Wat je moet weten als je reuma hebt en zwanger wil worden

Laatst bijgewerkt: december 2021
In dit artikel
Wat je moet weten als je reuma hebt en zwanger wil worden

dossier

Reumatoïde artritis (RA), spondyloartrtis (SpA) en systeemlupus (SLE), alle drie reumatische aandoeningen, treffen vaak vrouwen op vruchtbare leeftijd. Deze aandoeningen hoeven echter geen probleem te vormen als je zwanger wil worden. Meestal verloopt de zwangerschap normaal en komt de baby gezond ter wereld. Je zal wel extra opgevolgd en begeleid moeten worden door je reumatoloog en gynaecoloog.

Lees ook: Meer pijn als het koud en nat is: heeft het weer invloed op reuma?

  • Bij 70 tot 80 procent van de zwangere patiënten met reumatoïde artritis (RA) is er zelfs sprake van een verbetering (een remissie) van de ziekte tijdens de zwangerschap en verloopt de zwangerschap net zoals bij vrouwen die geen reumatische aandoening hebben. Dit is vooral zo voor patiënten die niet de klassieke antistoffen (RF en CCP) in het bloed hebben. Zij dienen in die periode minder of zelfs geen medicatie te gebruiken. Twintig tot dertig percent van de reumatoïde artritis patiënten hebben een actieve RA of zelfs verergering van de ziekte gedurende de zwangerschap. Ongeveer 90 procent van de patiënten hebben binnen de drie maanden na hun bevalling een opflakkering van de ziekte. Hier wordt best op voorhand al rekening mee gehouden. Snel ingrijpen indien nodig voorkomt grote(re) problemen.
  • Bij spondyloartrtitis (SpA) zou 50 procent van de vrouwen minder pijn hebben, vooral in het eerste zwangerschapstrimester. 
  • Ook bij systeemlupus (SLE) kan verbetering optreden, maar we zien tijdens een zwangerschap toch  vaker milde en soms ernstige opstoten. Na de zwangerschap doen deze vrouwen het vaak beter. Het is dus net omgekeerd dan bij RA.

Lees ook: “Vervang ‘bekkeninstabiliteit’ door ‘bekkenpijn en lage rugpijn’”

Vóór de zwangerschap

123h-reuma-zwang-okt-18.jpg
Het is belangrijk dat de ziekte voor de zwangerschap goed onder controle is. Patiënten die een erg actieve reumatische aandoening hebben, zullen doorgaans ook niet makkelijk zwanger worden. Bovendien moet je voor de zwangerschap stoppen met sommige geneesmiddelen gezien het risico op afwijkingen bij het kindje. Het gaat over methotrexaat (zeker 3 maanden stop) en leflunomide (tot zelfs 24 maanden stoppen of een kortere, medicamenteuze uitwasprocedure). Methotrexaat wordt overigens ook gestopt bij een mannelijke patiënt wiens partner zwanger wil worden.

Er bestaan nog te weinig gegevens over biologische medicijnen. In de meeste gevallen wordt aangeraden ook daarmee geruime tijd voor de zwangerschap te stoppen. Bespreek op tijd je zwangerschapswens met je reumatoloog, het best op het ogenblik dat de ziekte wordt vastgesteld er en een kinderwens is of kan komen. Op die manier kan gekozen worden voor de meest gepaste behandeling.

Lees ook: Moet je extra veel vrijen om zwanger te worden?

Mogelijke problemen tijdens de zwangerschap

De mogelijke gevolgen voor moeder en kind verschillen naargelang het type reuma.

  • Bij reumatoïde artritis met hoge ziekteactiviteit tijdens de zwangerschap is er een verhoogd risico op vroeggeboorte en op groeiachterstand (klein voor de zwangerschapsleeftijd). Wanneer de RA goed onder controle is, zijn er nauwelijks risico’s. Er is ook een licht verhoogd risico op pre-eclampsie of zwangerschapsvergiftiging.
  • Voor spondyloartrtitis (SpA) is de zwangerschapsuitkomst normaal, zeker als er weinig inflammatie is.
  • Bij systeemlupus (SLE) is het beeld minder rooskleurig: Bij de moeder bestaat er een verhoogde kans op een hoge bloeddruk, nierlijden, pre-eclampsie en trombose (bloedklontering). Eén op drie baby’s wordt te vroeg geboren als de SLE niet actief is. Dat loopt op tot twee kinderen op drie bij actieve SLE. De baby heeft vaker een te laag geboortegewicht en er bestaat risico op neonatale SLE (hartritmestoornissen door antistoffen die moeder doorgeeft via de placenta of huidproblemen onmiddellijk na de geboorte). Een spontane miskraam treedt op in 16 procent van de zwangerschappen. Vrouwen die SLE hebben, maar het nog niet weten, krijgen soms hun diagnose na verschillende miskramen.

