Waarom beter niet met mond open slapen en hoe afleren?

dossier

Lees ook: Alles wat je moet weten over slaapproblemen

Waarom slapen sommige mensen met hun mond open?

Wanneer je in slaap valt, ontspannen de spieren van je gezicht en kaak geleidelijk. Daardoor kan je mond makkelijker openvallen. Mondademhaling komt vooral voor tijdens de diepe slaap, wanneer de controle over de spieren van de bovenste luchtwegen afneemt. Af en toe met je mond open slapen, bijvoorbeeld tijdens een verkoudheid, is meestal geen probleem. Maar als het een gewoonte wordt, is het wel belangrijk om te kijken waar het vandaan komt.

Dit zijn de belangrijkste oorzaken van met open mond slapen:

1. Een verstopte neus: Dit is de meest voorkomende oorzaak van met de mond open slapen. Allergieën, een verkoudheid of sinusitis kunnen ervoor zorgen dat lucht moeilijker door je neus stroomt. Je lichaam compenseert dat dan automatisch door via de mond te ademen tijdens de slaap.
2. Anatomische afwijkingen: Ook bepaalde afwijkingen kunnen de neusademhaling bemoeilijken, zoals neuspoliepen, vergrote keelamandelen of neusamandelen (vooral bij kinderen), of een scheef neustussenschot.
3. Slaapapneu: Slapen met je mond open kan ook een symptoom zijn van obstructieve slaapapneu, een chronische ademhalingsstoornis die meer dan 10% van de volwassenen treft. Tijdens de slaap ontspannen de spieren in je mond en keel, zoals je tong en het zachte gehemelte. Daardoor worden de luchtwegen nauwer, wat je ademhaling verstoort, snurken kan verergeren en ervoor kan zorgen dat je ’s nachts telkens even wakker schrikt.
4. Je slaaphouding: Sommige slaaphoudingen werken mondademhaling in de hand. Vooral wanneer je op je rug slaapt, kunnen je tong en de zachte weefsels in je keel wat naar achter zakken. Daardoor wordt ademen door je neus moeilijker en ga je sneller via je mond ademen.
5. Medicatie: Sommige medicijnen kunnen mondademhaling indirect in de hand werken. Dat geldt onder andere voor slaapmiddelen, angstremmers, spierontspanners en bepaalde antidepressiva. Ze kunnen de slijmvliezen uitdrogen of ervoor zorgen dat de spieren tijdens de slaap nog meer ontspannen.
6. De omgeving: Ook de lucht in je slaapkamer speelt een rol. Verwarming of airconditioning kan de lucht erg droog maken, waardoor je neusslijmvliezen uitdrogen en ademen door je neus moeilijker wordt.
7. Roken: Roken kan er ook voor zorgen dat je sneller door je mond gaat ademen. Het irriteert de bovenste luchtwegen, waardoor de slijmvliezen opzwellen en er meer slijm aangemaakt wordt. Daardoor geraakt lucht minder vlot door je neus.

Lees ook: Waarom is ademen door je neus gezonder?

Hoe merk je dat je met je mond open slaapt?

Wat zijn de risico’s van slapen met je mond open?

Normaal gezien adem je tijdens het slapen vooral door je neus. Je neus filtert, bevochtigt en verwarmt de lucht voor die je luchtwegen bereikt. Je mond doet dat veel minder goed. Daarom kan langdurig slapen met je mond open wel degelijk gevolgen hebben voor je gezondheid.

