Voor jou gelezen op De Standaard

Iedereen aan de cholesterolpillen

Laatst bijgewerkt: november 2019

nieuws Cholesterolverlagers zijn een van de meest voorgeschreven medicijnen in ons land. Wereldwijd, ook hier, vinden experts dat nog meer mensen de pillen moeten slikken om hartaanvallen en hersenbloedingen te voorkomen. Maar niet iedereen is daarvoor gewonnen. ‘Straks is iedereen patiënt.’

Al 1,6 miljoen Belgen slikken vandaag pillen om hun ‘slechte’ cholesterol te doen dalen en het risico op een hartaanval of een beroerte terug te dringen. De piek lijkt nog lang niet bereikt, want wereldwijd woedt onder professoren een discussie over de uitbreiding van de groep die cholesterolverlagers krijgt. In eigen land pleitten experts er onlangs nog bij de ziekteverzekering voor om de middelen voor meer patiënten terug te betalen.

Het risico van te veel ‘slechte’ cholesterol in het bloed is bekend. Het dierlijke vet doet de bloedvaten dichtslibben. In erge gevallen leidt dat tot een hartaanval of een herseninfarct. Twee derde van de bevolking heeft te veel cholesterol in het bloed. Het is dus geen toeval dat hart- en vaataandoeningen in ons land de doodsoorzaak nummer 1 zijn en de belangrijkste reden voor handicaps, zoals een verlamming of spraakproblemen na een beroerte.

Cholesterolverlagers, doorgaans statines, verminderen het risico op een hart- en vaataandoening. Dat geldt voor de personen met een hoog risico, maar ook voor personen die een laag of matig risico hebben. De grens tussen wat ‘gevaarlijk’ of ‘gezond’ is, moet dus door experts worden vastgelegd. En die grens is wereldwijd aan het opschuiven. Gezonde personen die nog geen hartaanval of herseninfarct hebben gehad, komen meer en meer in aanmerking om preventief statines te krijgen.

‘De behandeling met statines verschuift van een kleine groep met een hoog risico naar een veel grotere groep waarin ook de jongere mensen met een matig risico op een hart- en vaatziekte zitten’, zegt Ernst Rietzschel, professor cardiologie aan het UZ Gent. ‘Medisch gezien is dat een correcte strategie, want in de groep met het matige risico vallen de meeste slachtoffers. Juist omdat de groep zo groot is.’

De nieuwe Amerikaanse richtlijnen voor het voorschrijven van cholesterolverlagers volgen precies die redenering. Vroeger viel ruim een derde van de 40- tot 75-jarige Amerikanen in de groep die cholesterolverlagers zou moeten slikken. Met de nieuwe richtlijnen is dat al bijna de helft.

De trend waait over naar Europa. Het Verenigd Koninkrijk sleutelt momenteel aan nieuwe richtlijnen voor cholesterolverlagers. Volgens het laatste ontwerp zullen er veel meer mensen pillen krijgen.

Ook in ons land vinden professoren dat meer mensen statines moeten nemen. Zo pleitte Guy De Backer, professor cardiologie aan het UZ Gent, er vorige maand bij de ziekteverzekering (Riziv) voor dat artsen de statines aan alle patiënten mogen voorschrijven bij wie ze het risico op een hart- en vaataandoening voldoende hoog achten, los van grenswaarden en risicoberekeningen (zie inzet, red.). ‘Naar eigen goeddunken, dus, rekeninghoudend met de voorkeuren van de patiënt en het totaalplaatje’, zegt professor Rietzschel.

Stop vooral met roken

Hoe ver willen de artsen daarin gaan? Volgens Rietzschel hebben in elk geval meer Belgen dan de 1,6 miljoen die vandaag al cholesterolverlagers nemen, baat bij de pillen. ‘Als één op de vier, of 3 miljoen Belgen, statines krijgt, zou de levenskwaliteit van heel wat mensen verhogen doordat we gezondheidsproblemen voorkomen. Ook economisch is het te verantwoorden, zeker omdat de patenten op statines vervallen en dus prijzen dalen.’

‘De vraag is of wij, de maatschappij, het wenselijk vinden dat zo’n groot deel van de bevolking statines neemt. Dat debat moeten we dringend voeren.’

Het belooft een levendig debat te worden. Hans Van Brabandt, bijvoorbeeld, staflid van het Belgische centrum voor evidence-based medicine en zelf cardioloog, gruwt van het idee dat nóg meer Belgen statines slikken. ‘De laatste jaren groeit het vermoeden dat cholesterolverlagers niet zo onschuldig zijn als we denken. Ze zouden diabetes kunnen uitlokken. “Baat het niet, dan schaadt het niet”, gaat mogelijk niet op.’

Ook Johan Van Cleemput, adjunct-kliniekhoofd hart- en vaatziekten aan het UZ Leuven, is sceptisch. ‘Het is een overbodige medicalisering. Straks is iedereen patiënt.’

‘We kunnen niet alle gezondheidsproblemen oplossen met een pilletje. We hebben overigens de mankracht niet om al die personen te begeleiden. Want wie statines krijgt, moet door een arts opgevolgd worden. De eerste boodschap moet blijven dat een gezond leven het risico op een hart- en vaatziekte beperkt: stop met roken en houd je gewicht onder controle.’

Artikel uit De Standaard
bron: http://www.standaard.be/cnt/dmf20140629_01161158

De Standaard


pub