt op acne, maar zonder mee-eters.
- Phymateuze rosacea: Verdikking en vergroting van de huid, vaak op de neus. Dit kan je neus bol maken (rhinophyma).
- Oculaire rosacea: Hierbij raken de ogen aangedaan. Ze kunnen geïrriteerd, rood of waterig zijn. Ook kunnen er pijnlijke strontjes ontstaan.
Rosacea kan iedereen treffen, maar komt vaker voor bij vrouwen en mensen met een lichte huid. De symptomen beginnen meestal na het 30e levensjaar. Bij kinderen is het zeldzaam. Rosacea komt vaker voor in families. Onderzoek toont aan dat mannen die rosacea hebben, vaak ernstigere klachten krijgen, omdat zij later hulp zoeken.
|
Is rosacea een auto-immuunziekte?Dat wordt nog onderzocht. Sommige vormen van rosacea hangen samen met een overactief immuunsysteem, dat gezonde huidcellen aanvalt. In andere gevallen reageert het immuunsysteem extreem gevoelig op omgevingsfactoren. |
Symptomen rosacea
© Getty Images / rosacea
Rosacea ziet er bij iedereen anders uit. Meestal heb je minstens één van deze kenmerken:
- Regelmatig blozen of opvliegers.
- Aanhoudende roodheid, een soort blijvende blos of zonnebrand.
- Bultjes en puistjes, rood of met pus gevuld, soms branderig of prikkelend.
- Zichtbare bloedvaatjes: Dunne, rode lijntjes onder de huid.
Andere mogelijke symptomen zijn:
- Oogklachten: Waterige, geïrriteerde of bloeddoorlopen ogen; strontjes; gezwollen oogleden. Ernstige gevallen kunnen het hoornvlies beschadigen.
- Brandend of prikkelend gevoel.
- Droge huid: Ruwer, schilferig.
- Rode plaques: Verdikte, rode plekken.
- Huidverdikking: Vooral op de neus (rhinophyma).
- Zwelling in het gezicht.
Rosacea kan verschillende delen van het lichaam aantasten, waaronder de neus, kin, wangen, het voorhoofd, de ogen, oren, nek, hoofdhuid en borst.
Wat is het verschil tussen rosacea en een lupusuitslag?
Het verschil tussen rosacea en een huiduitslag bij lupus zit vooral in het uiterlijk van de huid en de gevolgen ervan. Beide aandoeningen kunnen roodheid in het gezicht veroorzaken en verergeren door zonlicht. Een lupusuitslag geeft meestal rode, schilferige en jeukende plekken die littekens en zelfs haaruitval kunnen veroorzaken. Rosacea daarentegen leidt tot roodheid, zwelling en bultjes, maar is onschadelijk en veroorzaakt geen blijvende weefselschade.
Wat is het verschil tussen rosacea en couperose?
Het verschil tussen couperose en rosacea is soms moeilijk te zien, omdat beide roodheid en verwijde bloedvaatjes in het gezicht veroorzaken. Bij couperose zijn alleen zichtbare rode en blauwe vaatjes aanwezig, zonder andere symptomen. Rosacea daarentegen kan naast deze vaatjes ook rode bultjes, puskopjes, zwellingen en soms branderige, rode of droge ogen veroorzaken. Couperose kan behandeld worden met laser- of lichttherapie, terwijl rosacea meestal met medicatie behandeld moet worden.
Lees ook: Couperose: oorzaak en behandeling
Oorzaken rosacea
De exacte oorzaak is onbekend. Onderzoekers denken dat rosacea te maken kan hebben met:
- Problemen in bloedvaten, immuunsysteem of zenuwstelsel
- Een overgroei van Demodex-mijtjes
- Een H. pylori-infectie
- Een afwijking in het huidbeschermende eiwit cathelicidine
Triggers verschillen per persoon. Mogelijke factoren die rosacea uitlokken zijn zonlicht, warmte of kou, stress, alcohol, pittig eten, huid- of haarproducten en hormonale veranderingen. Het kan helpen om een dagboek bij te houden om je triggers te achterhalen.
