Nieuwe richtlijnen voor behandeling ‘restless legs’ syndroom

Laatst bijgewerkt: november 2019
rusteloze-benen-or-170_01.jpg

nieuws De European Federation of Neurological Societies (EFNS) heeft in samenwerking met de European Neurological Society en de European Sleep Research Society nieuwe richtlijnen gepubliceerd voor de behandeling van het restless legs syndrome (RLS), het rusteloze benen syndroom, in het vakblad Annals of Neurology.

Het Restless Legs Syndroom is een aandoening van het zenuwstelsel die zich kenmerkt door een irriterend, branderig gevoel - alsof er insecten rondkruipen - diep in de kuiten, soms beurtelings, soms in beide kuiten tegelijk. De aandoening kan zich ook voordoen in de bovenbenen, voeten, romp en armen.

Typisch is dat:
• het vervelende maar meestal niet pijnlijke gevoel in de benen voor een onweerstaanbare drang tot bewegen zorgt;

• de symptomen alleen voorkomen of erger zijn in rust en de klachten nemen altijd af als met de arm of het been waarin het gevoel wordt waargenomen wordt bewogen (rondjes lopen, diepe kniebuigingen maken, masseren, een warm of koud voetenbad nemen...);

• de symptomen zijn 's avonds en 's nachts het ergst, vooral als men ligt, maar ze kunnen ook overdag optreden bij een tijd stilzitten (bv. voor TV, tijdens een vergadering).
Veel mensen kunnen moeilijk inslapen of moeilijk doorslapen.
Het komt bij vrouwen iets meer voor dan bij mannen. Bij ouderen (plus 65 jaar) zouden 10 tot 25% van de mensen dergelijke klachten hebben. Sommige vrouwen hebben er ook last van tijdens de zwangerschap, maar dan verdwijnen de klachten weer binnen vier weken na de bevalling.

Over de precieze oorzaak tast men nog steeds in het donker.
Het vermoeden bestaat dat de symptomen veroorzaakt worden door een verstoorde werking van bepaalde zenuwcellen in dat deel van de hersenen waar de spierbewegingen worden bestuurd.

Bij mensen die aanleg hebben voor onrustige benen kunnen koffie, alcohol en roken mogelijk de verschijnselen uitlokken. Ook sommige geneesmiddelen (tegen misselijkheid, epilepsie, verhoogde bloeddruk, sommige angstmiddelen…) zouden de verschijnselen kunnen verergeren.

Behandeling
RLS is niet ernstig, zolang het niet al te veel hinder geeft. De aandoening kan echter de slaap ernstig verstoren.

• Voeding
Meestal wordt aangeraden om koffie en andere cafeïnehoudende producten (zoals chocolade, thee en frisdranken) te vermijden. Alcohol heeft bij de meeste patiënten tot gevolg dat de klachten langer aanhouden of intenser zijn.

• Vitaminen/mineralen
Als een ijzer- of vitaminegebrek wordt vastgesteld, kunnen de symptomen worden bestreden door ijzer-, vitamine B12- of folaatsupplementen. Het is alleszins aangeraden om de serum-ferritineconcentratie te controleren (om na te gaan hoeveel ijzer er is opgeslagen) en een ijzersupplement te gebruiken indien de ferritineconcentratie lager is dan 40 ng/ml.

• Slaaphygiëne
Omdat vermoeidheid en slaperigheid de symptomen vaak verergeren, is een goede slaaphygiëne erg belangrijk. Dat betekent o.m.:
• een koele, rustige en comfortabele slaapomgeving,
• elke avond op dezelfde tijd naar bed gaan en elke ochtend op dezelfde tijd opstaan
• voldoende uren slaap per nacht om uitgerust wakker te worden.
• Pas uw slaapritme aan aan wat u zelf best voelt. Misschien zal dat betekenen dat u 's avonds wat later naar bed gaat, en 's morgens wat langer slaapt.

• Lichaamsbeweging
Regelmatige, niet al te intensieve lichaamsbeweging zou kunnen helpen. Over het ideale tijdstip lopen de meningen uiteen. Soms wordt afgeraden om kort voor het slapengaan veel te bewegen, terwijl anderen blijkbaar voordeel hebben bij bewegen (wandelen, fietsen op de hometrainer) voor het slapengaan. Ook enkele minuten isometrische oefeningen (bv. met de rug tegen de muur staan met de knieën gebogen alsof je op een stoel zit) zou een positief effect hebben. Erg intensieve sport 1 à 2 uur voor het slapen zou de rusteloosheid echter vergroten.
Experimenteer met een aantal oefenprogramma’s en kies wat voor u het beste werkt.

• Sommige mensen hebben goede ervaringen met een warm of koud bad, warme of koude kompressen.

• Geneesmiddelen
Indien u ernstig last hebt van RLS, dan kan uw arts een geneesmiddel voorschrijven.

• Volgende geneesmiddelen worden aanbevolen voor een kortdurende behandeling van RLS: rotigotine, ropinirol, pramipexol, gabapentine en acarbil, gabapentine en pregabaline.

• Voor landurige behandeling wordt alleen rotigotine als effectief beschouwd, gabapentine en acarbil als waarschijnlijk effectief, en ropinirol, pramipexol en gabapentine als mogeljk effectief. Cabergoline wordt niet aanbevolen omwille van het risico op ernstige bijwerkingen.






pub