Mag je Ozempic of Wegovy gebruiken als je zwanger bent?

dossier

Steeds meer vrouwen in de vruchtbare leeftijd gebruiken medicijnen zoals Ozempic, Wegovy of Mounjaro. Maar wat als je zwanger wil worden terwijl je zo’n middel gebruikt? Of als je onverwacht ontdekt dat je zwanger bent? Voor het eerst heeft een internationale groep experts richtlijnen opgesteld over het gebruik van deze medicijnen voor, tijdens en na de zwangerschap. Ook onderzoekers van de KU Leuven en de University of Plymouth werkten eraan mee. Hun conclusie is genuanceerd. GLP-1-medicijnen worden nog altijd afgeraden tijdens de zwangerschap. Maar als je onverwacht zwanger wordt terwijl je zo’n middel gebruikt, dan is er op basis van de huidige gegevens geen reden om meteen ongerust te worden.

GLP-1-medicijnen worden afgeraden tijdens de zwangerschap

© Getty Images - Het wordt aanbevolen om te stoppen met Ozempic, Wegovy of Mounjaro zodra een zwangerschap is vastgesteld.

De huidige richtlijnen zijn duidelijk: GLP-1-analogen worden niet aanbevolen tijdens de zwangerschap. Ook tijdens de borstvoeding wordt het gebruik voorlopig afgeraden, omdat er nog onvoldoende geweten is over de veiligheid. Die voorzichtigheid is vooral gebaseerd op onderzoek bij dieren, waaruit mogelijke risico’s bleken voor de ontwikkeling van de foetus. Over het gebruik bij mensen weten we nog veel minder. Zwangere vrouwen worden zelden opgenomen in klinische studies, omdat geneesmiddelen tijdens de zwangerschap meestal alleen worden onderzocht als dat medisch noodzakelijk en verantwoord is.

Gebruik je Ozempic, Wegovy, Mounjaro of een ander GLP-1-medicijn en ontdek je dat je zwanger bent? Dan wordt aangeraden om met de behandeling te stoppen zodra de zwangerschap bevestigd is en snel contact op te nemen met je arts.

Lees ook: GLP-1-behandeling: hoe werkt het en voor wie?

Wat als je zwanger wordt tijdens het gebruik van Ozempic of Wegovy?

Voor de nieuwe richtlijnen analyseerden de onderzoekers 34 studies, waaronder klinische onderzoeken, observationele studies, gegevens uit geneesmiddelenbewaking en afzonderlijke casussen. In totaal ging het om meer dan 1.500 zwangerschappen waarbij de vrouw een GLP-1-medicijn had gebruikt. Uit deze analyse blijkt geen verhoogd risico op ernstige aangeboren afwijkingen wanneer een GLP-1-medicijn per ongeluk in het begin van de zwangerschap werd gebruikt.

Ontdek je dat je zwanger bent terwijl je Ozempic, Wegovy of een ander GLP-1-medicijn gebruikt? Dan is er op basis van de huidige gegevens dus geen reden om meteen te panikeren. Stop wel met het middel zodra de zwangerschap bevestigd is en bespreek met je arts welke verdere opvolging nodig is.

Dat betekent niet dat GLP-1-medicijnen nu als veilig worden beschouwd tijdens de zwangerschap. De huidige gegevens zijn alleen geruststellend bij een onbedoelde blootstelling in het begin van de zwangerschap. Er is nog te weinig onderzoek om het gebruik tijdens de zwangerschap als veilig te beschouwen.

Lees ook: Kan je in België Ozempic en Wegovy kopen zonder voorschrift?

Hoelang voor een zwangerschap moet je stoppen met GLP-1-medicijnen?

Fabrikanten adviseren uit voorzorg om een GLP-1-medicijn al enkele weken vóór een geplande zwangerschap stop te zetten. Sommige middelen blijven namelijk vrij lang in het lichaam aanwezig. Volgens de officiële bijsluiters stop je het best met Ozempic of Wegovy twee maanden voordat je probeert zwanger te worden. Voor Mounjaro is dat één maand. Ook het Belgische Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) vermeldt deze termijnen.