Rosacea kun je niet voorkomen, maar je kunt opvlammingen verminderen door triggers te vermijden. Belangrijke tip: bescherm je huid tegen de zon met zonnebrandcrème en beschermende kleding.
Diagnose rosacea
Rosacea wordt vastgesteld door een arts of dermatoloog op basis van je huidklachten en medische voorgeschiedenis. Bij (vermoeden van) rosacea worden een of meerdere onderzoeken gedaan:
- Dermatologisch onderzoek: je dermatoloog stelt vragen en inspecteert huidletsels. Voor sommige behandelingen is een bloedafname nodig.
- Huidbiopsie: een stukje huidweefsel wordt afgenomen en bekeken onder de microscoop.
- Patch tests: Bepaalde stoffen worden op de huid aangebracht om het allergeen op te sporen dat de symptomen veroorzaakt.
Behandeling rosacea
Behandeling is maatwerk en richt zich op symptomen verminderen en verslechtering voorkomen. Mogelijke behandelingen bij rosacea:
- Medicatie of crèmes: Orale en lokale middelen tegen roodheid, bultjes en puistjes. Mogelijke medicijnen zijn antibiotica zoals doxycycline (in de vorm van pillen, gel of crème), brimonidinegel tegen roodheid en crèmes of gels met azelaïnezuur, ivermectine of metronidazol. Bespreek altijd de dosering, het gebruik en mogelijke bijwerkingen met je arts.
- Laserbehandeling: Voor zichtbare bloedvaatjes en roodheid. Laserlicht vernietigt een bepaalde structuur in de huid (pigment, bloedvaatjes) die gevoeliger is voor de laserstraal dan omliggend weefsel.
- Chirurgie: Bij ernstige vervorming van de neus (rhinophyma of bloemkoolneus).
Pittig of pikant eten kan bij sommige mensen een opvlamming uitlokken, maar niet bij iedereen. Vermijd het alleen als je merkt dat het jouw klachten triggert.
Het kan enkele weken tot maanden duren voordat een behandeling effect heeft. Je arts zal de dosering vaak aanpassen zodra de huid rustiger wordt. Rosacea is chronisch en klachten kunnen komen en gaan. De aandoening is onschadelijk, maar kan wel vervelend zijn of cosmetisch storend. Ernstige, onbehandelde rosacea kan huidvervormingen veroorzaken, vooral op de neus. Er bestaat geen genezing, maar de symptomen zijn vaak goed te beheersen.
Lees ook: Hoe gaat cryotherapie in zijn werk?
Tips bij rosacea: wat kan je zelf doen?
- Let op wat je symptomen verergert en probeer dit te vermijden.
- Bescherm je huid tegen de zon: Gebruik dagelijks een zonnebrandcrème met SPF 30 of hoger, ook bij bewolkt weer. Breng hem royaal aan, herhaal om de 2 uur of vaker bij zwemmen of zweten. Zonnecrèmes op basis van mineralen zoals titaniumdioxide of zink, of producten met siliconen (bijv. dimethicone) zijn vaak beter voor rosacea.
- Draag een hoed in de zon, bij koud of winderig weer een sjaal of gezichtsmasker.
- Behandel je huid zacht. Wrijf of raak je gezicht niet te veel aan. Reinig tweemaal per dag met een milde, zeepvrije reiniger en gebruik dagelijks een hydraterende crème.
- Geschikte crèmes: Producten met azelaïnezuur, dicarboxylzuur of niacinamide kunnen roodheid verminderen en zijn vaak zonder recept verkrijgbaar.
- Kies geurvrije producten en vermijd alcohol, kamfer, ureum en menthol.
- Make-up kan roodheid camoufleren, bijvoorbeeld met groene tinten. Vermijd alcoholhoudende gels en dunne lotions.
- Breng zonnecrème altijd na medicatie en voor make-up aan.
Lees ook: Een mooie gezichtshuid in zes stappen
Bronnen:
