Gerelateerde artikels
Wat is gezonder: ahornsiroop, agavesiroop of honing?
In dit artikel
Wat is gezonder: ahornsiroop, agavesiroop of honing?
- Waar komen ahornsiroop, agavesiroop en honing vandaan?
- Zijn honing, ahornsiroop en agavesiroop gezonder dan suiker?
- Agavesiroop: lage glycemische index, maar veel fructose
- Honing, ahornsiroop of agavesiroop: wat zijn de verschillen in suiker en calorieën?
- Conclusie: wat is het gezondste alternatief voor suiker?
dossier
Witte geraffineerde suiker heeft al jaren een slechte reputatie. Maar hoe zit het met natuurlijke alternatieven zoals ahornsiroop, agavesiroop en honing? Zijn die echt gezonder? Wat zijn de verschillen tussen deze producten? En wat is de beste keuze voor je gezondheid?
Lees ook: Wanneer is suiker wél gezond?
Waar komen ahornsiroop, agavesiroop en honing vandaan?
Ze staan misschien naast elkaar in de supermarkt, maar ahornsiroop, agavesiroop en honing verschillen sterk in hoe ze gemaakt worden en hoe je lichaam erop reageert.
Ahornsiroop
Ahornsiroop wordt gemaakt van het sap van de esdoornboom. Dat sap wordt opgevangen en vervolgens ingekookt tot een dikke siroop. Het productieproces is vrij eenvoudig en concentreert op natuurlijke wijze de aanwezige suikers en mineralen. De kleur van ahornsiroop zegt veel over de smaak. Hoe lichter de siroop, hoe zachter en subtieler de smaak. Donkere siropen smaken sterker en meer gekaramelliseerd. Die donkerdere varianten, die later in het seizoen geoogst worden, bevatten vaak ook meer antioxidanten en andere nuttige stoffen. In Noord-Amerika is ahornsiroop (maple syrup) enorm populair.
Honing
Net als ahornsiroop is honing van nature nauwelijks bewerkt. Bijen maken honing namelijk rechtstreeks van bloemennectar. Sommige fabrikanten pasteuriseren honing door ze te verhitten op hoge temperatuur. Dat doen ze om de houdbaarheid te verlengen en kristallisatie tegen te gaan.
Daardoor gaat wel een deel van de actieve stoffen verloren. Rauwe, niet-verhitte honing is daarom interessanter voor je gezondheid.
Agavesiroop
Agavesiroop is veruit het meest bewerkte product van de drie. Het wordt gemaakt van het sap uit de kern van de blauwe agaveplant. Dat sap wordt gefilterd en sterk verhit om de uiteindelijke siroop te verkrijgen. Tijdens dat industriële proces gaan de meeste vitaminen en mineralen uit de oorspronkelijke plant verloren. Ondanks het “natuurlijke” imago van agavesiroop koop je dus eigenlijk een sterk geraffineerd product.
Lees ook: Goedkope en dure honing: wat is het verschil?
Zijn honing, ahornsiroop en agavesiroop gezonder dan suiker?
Qua voedingswaarde doen ahornsiroop en vooral honing het beter dan agavesiroop.
Ahornsiroop: rijk aan mineralen en antioxidanten
Ahornsiroop bevat onder andere mangaan, zink, calcium, kalium en ijzer. Daarnaast bevat het polyfenolen, antioxidanten die cellen helpen beschermen tegen schade. Een bijzondere stof in ahornsiroop is québecol, een bioactieve molecule die ontstaat tijdens het inkoken van het sap. Uit laboratoriumonderzoek blijkt dat deze stof ontstekingsremmende eigenschappen kan hebben.
Die resultaten klinken veelbelovend, maar ze moeten wel genuanceerd worden. De meeste studies gebruikten sterk geconcentreerde extracten, niet de hoeveelheden die mensen normaal eten.
Lees ook: Hoe vermijd je dat honing aan je lepel blijft plakken?
Honing: wat zijn de gezondheidsvoordelen?
Honing is waarschijnlijk de natuurlijke zoetstof waar het meeste onderzoek naar gedaan is. Een grote wetenschappelijke review uit 2023, gebaseerd op 48 klinische studies en meer dan 3.600 patiënten, bevestigde positieve effecten op verschillende aspecten van de gezondheid. Denk aan wondheling, verlichting van hoest bij kinderen, darmgezondheid en mogelijk ook gunstige effecten op de bloedsuiker en bloedvetten.
Honing staat ook bekend om haar antibacteriële en schimmelwerende werking. Sommige ziekenhuizen gebruiken bepaalde soorten honing zelfs bij de behandeling van wonden. Honing bevat kleine hoeveelheden vitamine C en B-vitamines, maar vooral de bioactieve stoffen maken honing interessant. Zo bevat het verschillende polyfenolen en flavonoïden met antioxidatieve eigenschappen.
De samenstelling van honing verschilt wel naargelang de bloemen waarvan de nectar afkomstig is. Manukahoning, boekweithoning en tijmhoning bevatten bijvoorbeeld bijzonder veel actieve stoffen. Kies bij voorkeur voor rauwe, niet-gepasteuriseerde honing om zoveel mogelijk van die stoffen te behouden. Belangrijk: geef nooit honing aan baby’s jonger dan één jaar vanwege het risico op botulisme, een zeldzame maar gevaarlijke voedselinfectie.
Lees ook: Waarom mogen kinderen jonger dan 1 jaar geen honing eten?
Lees ook: Helpt honing bij keelpijn en hoest?
Agavesiroop: gezonder dan suiker?