• Meer kans op tand- en mondproblemen: Speeksel beschermt je tanden, houdt de slijmvliezen vochtig en helpt het evenwicht van het mondmicrobioom te bewaren. Als je urenlang door je mond, ademt, droogt je mond uit en maak je minder speeksel aan. Daardoor stijgt het risico op gaatjes, tandvleesproblemen, chronische slechte adem en soms zelfs schimmelinfecties in de mond.
• Slechtere slaapkwaliteit: Slapen met open mond kan erop wijzen dat je ademhaling ‘s nachts minder vlot verloopt. Dat gaat vaak samen met snurken, geregeld even wakker worden en minder diepe, herstellende slaap. Het gevolg: je wordt moe wakker, zelfs als je genoeg uren geslapen hebt.
• Risico’s bij niet-herkende slaapapneu: Bij sommige mensen wijst mondademhaling op een ernstiger ademhalingsprobleem, zoals slaapapneu. Wordt dat niet behandeld, dan verhoogt het risico op hoge bloeddruk, hartproblemen en een beroerte. Snurk je veel, ben je vaak moe of heb je het gevoel dat je soms stopt met ademen tijdens de slaap? Bespreek het dan met je arts.
• Bij kinderen: Bij kinderen verdient chronische mondademhaling extra aandacht. Vergrote amandelen of adenoïden, allergieën of een langdurig verstopte neus kunnen de oorzaak zijn. Volgens sommige studies kan chronische mondademhaling de ontwikkeling van het gezicht beïnvloeden en leiden tot een verkeerde stand van de tanden of kaken. Snurkt je kind vaak, slaapt het bijna altijd met open mond en lijkt het overdag moe of prikkelbaar? Dan laat je dat best nakijken.

Lees ook: Waarom ben ik zo moe?

Met mond open slapen: hoe afleren?

Het is belangrijk om eerst te achterhalen waarom je ’s nachts door je mond ademt. Pas dan kan gekeken worden welke behandeling het meest geschikt is.

• Een verstopte neus behandelen: Heb je vooral last van een verstopte neus? Dan is het belangrijk om die oorzaak aan te pakken. Een neusspray met fysiologisch water, antihistaminica bij allergieën of een luchtbevochtiger in de slaapkamer kunnen soms al helpen. Bij neuspoliepen of een scheef neustussenschot laat je je best onderzoeken door een neus-keel-oorspecialist. Soms is een operatie nodig om weer vlot door de neus te kunnen ademen.
• Van slaaphouding veranderen: Als je op je rug slaapt, is de kans groter dat je gaat snurken of door je mond gaat ademen. Ook de luchtwegen kunnen dan makkelijker wat dichtzakken. Voor sommige mensen helpt het al om meer op hun zij te slapen.
• Neusstrips: Neusstrips kunnen helpen om je neusgaten beter open te houden, zodat je makkelijker kan ademen door je neus. Hoe goed ze werken, verschilt wel van persoon tot persoon.
• Mouth taping: Op sociale media zie je deze trend steeds vaker voorbijkomen. Mouth taping betekent dat je je mond afplakt tijdens het slapen om jezelf te “dwingen” door je neus te ademen. Toch is het geen wondermiddel en kan het zelfs risico’s met zich meebrengen. Bij sommige mensen kan mondtape helpen om meer door de neus te ademen. Maar als je last hebt van een verstopte neus, veel snurkt of mogelijk slaapapneu hebt, dan kan je er net meer ademhalingsproblemen door krijgen. Probeer mouth taping daarom niet zomaar zonder medisch advies.
• Orofaciale therapie: Soms kunnen oefeningen bij een logopedist of gespecialiseerde kinesitherapeut helpen om beter door de neus te leren ademen en de spieren van mond en gezicht te versterken.
• Slaapapneu behandelen: De standaardbehandeling bij slaapapneu is CPAP-therapie. Daarbij draag je tijdens het slapen een neus- of gezichtsmasker, dat verbonden is met een toestel dat lucht blaast om je luchtwegen open te houden. Soms kan ook een beugel (mandibulair repositie-apparaat, MRA) die de onderkaak licht naar voren duwt helpen. Dit wordt ook vaak een anti-snurkbeugel genoemd. Andere mogelijke behandelingen zijn een operatie of gewichtsverlies.

Lees ook: Waarom word je ’s nachts altijd wakker op hetzelfde uur?

Wanneer ga je best naar de dokter?

Ga eens langs bij je arts als je:

Lees ook: Kan melatonine helpen om beter te slapen?