Een vaginale bevalling is meestal mogelijk, en ook epidurale verdoving mag toegediend worden. Toch worden bij RA, SpA en SLE vaker een keizersnede uitgevoerd. Er bestaat een beperkt risico dat je kind ook een reumatische aandoening zal krijgen. De genetica bij reumatische aandoeningen is erg complex. Voor RA wordt het risico geschat op 12 procent, voor SpA op 8-12 procent, en voor SLE op 7 procent.

Lees ook: Zwanger worden als je lupus (SLE) hebt

Medicatie tijdens de zwangerschap

De behandeling van reuma tijdens de zwangerschap is niet eenvoudig. De aandoening dient altijd optimaal behandeld te worden, omdat opstoten het verloop van de zwangerschap ongunstig kunnen beïnvloeden. Overleg met je arts welke medicijnen je veilig kan gebruiken. Je zal ook nauwgezet opgevolgd worden. Denk eraan dat het nemen van medicatie vaak minder impact zal hebben op de foetus dan een actieve ziekte tijdens de zwangerschap. Volg daarom goed het advies van uw arts(en) en stop nooit op eigen houtje de medicatie.

  • Bepaalde medicatie mag niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap en sommige medicatie moet zelfs ruim voor de zwangerschap gestopt worden. Dat betreft onder meer methotrexaat (bijv. Ledertrexaat) en leflunomide (bijv. Arava) en Anti-TNF medicatie (biologische geneesmiddelen). Er zijn wel zwangerschappen onder anti-TNF zonder problemen, doch dit staat nog ter discussie. Mogelijk kunnen ze tijdens het eerste trimester veilig gebruikt worden. Gezien het om nog relatief nieuwe medicatie gaat, zijn hier nog niet genoeg gegevens over.
  • Ook niet-steroïdale anti-inflammatoire pijnstillers (NSAID’s) of ontstekingsremmers worden meestal afgeraden tijdens de zwangerschap. Ze kunnen eventueel gebruikt worden tot 32 weken, behalve de selectieve COX2-inhibitoren.
  • De interleukine-antagonisten anakinra en tocilizumab kunnen met voorzichtigheid gebruikt worden.
  • Andere medicatie kan dan weer veilig worden verdergezet tijdens de zwangerschap, met name Salazopyrine, Plaquenil en corticosteroïden.
  • Corticosteroïden kunnen op het einde van de zwangerschap ook toegediend worden om de longrijping van de baby te versnellen, wanneer een vroeggeboorte dreigt.

Zwanger worden met een reumatische aandoening kan dus zeker, mits de nodige begeleiding. Informeer je ruim op tijd en grondig en zoek naar een gynaecoloog die bereid is te overleggen met je reumatoloog. Zij komen immers niet alle dagen reumapatiënten tegen in hun praktijk.

Op www.reumanet.be vind je een brochure rond zwanger worden met reuma, en ook een lijst van brochures per medicijn, waarin ook telkens de gevolgen voor de vruchtbaarheid en zwangerschap worden vermeld, voor vrouw én man.

Bronnen:
www.gezondzwangerworden.be
www.raliga.be
www.uzleuven.be
https://reumanederland.nl

www.reumanet.be


auteur: Sofie Van Rossom, gezondheidsjournalist

Het geven van tijd kan levens redden! Het geven van tijd kan levens redden!
Pfizer Clinical Research Unit

Neem deel aan een klinische studie en krijg een financiële compensatie van gemiddeld €215 per dag.

Klik hier voor meer info!

Wil je onze artikels graag ontvangen in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

eenvoudig terug uit te schrijven
Wij verwerken jouw persoonsgegevens conform het Privacy-beleid van Gezondheid NV / Mediahuis.
volgopfacebook

volgopinstagram