De auteurs van de nieuwe richtlijnen plaatsen daar wel een kanttekening bij. Deze wachttijden zijn vooral gebaseerd op de manier waarop de geneesmiddelen zich in het lichaam gedragen en minder op sterk klinisch bewijs. Verder onderzoek moet uitwijzen hoe lang je precies moet stoppen voordat je probeert zwanger te worden.

Lees ook: Stoppen met Ozempic: wat zijn de gevolgen?

Kunnen Ozempic en Wegovy je vruchtbaarheid verbeteren?

Ozempic, Wegovy of Mounjaro kunnen de vruchtbaarheid verbeteren.

Dat is een minder bekend effect van GLP-1-medicijnen. Bij sommige vrouwen met obesitas of het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS) kan gewichtsverlies en een betere gevoeligheid voor insuline ervoor zorgen dat de eisprong weer op gang komt. Daardoor kan ook de vruchtbaarheid verbeteren. Je kan tijdens de behandeling dus gemakkelijker zwanger worden dan voordien, ook als dat niet de bedoeling is. Daarom benadrukken de experts het belang van betrouwbare anticonceptie als je niet zwanger wilt worden.

Bij tirzepatide (Mounjaro) is dat extra belangrijk. Dit medicijn vertraagt de maaglediging en kan daardoor de opname van de anticonceptiepil verminderen. De pil kan hierdoor tijdelijk minder betrouwbaar zijn.

Voor semaglutide, liraglutide, dulaglutide en exenatide is geen directe wisselwerking met de anticonceptiepil aangetoond. Wel kunnen braken en diarree – twee bijwerkingen die vooral in het begin van de behandeling voorkomen – de opname van medicijnen via de mond verminderen. Dat geldt dus ook voor de anticonceptiepil.

Lees ook: Mounjaro om af te vallen: verkrijgbaar in België

Lees ook: Welke geneesmiddelen kunnen werking van anticonceptiepil beïnvloeden?

Wat als je tijdens de zwangerschap GLP-1-medicijnen hebt gebruikt?

• De verdere opvolging hangt onder meer af van hoelang je het medicijn tijdens de zwangerschap hebt gebruikt:
• Ben je meteen gestopt zodra je wist dat je zwanger was? Dan volstaat volgens de auteurs doorgaans de gebruikelijke zwangerschapsopvolging. Ze adviseren wel om de groei van de baby te controleren, minstens tijdens het derde trimester.
• Heb je het medicijn ook na het eerste trimester gebruikt? Dan wordt aangeraden om de groei van de baby vaker met een echografie te controleren.
• De auteurs adviseren artsen ook om het gebruik tijdens de zwangerschap te melden bij het zwangerschaps- of geneesmiddelenbewakingsregister van de betrokken fabrikant. Na gebruik in het begin van de zwangerschap kan ook een vroegere screening op zwangerschapsdiabetes worden overwogen.
• Ook de gewichtstoename tijdens de zwangerschap verdient aandacht. Stoppen met een GLP-1-medicijn kan ervoor zorgen dat je opnieuw aankomt, soms vrij snel en aanzienlijk.
• Tot slot blijft een evenwichtige voeding belangrijk, net als voldoende vitamines en mineralen. Vooral foliumzuur en vitamine D verdienen aandacht wanneer je zwanger wilt worden.
  
  

Lees ook: Meilleur sommeil : une douche ou un bain 1 h avant de se coucher

Wat na de bevalling?

GLP-1-medicijnen en borstvoeding

Na een zwangerschap opnieuw starten met GLP-1 medicijnen?

Nog veel vragen onbeantwoord

Hoewel de nieuwe richtlijnen heel wat bestaande kennis samenbrengen, blijven veel van de klinische vragen voorlopig onbeantwoord. Verder onderzoek moet onder meer duidelijk maken:

• hoelang voor een geplande zwangerschap je het best stopt met GLP-1-medicijnen;
• welke invloed een snelle gewichtstoename na het stoppen heeft op het verdere verloop van de zwangerschap;
• of GLP-1-medicijnen gevolgen kunnen hebben voor de ontwikkeling van het kind op langere termijn;
• wanneer en in welke situaties je na de bevalling opnieuw met de behandeling kan starten.