Tijm tegen verkoudheid?
dossier
Infusie, inhalatie, etherische olie… Tijm behoort tot de meest gebruikte traditionele remedies om verkoudheidsklachten te verlichten. Het kruid staat al lange tijd bekend om zijn antiseptische en slijmoplossende eigenschappen. In welke vorm kun je tijm gebruiken? En wie gebruikt het beter niet?
Hoe werkt tijm bij verkoudheid?
© Getty Images
Tijm (Thymus vulgaris en Thymus zygis) bevat verschillende actieve stoffen, waaronder:
- Thymol en carvacrol, bekend om hun antiseptische en antimicrobiële werking;
- Flavonoïden, met een antioxiderend effect en verzachtend voor de slijmvliezen;
- Slijmoplossende stoffen, die helpen bij het verdunnen van bronchiale afscheiding.
Volgens het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) kunnen tijmpreparaten helpen om:
- de luchtwegen vrij te maken,
- productieve hoest te verminderen,
- irritatie van de bronchiën bij milde bovenste luchtweginfecties te verzachten.
Tijm geneest de verkoudheid niet, maar kan sommige symptomen verlichten en het ademen comfortabeler maken.
Helpt tijm echt tegen verkoudheid: wat is wetenschappelijk bewezen?
Volgens het Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC) van de EMA zijn de klinische bewijzen onvoldoende om de effectiviteit van tijmremedies tegen verkoudheid wetenschappelijk aan te tonen.
Toch beschouwt het HMPC het gebruik van tijm om hoest bij verkoudheid te verlichten als plausibel en veilig, gebaseerd op gedocumenteerd gebruik van meer dan 30 jaar, waarvan minstens 15 jaar binnen de Europese Unie.
Wat zeggen onderzoeken?
Er zijn enkele klinische studies uitgevoerd, maar deze zijn beperkt.
Bijvoorbeeld: een studie vergeleek het effect van een tijmpreparaat met bromhexine (een bekend slijmoplossend middel) bij 60 volwassenen met productieve hoest. De resultaten toonden een vergelijkbare werkzaamheid, maar de studie had enkele beperkingen: klein aantal deelnemers, weinig details over de tijmvoorbereiding, en geen langetermijnopvolging.
Daarnaast bevestigen wetenschappelijke reviews en erkende fytotherapeutische autoriteiten, zoals ESCOP of de Commission E, dat tijm hoeststillende, slijmoplossende en antiseptische eigenschappen heeft, wat het traditionele gebruik ondersteunt.
Conclusie: tijm kan helpen bij het verlichten van productieve hoest en milde bovenste luchtwegklachten, maar vervangt geen medisch advies bij aanhoudende of verergerende symptomen. Bij hoest die langer dan een week aanhoudt of verergert, is het raadzaam een arts of gekwalificeerde zorgverlener te raadplegen.
Hoe tijm gebruiken tegen verkoudheid?
1. Tijm inhaleren met stoom
Het inademen van stoom waaraan tijm is toegevoegd (plant) helpt de geïrriteerde slijmvliezen te bevochtigen, slijm te verdunnen en de sinussen en bronchiën vrij te maken.
Inhalaties zijn effectief om de ademhaling te verbeteren, ook al is dit effect vooral te danken aan de stoom en niet specifiek aan tijm.
2. Tijmthee
Dit is de veiligste en meest aanbevolen vorm volgens gezondheidsorganisaties. Tijmthee verzacht een geïrriteerde keel, bevordert het ophoesten van slijm en houdt je gehydrateerd.
Bereiding:
1–2 g gedroogde tijm per kop heet water. 5–10 minuten laten trekken. Ook verse tijm kan worden gebruikt.
3. Etherische olie van tijm
Tijmolie wordt voornamelijk via de huid gebruikt. Verdunnen tot 5% in plantaardige olie en aanbrengen op polsen, borst, bovenrug of sinussen.
Kan ook in een diffuser worden gebruikt (goed verdunnen), maar inhalatie is niet aanbevolen.
Orale inname mag alleen in zeer kleine hoeveelheden (1 druppel) en na medisch advies.
Voorzorgsmaatregelen:
Tijmolie is zeer geconcentreerd en moet voorzichtig en in lage doses worden gebruikt.
Er zijn verschillende soorten tijmolie: thymol, linalool, thujanol… Sommige zijn milder (thujanol, linalool), terwijl thymol-tijm irritant en toxisch kan zijn bij verkeerd gebruik.
|
Gezondheidsorganisaties adviseren:
Lees altijd de gebruiksaanwijzing van de fabrikant. |
Wie moet voorzichtig zijn met tijmremedies?
Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven:
- Volgens EMA is de veiligheid van therapeutisch tijmgebruik tijdens zwangerschap of borstvoeding niet vastgesteld.
- Tijmsupplementen, geconcentreerde extracten of medicinale preparaten worden afgeraden.
- Tijmetherische oliën zijn sterk af te raden, ongeacht het type, vanwege mogelijke bijwerkingen en gebrek aan veiligheidsonderzoek.
- Sommige zorgprofessionals tolereren lichte infusies, in kleine hoeveelheden en niet therapeutisch.
Kinderen:
- De meeste tijmmedicijnen zijn geschikt vanaf 12 jaar.
- Milde preparaten (traditionele thee, eenvoudige inhalaties) kunnen vanaf 4 jaar, afhankelijk van de formule.
- Tijmetherische oliën zijn verboden onder 6 jaar en vaak af te raden tot 12 jaar, vooral de irritantere soorten (thymol).
- Bij twijfel, ernstige symptomen of hoest langer dan 48 uur, een kinderarts raadplegen.
Is tijm veilig?
Over het algemeen wordt tijm goed verdragen, maar niet bij allergie voor tijm of andere Lamiaceae-planten (munt, rozemarijn, lavendel…).
Conclusie: tijm tegen verkoudheid
- Tijm geneest geen verkoudheid, maar verlicht productieve hoest en milde luchtwegklachten.
- Wetenschappelijk bewijs is beperkt, maar traditioneel gebruik is goed gedocumenteerd.
- Tijmthee is de veiligste en best verdragen vorm.
- Bepaalde groepen, zoals kinderen en zwangere vrouwen, moeten etherische olie vermijden.
- Bij aanhoudende of verergerende symptomen langer dan een week, medisch advies inwinnen.