Hoewel de agaveplant van nature verschillende vitaminen en mineralen bevat, blijft daar na verwerking nauwelijks iets van over. Agavesiroop bevat alleen minieme hoeveelheden mineralen zoals ijzer, calcium en kalium – veel minder dan rauwe honing of kwalitatieve ahornsiroop. Vergeleken met honing en ahornsiroop bevat agavesiroop dus weinig interessante voedingsstoffen.
Toch kreeg agavesiroop jarenlang het imago van “gezonde suiker”, vooral door de lage glycemische index. Maar is het daardoor echt een betere keuze?
Lees ook: 10 tips om minder suiker te eten
Agavesiroop: lage glycemische index, maar veel fructose
De glycemische index geeft aan hoe snel een voedingsmiddel de bloedsuiker doet stijgen. Op dat vlak lijkt agavesiroop het uitstekend te doen. De glycemische index ligt veel lager (GI tussen 15 en 20) dan die van ahornsiroop (GI 54), honing (GI 58) of witte suiker (GI 80). Die cijfers zijn wel gemiddelden en kunnen variëren afhankelijk van de samenstelling en herkomst van het product.
Maar achter die lage glycemische index schuilt een complexer verhaal. Agavesiroop bevat namelijk zeer veel fructose – bij sommige merken tot 90%. Dat is zelfs meer dan de fructoserijke glucosestroop die vaak in de voedingsindustrie gebruikt wordt. Fructose doet de bloedsuiker niet meteen stijgen, maar wordt bijna volledig verwerkt door de lever. En net daar kan het probleem ontstaan wanneer je er regelmatig te veel van binnenkrijgt.
Te veel fructose in één keer? Dan zet de lever dat om in vetten. Op lange termijn kan dat leiden tot vetopstapeling in de lever (niet-alcoholische leververvetting), hogere triglyceridenwaarden en uiteindelijk zelfs insulineresistentie. Met andere woorden: een lage glycemische index betekent niet automatisch dat agavesiroop metabolisch gezien de gezondste keuze is.
Lees ook: Leververvetting: symptomen 'vette lever' en hoe herstellen?
Lees ook: Insulineresistentie: symptomen en hoe omkeren?
Het verschil met fructose uit fruit is trouwens groot. In fruit zit fructose samen met vezels en water, waardoor de opname veel trager verloopt. In agavesiroop komt fructose veel sneller en geconcentreerder in de lever terecht.
Af en toe een theelepel agavesiroop vormt voor een gezond persoon geen probleem. Vooral regelmatig of overmatig gebruik kan nadelige effecten hebben.
Lees ook: Hoe ongezond is suiker en zoetstof echt?
Honing, ahornsiroop of agavesiroop: wat zijn de verschillen in suiker en calorieën?
© Getty Images
Qua calorieën verschillen honing, ahornsiroop en agavesiroop niet enorm van elkaar, al bevat ahornsiroop doorgaans iets minder calorieën. De gemiddelde voedingswaarde per 100 gram ziet er ongeveer zo uit:
· ahornsiroop: 260-270 kcal
· agavesiroop: ongeveer 300 kcal
· honing: 300-320 kcal
· witte suiker: 380-400 kcal
Agavesiroop heeft wel een sterker zoetend effect dan gewone suiker. Het smaakt ongeveer 1,3 tot 1,5 keer zoeter. Daardoor heb je er minder van nodig om dezelfde zoete smaak te krijgen, wat de hogere hoeveelheid calorieën deels compenseert. Honing en ahornsiroop zijn ongeveer even zoet als witte suiker.
Conclusie: wat is het gezondste alternatief voor suiker?
Zoek je een zo gezond mogelijk alternatief voor suiker? Dan lijkt rauwe honing de beste keuze. Bovendien is daar het meeste onderzoek naar gebeurd. Ahornsiroop volgt als goede tweede omdat het relatief veel mineralen en antioxidanten bevat. Met agavesiroop ga je beter wat voorzichtiger om. Het imago van “gezonde” of “diabetesvriendelijke” suiker wordt door de huidige wetenschap waarschijnlijk overschat.
Belangrijk om te onthouden: natuurlijk betekent niet automatisch gezond. Ook honing, ahornsiroop en agavesiroop blijven toegevoegde suikers en gebruik je dus best met mate. De aanbeveling van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijft voor al deze producten dezelfde: beperk vrije suikers tot minder dan 10% van je dagelijkse calorie-inname. Voor een volwassene komt dat neer op ongeveer 50 gram per dag.
Heb je diabetes? Bespreek dan met je arts of diëtist hoe je ahornsiroop, honing en agavesiroop het best in je voeding inpast.
Lees ook: Is suiker de oorzaak van diabetes?
Bronnen:
- Zeratsky K., Healthline, Maple Syrup: Healthy or Unhealthy?
- Voedingscentrum (Centre néerlandais de nutrition), Voedingscentrum.nl, Is honing gezond?
- Ozuna C. & Franco-Robles E., LWT - Food Science and Technology, 2022, Agave syrup: An alternative to conventional sweeteners?
- Association Belge du Diabète, diabete.be, Les nouveaux pseudo-sucres
- Biluca F.C. et al., PMC/MDPI, 2022, Maple Syrup: Chemical Analysis and Nutritional Profile, Health Impacts, Safety and Quality Control
- Palma-Morales M. et al., Nutrients (MDPI), 2023, A Comprehensive Review of the Effect of Honey on Human Health
- Regueiro J. et al., PMC/MDPI, 2023, Nutritional, Pharmacological, and Sensory Properties of Maple Syrup: A Comprehensive Review
auteur:
Sara Claessens,
gezondheidsjournalist
